Narodowa Socjalistyczna Organizacja Patriotyczna (, Ethniki Socialistiki Patriotiki Organosis, ESPO) – greckie faszystowskie i hitlerowskie ugrupowanie kolaboracyjne działające od 1941 r.

ESPO zostało utworzone w Atenach latem 1941 r. dzięki wsparciu niemieckich władz okupacyjnych. Działało na obszarze Grecji okupowanym przez Niemców. Na jego czele stanął dr Spyros Sterodimas. Jego program był ultranacjonalistyczny, agresywnie antysemicki i antykomunistyczny. Głównym zadaniem ESPO była pomoc Niemcom w rozprawieniu się z Żydami oraz walce z komunistami. Jedną z najgłośniejszych akcji antyżydowskich było splądrowanie ateńskiej synagogi przy ul. Melidoni przez młodzieżową sekcję organizacji. Członkowie ESPO służyli jako strażnicy w obozie Haïdari pod Atenami. S. Sterodimas w I poł. 1942 r. prowadził akcję rekrutacyjną wśród młodych Greków w celu sformowania greckiego legionu Waffen-SS. Zakończyła się niepowodzeniem z powodu wysadzenia w powietrze ateńskiej kwatery głównej ESPO, w dniu 22 września 1942 r. przez członków Panhelleńskiego Związku Walczącej Młodzieży (PEAN). W zamachu zginęły 72 osoby – 43 niemieckich oficerów i 29 greckich hitlerowców, wśród nich dr S. SterodimasM.Glezos, t.1, str. 519 oraz t.2 str.1090. W wyniku zamachu ESPO przestało istnieć. Wydarzenie to radiowe serwisy informacyjne z Moskwy i Londynu przedstawiały jako największy dotychczas akt sabotażu w okupowanej EuropieM.Glezos, t.1, str. 519.

Przypisy

Bibliografia Stanley G. Payne, A History of Fascism 1914-1945, Londyn 2001 Glezos Manolis: Εθνική Αντίσταση 1940-1945. T. I. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006, Glezos Manolis: Εθνική Αντίσταση 1940-1945. T. II. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006,

Linki zewnętrzne artykuł: Wspomnienie o akcji wysadzenia budynku ESPO (gr.) Cyfrowe archiwa greckiej telewizji publicznej ERT, cykl "ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΗΣΑ - Ulubione Emisje", film dokumentalny "Η ΑΝΑΤΙΝΑΞΗ ΤΗΣ ΕΣΠΟ - Wysadzenie ESPO", program edukacyjny, cyfryzacja: ERT A.E. 2010.

Kategoria:Historia Grecji 1941–1944 Kategoria:Faszystowskie partie i ugrupowania Kategoria:Organizacje kolaborujące z III Rzeszą podczas II wojny światowej Kategoria:Skrajna prawica w Grecji