thumb thumb Wodnicha brunatnobiała (Hygrophorus latitabundus Britzelm.) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowtych (Hygrophoraceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Max Britzelmayr w 1899 r. Niektóre synonimy naukowe: Hygrophorus latitabundus f. albus Rocabruna & Tabarés 2005 Hygrophorus latitabundus Britzelm. 1899, f. latitabundus Hygrophorus olivaceoalbus f. obesus Bres. 1887 Hygrophorus olivaceoalbus var. obesus (Bres.) Rea 1922 Nazwę polską podała Barbara Gumińska w 1997 r.
Morfologia Kapelusz Średnica od 4 do 12 cm, półkulisty, wypukły do płasko wypukłego, u starszych okazów również nieco lejkowaty, z długo podwiniętym brzegiem, tępym płaskim garbkiem, gładki, bardzo oślizgły (często z warstwą śluzu), szarobrązowy, rdzawobrązowy, o oliwkowym odcieniu, pośrodku ciemniejszy. Blaszki Do trzonu szeroko przyrośnięte lub łagodnie zbiegające, grube, rzadkie, szerokie. Są białawe, o prostych ostrzach. Trzon grzyba Wysokość od 5 do 10 cm, średnica od 1,5 do 4 cm, cylindryczny do wrzecionowatego, zaostrzony u dołu, pełny, zwarty. Powierzchnia bardzo oślizgła, kosmkowato-łuseczkowata, biaława, po uciśnięciu ciemnieje. Pierścień występuje tylko u bardzo młodych okazów, szybko zanika. Miąższ Gruby, gęsty i wodniście biały. Ma słaby zapach gorzkich migdałów, w smaku jest łagodny. Gatunki podobne Minimalna możliwość pomylenia z podobnymi gatunkami. Charakterystycznymi cechami tego grzyba są: stosunkowo duży owocnik, bardzo oślizły kapelusz i trzon, podwinięty brzeg kapelusza i występowanie pod sosną. Nieco podobna jest wodnicha oliwkowobrązowa (Hygrophorus persoonii) i wodnicha oliwkowobiała (Hygrophorus olivaceoalbus). Można je rozróżnić reakcjami chemicznymi: u wodnichy brunatnobiałej trzon w reakcji z KOH zmienia barwę na cytrynowożółtą, potem żółto-pomarańczową, a w końcu na brązowoczekoladową. W reakcji z NaOH trzon barwi się na ochrowożółto. u wodnichy oliwkowobiałej w reakcji z NaOH trzon barwi się na pomarańczowo-czerwono. u wodnichy oliwkowobrązowej kapelusz w reakcji z amoniakiem barwi się na zielono.
Występowanie i siedlisko Wodnicha brunatnobiała znana jest tylko w niektórych krajach Europy. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. na terenie Polski podano tylko 2 jej stanowiska, ale w późniejszych latach podano następne. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną. Od 2014 r. w Polsce jest objęta ochroną częściową grzybów.
Pojawia się od września do listopada pod sosnami, w nasłonecznionych miejscach, zwłaszcza na wapieniach, w strefie podgórskiej i górskiej.
Znaczenie Grzyb mykoryzowy. Smaczny grzyb jadalny, do przyrządzania potraw do bezpośredniego spożycia lub marynowania w słodko – kwaśnej zalewie.
Przypisy – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.
Kategoria:Grzyby chronione Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Wodnichowate