Marder (pol. kuna) – niemiecki gąsienicowy bojowy wóz piechoty opracowany i produkowany przez koncern Rheinmetall AG. Pojazdy Marder są używane w armii niemieckiej jako podstawowe uzbrojenie piechoty zmechanizowanej od lat 70. do chwili obecnej.
Historia Prace konstrukcyjne nad Marderem rozpoczęły się w styczniu 1960, kiedy to podpisano kontrakt na opracowanie nowoczesnego bojowego wozu piechoty dla Bundeswehry. Faza prototypowa projektu zakończyła się 7 maja 1971, kiedy to pierwszy egzemplarz produkcyjny został przekazany niemieckiej armii.
Zadaniem pojazdu było zastąpienie transportera opancerzonego Schützenpanzer Lang HS.30. Początkowo prace rozwojowe przyznano dwóm grupom firm: Rheinstal Group (Rheinstal-Hanomag, Ruhrstahl, Witten-Annen, Burno Warnecke) i grupie w skład której wchodziły Henschel Werke i szwajcarski MOWAG. Rezultatem pierwszego etapu prac była produkcja siedmiu prototypowych pojazdów. Druga seria pojazdów prototypowych została wyprodukowana w latach 1961–1963. W tym czasie prace nad prototypami uległy spowolnieniu z powodu nadania priorytetu opracowywanemu równolegle niszczycielowi czołgów Jagdpanzer Kanone 90mm.
W 1967 po ostatecznym przedstawieniu przez wojsko wymagań technicznych przystąpiono do budowy trzeciej i ostatniej serii prototypów. W końcowej fazie rozwoju pojazdu brała udział grupa Rheinstahl która wytworzyła 10 egzemplarzy przedseryjnych, które wzięły udział w testach poligonowych z udziałem niemieckiej armii między październikiem 1968 a marcem 1969. W maju 1969 pojazdowi oficjalnie nadano nazwę Marder 1, a w październiku Rheinstahl został głównym dostawcą tego wozu.
Pierwszy produkcyjny Marder 1 został przekazany niemieckiemu wojsku 7 maja 1971. Produkcję seryjną zakończono w 1975 po wyprodukowaniu 2136 pojazdów.
Wersje i modernizacje Marder okazał się udaną i podatną na modernizacje konstrukcją. Jego kadłub stał się podstawą do opracowania wielu wersji i modernizacji: Marder 1A1 – ulepszony system zasilania armaty, zainstalowane noktowizyjne urządzenie obserwacji PERI Z-16 oraz nocnego celownika Z-59. Lepsza instalacja ochrony przed ABC. Masa pojazdu wzrosła do 30 ton. Wprowadzona w roku 1982. Marder 1A1A – wersja A1 bez urządzeń noktowizyjnych Marder 1A2 – wersja A1 z urządzeniem stabilizacji uzbrojenia tzw. III generacji. Marder 1A3 – wersja, która znajduje się obecnie na wyposażeniu Bundeswehry (od końca lat 80.). Posiadają wzmocnione opancerzenie przedniej części kadłuba (pancerz laminowany) i burt, posiadają także dodatkowy karabin maszynowy kal. 7,62 mm montowany na wieży. Masa wzrosła do 35 ton. Marder 1A4 – od wersji 1A3 różni się systemem łączności umożliwiającym szyfrowanie przekazywanych danych. Marder 1A5 – wersja ze wzmocnioną ochroną przeciwminową
Na podstawie konstrukcji Mardera firma Thyssen-Henchel opracowała dla Argentyny czołg podstawowy TAM. Konstrukcje Mardera wykorzystano także do opracowania wersji systemu przeciwlotniczego Roland.
Użytkownicy – 200 wozów w wersji 1A3 oraz siedem pojazdów do nauki jazdy – W 2009 roku planowano zakupić 422 wozy opancerzone typu Marder 1. Z powodu braku funduszy transakcja nigdy nie doszła do skutku. W 2022 roku doszło do porozumienia z rządem greckim w sprawie przekazania 40 Marder 1A3 w zamian za tyleż ex-enerdowskie BMP-1, które przekazano Ukrainiehttps://www.dw.com/pl/niemcy-przeka%C5%BC%C4%85-grecji-wozy-bojowe-w-zamian-za-sprz%C4%99t-dla-ukrainy/a-61990870. – 42 wozy w wersji 1A3. – 75 wozów w wersji 1A3 oraz dwie do nauki jazdy dostarczone w latach 2017–2020 - ok. 370 szt. w 2022 r.Bundeswehra przekaże Mardery Ukrainie. - Niemcy zobowiązały się do przekazania łącznie 100 wozów typu Marder 1A3
Niedoszli
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne www.military-page.de www.panzerbaer.de
Kategoria:Niemieckie bojowe wozy piechoty