Skalniak żółtonogi (Petrogale xanthopus) – gatunek ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1855 roku angielski zoolog John Edward Gray nadając mu nazwę Petrogale xanthopus. Miejsce typowe to Góry Flindersa, Australia Południowa, Australia. Okaz typowy to: lektotyp – skóra i czaszka dorosłego samca (sygnatura BMNH 55.1.12.1) z kolekcji Muzeum Historii Naturalnej w Londynie oraz paralektotyp – dorosła samica (sygnatura BMNH 55.1.12.2), oba okazy zebrane przez pana Starnge’a. Podgatunek celeris opisał formalnie w 1924 roku australijski zoolog Albert Sherbourne Le Souef jako odrębny gatunek i nadając mu nazwę Petrogale celeris. Miejsce typowe to Terachy Station, w pobliżu Adavale, obszar rzeki Bulloo, południowo-zachodni Queensland, Australia. Holotyp to skóra i czaszka prawie dorosłej samicy (sygnatura AM M.3219) z kolekcji Muzeum Australijskiego, zarejestrowana 31 października 1922 roku przez M. Tully’ego,
Rozpoznano dwa podgatunki.
Etymologia Petrogale: petra „skała”; γαλεή galeē lub γαλή galē „łasica”. xanthopus: gr. ξανθος xanthos „żółty”; πους pous, ποδος podos „stopa”. celeris: , celeris „szybki, nagły”, od obsolete cello „naciskać do przodu”.
Zasięg występowania Skalniak żółtonogi występuje w zależności od podgatunku: P. xanthopus xanthopus – Góry Flindersa, Gawler Ranges i Olary Hills, Australia Południowa; Gap Range i Coturaundee Range, zachodnia Nowa Południowa Walia. P. xanthopus celeris – Gowan Range, Grey Range, Yangang Range i Macedon Range ograniczone do Adavale, Blackall i Stonehenge, południowo-zachodni Queensland.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 48–65 cm, długość ogona 57–70 cm; masa ciała 6–11 kg dla podgatunku xanthopus; długość ciała (bez ogona) 56–60 cm, długość ogona 56,5–67,5 cm; masa ciała 6–12 kg dla podgatunku celeris. Futro (sierść) o jaskrawym, popielatym kolorze z długim owłosieniem. Na policzkach biały pas, zaś tylna strona uszu jest umaszczona w kolorze żółtym. Na głowie, w jej tylnej części, między uszami zaczyna biegnąć ciemna pręga kończąca się w połowie długości ciała. Żółto zabarwione kończyny zakończone są brązowymi łapami. Od strony brzusznej sierść jest biała. Na całym odcinku ogona umiejscowione są brązowe i bladożółte pręgi (pasy). Dość długi ogon jest gęsto owłosiony. Zakończeniem ogona jest pęczek czarnych włosów.
Ekologia Tryb życia Prowadzi nocny tryb życia, w dzień spędza czas w rozmaitych jaskiniach, cienistych załomach skalnych. Jest roślinożercą, odżywia się głównie trawą oraz bylinami. Potrafi przez dłuższy okres obywać się bez wody. Wiedzie życie stadne. Zimą wygrzewa się na słońcu.
Rozmnażanie Samice osiągają dojrzałość płciową ok. 18−24 miesiąca życia, zaś samce po ok. 20 miesiącach. Ciąża trwa ok. 30−34 dni. Samica rodzi jedno młode, które przebywa w torbie ok. 250 dni. W niekorzystnych warunkach jest w stanie opóźnić rozwój zarodka.
Zagrożenie Gatunek klasyfikowany jest przez IUCN jako bliski zagrożenia (NT; ‘bliski zagrożenia’).
Uwagi
Przypisy
Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Kangurowate Kategoria:Ssaki Australii Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya