Terapia komórkowa, terapia komórkami macierzystymi (ang. stem-cell therapy) – gałąź terapii w medycynie, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek macierzystych lub progenitorowych do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta.
Stan badań naukowych (2021 r.) Jest to nowa forma terapii, której skuteczność pozostaje wciąż niepotwierdzona, mimo że teoretyczne aspekty wydawały się bardzo obiecujące. W 2014 pisano na przykład, że "opracowanie standardów kontroli bezpieczeństwa i efektywności terapii chorób neurologicznych na podstawie unikatowych właściwości komórek macierzystych stanowi pilne zadanie dla środowiska lekarskiego"Anna Sarnowska, Aleksandra Habich, Wojciech Maksymowicz, Krystyna Domańska-Janik, "Terapia komórkowa w neurologii — obawy i nadzieje", Polski Przegląd Neurologiczny, 2014, tom 10, 1, 1–14..
Pomimo znacznej liczby publikacji donoszących o udanych przypadkach terapii opartych na komórkach macierzystych, znaczna liczba badań klinicznych nie uzyskała jeszcze pełnych zatwierdzeń regulacyjnych dla walidacji jako terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych. Do chwili obecnej (2020), najbardziej uznanym sposobem leczenia z wykorzystaniem komórek macierzystych jest przeszczep szpiku kostnego w celu leczenia zaburzeń krwi i układu odpornościowegoAly, Riham Mohamed. “Current state of stem cell-based therapies: an overview.” Stem cell investigation vol. 7 8. 15 May. 2020, doi:10.21037/sci-2020-001.
Komórki macierzyste najczęściej używane w badaniach klinicznych to mezenchymalne komórki macierzyste (MSC, mesenchymal stem cells, mesenchymal stromal cells), otrzymywane w warunkach hodowlanych in vitro tkanek ludzkich (dojrzałych lub płodowych). Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy; metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek.
Ostrzeżenia przed rzekomymi terapiami przy użyciu komórek macierzystych Biorąc pod uwagę rosnącą popularność reklam terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych, różne instytucje odpowiedzialne za zdrowie publiczne wyraziły zaniepokojenie nadużyciami i oszustwami związanymi z rzekomymi kuracjami. W marcu 2019, amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) opublikowała ostrzeżenie przed terapiami z wykorzystaniem komórek macierzystych. "Niektórzy pacjenci mogą być narażeni na zabiegi z wykorzystaniem komórek macierzystych, które są nielegalne i potencjalnie szkodliwe". W związku z tym, ze wielu potencjalnych pacjentów wybiera terapie w innych krajach, FDA podkreśla, że nie ma nadzoru nad zabiegami wykonywanymi w tychże krajach, i ma niewiele informacji na temat zagranicznych placówek lub ich produktów komórek macierzystych, które być może nie podlegają żadnym regulacjom"FDA Warns About Stem Cell Therapies". W USA rośnie liczba procesów sądowych przeciwko podmiotom prowadzącym terapie z wykorzystaniem komórek macierzystych. W 2021 roku Federalna Komisja Handlu radziEmily Wu, adwokatka, Amerykanki Wydział Edukacji Konsumentów i Przedsiębiorstw, Federal Trade Commission, "Think stem cell therapy can treat your ailments? It may pay to think twice" (Myślisz, że terapia komórkami macierzystymi może wyleczyć Twoje dolegliwości? Może warto pomyśleć dwa razy), 17 sierpnia 2021.:
Jeśli szukasz sposobu na leczenie dolegliwości medycznych, oto kilka rzeczy, o których warto pamiętać: Nie ufaj stronie internetowej tylko dlatego, że wygląda profesjonalnie, używa terminów medycznych lub ma historie sukcesu od "prawdziwych ludzi", które mogą być zmyślone. Zastanów się krytycznie nad każdym twierdzeniem, które widzisz, zwłaszcza nad twierdzeniami zdrowotnymi dotyczącymi nowych procedur. Samodzielnie poszukaj w sieci. Wyszukaj nazwę firmy leczenia lub procedury plus słowa "oszustwo", "skarga" i "opinie" (“scam,” “complaint,” & “review”) Następnie, porozmawiaj o rzekomych terapiach ze swoim lekarzem. Nie podejmuj decyzji medycznych w oparciu o reklamy lub materiały marketingowe.
Istnieje niezależna baza danych na temat badan dotyczących terapii komórkami macierzystymiThe Niche, utworzona przez Paula Knoepflerahealth.ucdavis.edu, badacza komórek macierzystych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis School of Medicine, który dodatkowo monitoruje w Internecie fałszywe reklamy i dezinformację z nieuczciwych klinik"How do you separate scientifically sound stem cell therapies from scams?", Natalya Ortolano, Aug. 18, 2020, www.statnews.com..
Zobacz też Komórki macierzyste Medycyna regeneracyjna Inżynieria tkankowa
Przypisy
Kategoria:Terapie