USS Missouri (BB-63) – amerykański pancernik typu Iowa nazywany także „Mighty Mo” (ang. Potężna Mo) lub „Big Mo” (ang. Wielka Mo)W języku angielskim okręty są rodzaju żeńskiego.; trzeci okręt US Navy nazwany na cześć stanu Missouri i ostatni pancernik zbudowany przez Stany Zjednoczone. Wśród innych okrętów typu Iowa wyróżnił się tym, że na jego pokładzie podpisano 2 września 1945 o godzinie 9:00 akt kapitulacji Cesarstwa Japonii kończący II wojnę światową.
USS „Missouri” został zamówiony 12 czerwca 1940, a stępkę pod jego budowę położono 6 stycznia 1941 w stoczni New York Navy Yard w nowojorskim Brooklynie. W czasie służby w US Navy „Missouri” wziął udział w takich akcjach bojowych prowadzonych w ramach II wojny światowej, jak bitwa o Iwo Jimę i bitwa o Okinawę, a także ostrzeliwał ogniem artylerii pokładowej japońskie wyspy Hokkaido i Honsiu. Po zakończeniu działań wojennych pancernik powrócił do Stanów Zjednoczonych, a wkrótce w ramach sił ONZ wziął udział w kolejnym konflikcie zbrojnym – wojnie koreańskiej. Po powrocie z Azji w 1955 okręt został wycofany do rezerwy i przesunięty do Floty Rezerwowej Stanów Zjednoczonych bardziej znanej pod nazwą mothball fleet (naftalinowa flotaNaftalinowa flota – nazwa sugerująca zakonserwowanie jednostek, w przenośni, naftaliną środkiem owadobójczym przeciw molom tak, jak konserwuje się nieużywaną odzież w szafie.). W 1984 został zmodernizowany i przywrócony do służby w ramach planu marynarki 600 okrętów (ang. 600-ship Navy), a w 1991 uczestniczył w działaniach wojennych w Zatoce Perskiej.
Po raz ostatni USS „Missouri” został wycofany ze służby 31 marca 1992. Podczas całej służby okręt uzyskał 11 „gwiazd bojowych” (ang. battle star) za udział w misjach bojowych od II wojny światowej przez konflikt w Korei, aż do działań w Zatoce Perskiej. Ostatecznie w styczniu 1995 wykreślono okręt z Rejestru Okrętów Marynarki Wojennej (ang. Naval Vessel Register), a następnie skierowano do Pearl Harbor na Hawajach, gdzie od 1999 pełni rolę okrętu-muzeum, pozostając pod opieką Towarzystwa Pamięci USS „Missouri” (ang. USS Missouri Memorial Association – MMA). Od wybudowania do momentu ostatniego wycofania do rezerwy pancernik pozostawał łącznie 16 lat i 4 miesiące w aktywnej służbie.
Budowa
left|thumb USS „Missouri” był jednym z sześciu zaplanowanych „szybkich pancerników” typu Iowa, których projekt opracowano w 1938 roku w Wydziale Przygotowawczym Biura Konstrukcji i Napraw. Ostatecznie pomimo rozpoczęcia budowy wszystkich sześciu pancerników jedynie cztery zostały ukończone, a „Missouri” był trzecim zbudowanym okrętem tego typu, ale do służby w US Navy został przyjęty jako czwarty i zarazem ostatni pancernik. W momencie wprowadzenia USS „Missouri” do służby w trakcie budowy były dwa inne pancerniki typu Iowa: USS „Illinois” i USS „Kentucky”, które ostatecznie nigdy nie zostały ukończone. Amerykańska marynarka wojenna planowała wprowadzenie kolejnego typu pancerników Montana, ale ze względu na przerwanie budowy okrętów „Illinois” i „Kentucky” zrezygnowano również z okrętów Montana zanim pod którykolwiek z nich została położona stępka. W skali świata jedynie dwa pancerniki zostały wybudowane już po wprowadzeniu do służby USS „Missouri”: brytyjski HMS „Vanguard” i ostatni w historii francuski „Jean Bart”Położenie stępki pancernika „Jean Bart” miało miejsce już w 1936 roku, pięć lat przed pancernikiem USS „Missouri”, jednak budowa została przerwana po niemieckiej napaści na Francję. Okręt ukończono, jako ostatni tej klasy, kilka lat po zakończeniu wojny..
