Fear Factor (ang. czynniki strachu lub czynniki wywołujące lęk) – amerykański program telewizyjny typu reality (game) show, stawiający jego uczestników przed ekstremalnymi wyzwaniami psychofizycznymi poprzez wykorzystywanie w nich czynników wywołujących wśród graczy lęk, stres bądź obrzydzenie. Program bazuje na niderlandzkim Now or Neverland z 1998 roku, protoplaście formatu . Jego emisja rozpoczęła się 11 czerwca 2001 roku na antenie NBC i trwała sześć sezonów; w 2011 w ramach reaktywacji powstała siódma seria składająca się z dziewięciu odcinków, spośród których wyemitowano osiem; w 2017 własną wersję postanowiła wyprodukować MTV.

W Polsce program emitowały telewizje Polsat (serie 1–6, pod nazwą Nieustraszeni), VIVA Polska (serie 1–7) oraz MTV Polska (dwie serie odsłony MTV).

Format Zamysłem programu jest postawienie uczestników przed zadaniami, których wykonanie wymaga zmierzenia się z własnym lękiem lub obrzydzeniem. W większości odcinków zawodnicy mieli do wykonania trzy zadania. Pierwsze i trzecie były sprawdzianem siły i odwagi; najczęściej odbywały się one na wysokości, w wodzie (także pod wodą) lub w samochodzie. Drugie sprawdzało determinację i zdolność do pokonywania lęków i wstrętu; nierzadko gracze mieli do czynienia z żywymi zwierzętami (zarówno „dużymi”, jak i robakami). Z sześciu (lub czterech par) uczestników wyłaniano zwycięzcę, który wygrywał 50 000 dolarów.

W edycji telewizji MTV zawsze udział brały cztery pary, a gra podzielona była na trzy segmenty: Beat the Beast (Pokonaj bestię) – zadania polegające na pokonaniu lęku przed zwierzętami, owadami itp; Face Your Fear (Staw czoła swojemu lękowi) – zadania przygotowane pod kątem największych lęków uczestników; Final Fear (Finałowy strach) – zadania fizyczne, często bardziej spektakularne.

Jeżeli zdarzyła się sytuacja, w której żaden z uczestników nie wykonał zadania, to z puli zabierane było 25 000 dol., a gra toczyła się dalej. Jeżeli zadanie ukończyła tylko jedna osoba, wtedy wygrywała 25 000 dol., a dalsza gra toczyła się o pozostałe pieniądze (wyjątkiem była pierwsza seria, w której zawodnikowi przyznano 10 000 dol., a kwota do wygrania pozostała na standardowym poziomie).

Spis serii

Seria Odcinki Lata Emisja (z reguły) ProwadzącyNBC 1. 1–10 (10) 2001 poniedziałek Joe Rogan 2. 11–30 (20) 2001–2002 poniedziałek 19.00 (CT) 3. 31–59 (29) 2002–2003 4. 60–93 (34) 2003–2004 5. 94–124 (31) 2004–2005 6. 125–146 (22) 2005–2006 wtorek 7. 147–155 (9) poniedziałek 20.00 (CT)MTV 8.1. 156–168 (13)1–13 (13) 2017 wtorek 21.00 (CT)Ludacris9.2.Pierwsze dziesięć odcinków serii oznaczano szyldem Season from Hell („Sezon z piekła rodem” / „Piekielny sezon”); kolejne dziesięć – Celebrity Fear Factor. (20)14–33 (20) 2018

Odcinki specjalne

Odcinki tematyczne Program wielokrotnie urozmaicano wydaniami tematycznymi, takimi jak np. odcinek bożonarodzeniowy, odcinek z czterema zadaniami zamiast trzech, odcinek z zadaniami wyłącznie „obrzydliwymi”, odcinek, w trakcie którego nie można było spać, odcinek realizowany w Las Vegas (w którym zwycięzca musiał postawić połowę wygranej na Blackjacka), z bliźniakami, z rodzicami z dziećmi, z modelkami, z gwiazdami show businessu, typu randka w ciemno (dwoje nieznajomych przeciwnej płci tworzących drużynę) itp.

W drugim i trzecim sezonie odbyły się turnieje mistrzów. Zwycięzcy poszczególnych odcinków zmagali się ze sobą o 100 000 dolarów i samochód osobowy.

Ponadto warta odnotowania jest również wersja Couples, obejmująca 7 odcinków. 9 par (lub – w 5. serii – 8 par) walczyło w 17 zadaniach (lub – w 5. serii – 14) o nagrodę główną 1 000 000 dolarów oraz różne dodatkowe.

W szóstym sezonie przeprowadzana była tzw. inwazja domowa, w której ekipa tworząca program przyjeżdżała do domu zgłoszonej osoby. Wykonawszy jedno krótkie zadanie, można było wygrać nawet 5000 dolarów. Ta kilkuminutowa część pojawiała się zawsze pod koniec odcinka.

Odcinki specjalne W pierwszych dwóch seriach prowadzący w specjalnym odcinku przypominał najciekawsze zadania minionego sezonu. Tak samo było w sezonie trzecim, lecz zostało to rozbite na dwie części: 15 Najlepszych Momentów oraz Zadania ze Zwierzętami; również w trakcie tego sezonu wyemitowano making of programu.

Lokalne wersje Oprócz Holandii, USA i Polski program ten miał wiele lokalnych wersji w niemal 40 krajach świata; w niektórych wciąż jest nadawany.

W 2004 roku telewizja Polsat pokazała polską wersję programu, ale nie zdecydowała się na realizację drugiej edycji, a jedynie kontynuowała emisję oryginału.

Muzyka Muzyka pt. Fear Factor Theme została skomponowana i miksowana na potrzeby niektórych odcinków przez Russa Landau'a. Za tła muzyczne służyły również zmodyfikowane fragmenty ścieżki dźwiękowej brytyjskiej wersji programu Survivor.

Parodie Program ze względu na swoją formułę doczekał się licznych parodii, zarówno amatorskich, jak i profesjonalnych. Odmienny pomysł na reality show został przedstawiony m.in. w programie MADtv telewizji FOX. Również dla Comedy Central powstała kilkuminutowa parodia, w której wystąpił sam Joe Rogan. Wśród polskich parodii najszerzej znany jest prześmiewczy obraz „Nieustraszonych” w 279. odcinku „Świata według Kiepskich”, zatytułowanym „Niezastraszeni”.

Na oficjalnym kanale programu na YouTube zamieszczono 6 filmików będących remiksami fragmentów odcinków różnych serii.

Fear Factor: House of Fear

W styczniu 2026 w telewizja FOX rozpoczęła emisję Fear Factor: House of Fear. Jego uczestnicy nie tylko wykonują ekstremalne zadania, ale także zamieszkują ten sam dom i mają wpływ na wybór osób zagrożonych odpadnięciem z programu; zwycięzca jest wyłaniany w ostatnim odcinku serii.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa programu na NBC (ang.) Oficjalna strona internetowa programu na MTV (ang.)

w bazie TV.com (ang.) archiwalne:

Kategoria:Programy typu reality show Kategoria:Programy telewizji NBC Kategoria:Programy telewizji MTV