Pancerniki typu Iowa mają rozmiary 271 metrów długości i prawie 33 metry szerokości, które zostały tak dobrane ze względu na konieczność zachowania specyfikacji Panamax, określającej maksymalne rozmiary jednostki pływającej, jaka może być śluzowana przez Kanał Panamski. Dzięki temu pancerniki mogły być w krótkim czasie przemieszczane pomiędzy akwenami Atlantyku i Pacyfiku. Wyporność pustego okrętu USS „Missouri”, która została określona na 45000 ton traktatem londyńskim z 1936 roku, zgadzała się z jego postanowieniami jedynie na papierze, gdyż w rzeczywistości pełna wyporność jednostki po załadowaniu i uzbrojeniu wyniosła około 58000 ton.
thumb|Mary Margaret Truman z ojcem i dwoma admirałami podczas ceremonii chrztu okrętu USS „Missouri” został zamówiony 12 czerwca 1940 roku, a 9 stycznia 1941 w nowojorskiej stoczni New York Naval Shipyard w Brooklynie położono stępkę pod jego budowę. Prace konstrukcyjne okrętu zajęły prawie dokładnie trzy lata i 29 stycznia 1944 został on zwodowany i ochrzczony imieniem amerykańskiego stanu Missouri. Matką chrzestną pancernika została Mary Margaret Truman, córka ówczesnego senatora tego stanu, a później prezydenta Stanów Zjednoczonych Harry’ego S. Trumana. Przyjęcie do służby w US Navy nastąpiło 11 czerwca tego samego roku.
USS „Missouri” tak jak pozostałe pancerniki typu Iowa był jednym z najciężej uzbrojonych okrętów amerykańskich. Bateria artylerii głównej składała się z dziewięciu odtylcowych dział morskich Mark 7 kalibru 406 mm (16 cali) i długości luf wynoszącej 50 kalibrówPoczątkowo główne uzbrojenie artyleryjskie miało stanowić dziewięć dział morskich Mark 2 kalibru 406 mm długości 50 kalibrów planowanych do wykorzystania na pancernikach typu South Dakota, których program budowy ostatecznie odwołano. Zła komunikacja między biurami konstrukcyjnymi doprowadziła do wyposażenia pancerników typu Iowa w inne działa morskie – Mark 7. Tony DiGiulian United States of America 16"/50 (40,6 cm) Mark 7. Dostęp 14 listopada 2007. zainstalowanych w trzech wieżach artyleryjskich: dwóch w części dziobowej i jednej na rufie okrętu – określanych jako konfiguracja „2-A-1”. Działa te były zdolne do wystrzeliwania 1225 kg pocisków przeciwpancernych na odległość do 44 km (24 Mm).
Artyleria średnia składała się z dziesięciu dwudziałowych wież z armatami kalibru 127 mm, mogących ostrzeliwać cele oddalone o 14 km (9 Mm).
Wraz z rozwojem lotnictwa, którego zadaniem było wywalczenie i utrzymanie przewagi w powietrzu, zaistniała konieczność chronienia rosnącej floty własnych lotniskowców. Z tego właśnie powodu pancernik „Missouri” został wyposażony w szeroki wachlarz uzbrojenia przeciwlotniczego składającego się z armat Oerlikon kal. 20 mm i Bofors kal. 40 mm zdolnego ochronić własne lotniskowce przed atakami z powietrza. Po przywróceniu do służby w 1984 z pokładów USS „Missouri” zdjęto całą artylerię przeciwlotniczą zastępując ją czterema zestawami Phalanx CIWS chroniącymi okręt przed nieprzyjacielskimi samolotami i pociskami rakietowymi. Zamontowano również 2 kontenery MK-143 Armored Box Launcher dla 8 pocisków BGM-109 Tomahawk i 4 czterokontenerowe wyrzutnie Mk 141 dla 16 pocisków RGM-84 Harpoon.
Maszynownia okrętu mieści osiem kotłów parowych Babcock & Wilcox typu M zasilających cztery turbiny parowe General Electric z podwójnym rozprężaniem pary, z których każda napędza wał zakończony śrubą. Zewnętrzne śruby pancernika mają średnicę 5,5 m i cztery łopaty, natomiast nieznacznie mniejsze wewnętrzne o średnicy 5,3 m mają po pięć łopat. Maszyny te pozwalają pancernikowi rozwinąć prędkość ponad 33 węzłów (61 km/h) co czyni pancerniki typu Iowa najszybszymi tej klasy jednostkami jakie kiedykolwiek pływały.
Chociaż numer kadłuba siostrzanego USS „Wisconsin” BB-64 jest w kolejności najwyższy ze wszystkich pancerników amerykańskich, to został on ukończony szybciej niż „Missouri” oznaczony numerem BB-63. Fakt ten uczynił z USS „Missouri” ostatni ukończony pancernik US Navy„Wisconsin” został przyjęty do służby 16 kwietnia 1944 , podczas gdy USS „Missouri” wszedł do uzbrojenia US Navy 11 czerwca 1944 ..
Grubość opancerzenia pancerników typu Iowa Pas pancerny 310 mm (12,2 cala)+ 22 mm (0,75 cala)+ 38 mm (1,5 cala)+ 16 mm (0,625 cala) Grodzie cytadeli 368 mm (14,5 cala) Barbety 439 mm (17,3 cala) Wieże przód: 495 mm (19,7 cala)boki: 305–241 mm (12–9,5 cala)strop: 184 mm (7,25 cala) Pokłady górny: 38 mm (1,5 cala)pancerny: 153–184 mm (6–7,2 cala)p. odłamkowy: 16 mm (0,625 cala)dolny: 16–13 mm (0,625–0,5 cala)
Druga wojna światowa (1944–1945) Testy morskie i służba w Task Force 58 thumb|USS „Missouri” na wodach zatoki Chesapeake podczas rejsu testowego w 1944 Po próbach w porcie i testowym rejsie, oraz ćwiczeniach bojowych na wodach zatoki Chesapeake „Missouri” opuścił Norfolk 11 listopada 1944. Przepłynął przez Kanał Panamski udając się na Pacyfik, a następnie dotarł do San Francisco, gdzie dołączył do floty jako okręt flagowy. 14 grudnia okręt udał się w kierunku Hawajów przybywając do Pearl Harbor 24 grudnia 1944. W rejs w kierunku Ulithi, wyspy w archipelagu karolińskim, gdzie miał pełnić rolę tymczasowej bazy dla wiceadmirała Marca Mitschera, udał się 2 stycznia 1945 docierając tam 13 stycznia. Po dwóch tygodniach pancernik USS „Missouri” wyruszył w kolejny rejs jako osłona dla lotniskowca USS „Lexington” w ramach Task Force 58 (w skrócie TF 58 – Grupa Uderzeniowa 58).
Następnie „Missouri” udał się wraz z lotniskowcami w kierunku wyspy Iwo Jima, gdzie 19 stycznia przy pomocy artylerii głównej rozpoczął bombardowanie wybrzeża wspierając lądujące wojska amerykańskie. Po powrocie Task Force 58 na Ulithi 5 marca, USS „Missouri” został przydzielony do grupy osłaniającej lotniskowiec USS „Yorktown” i już tydzień później opuścił Ulithi udając się w kierunku Wysp Japońskich. Podczas ataków na cele położone na wybrzeżu Morza Wewnętrznego Japonii, które rozpoczęto 18 marca, artylerzyści z pancernika zestrzelili pięć nieprzyjacielskich samolotów.
Ataki na cele położone na południowo-zachodnim wybrzeżu Honsiu, głównie lotniska i bazy morskie, trwały aż do 19 marca, gdy podczas nalotu samolotów japońskich dwie bomby trafiły w lotniskowiec USS „Franklin” przebijając dwa pokłady: hangarowy i rufowy, czego skutkiem było całkowite unieruchomienie okrętu.
Krążownik USS „Pittsburgh” odholował uszkodzony lotniskowiec na Ulithi, a „Missouri” wraz z pozostałymi jednostkami grupy stanowił ich osłonę. Po odeskortowaniu lotniskowca do portu, 22 marca pancernik obrał kurs na Okinawę rozpoczynając dwa dni później, wraz z innymi pancernikami Task Force 58, jej bombardowanie przed inwazją wojsk amerykańskich. Celem ataku było ostrzeliwanie południowo-wschodnich wybrzeży wyspy, a tym samym odciągnięcie uwagi wojsk japońskich od zachodniej strony wyspy, prawdziwego miejsca lądowania. Rankiem 1 kwietnia podczas szturmu wybrzeża przez żołnierzy US Army i piechoty morskiej, „Missouri” powrócił do grupy osłaniającej lotniskowce, których zadaniem było przeciwdziałanie japońskiej próbie wsparcia własnych sił na Okinawie. Operacja ta przeszła do historii pod nazwą operacja Ten-gō. W skład sił japońskich weszły największy pancernik świata „Yamato”, lekki krążownik „Yahagi”, oraz osiem niszczycieli. W wyniku działania lotnictwa amerykańskiego zarówno „Yamato”, jak i „Yahagi”, a także jeden z niszczycieli zostały zatopione. Trzy inne niszczyciele uszkodzono na tyle poważnie, że zdecydowano o ich samozatopieniu, natomiast ocalałe cztery wróciły do Sasebo.
thumb|left|Pierwszy atak Kamikaze na okręt USS „Missouri” 11 kwietnia 1945. Widoczny samolot A6M Zero na chwilę przed uderzeniem w burtę. 11 kwietnia miał miejsce skierowany w „Missouri” samobójczy atak kamikaze, gdy japoński samolot uderzył w prawą burtę okrętu w pobliżu wieży artylerii średniej numer 3. Na pokładzie pozostały jedynie fragmenty maszyny i ciało pilota, ale sam samolot wraz z bombami nie eksplodował, a jedynie przeleciał przez pokład i spadł do morza po drugiej stronie. Jedynym efektem ataku był pożar wzniecony na pokładzie, który stłumiono w kilka minut, a żaden z marynarzy amerykańskich nie ucierpiał. Dowodzący pancernikiem komandor