Frącki (Pogórze)

Frącki (dodatkowa nazwa w j. niem. Fronzke) – przysiółek wsi Pogórze w Polsce, położony w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do ówczesnego województwa opolskiego.

Geografia Frącki położone są na południe od Pogórza, przy drodze do Brzeźnicy i Górki Prudnickiej. Przysiółek stanowi sołectwo.

Na zachód od miejscowości znajduje się las Morwy, a na południowy wschód las Fazanica.

Nazwa Wieś wzmiankowana w 1679 pod nazwą Frontzky. Następnie zapisywana jako Frontzke (1743) i Fronzke (1784). Według jednej teorii, nazwa ma wywodzić się od łacińskiego imienia Franciscus – Franciszek, Frącek. Natomiast według Heinricha Adamy’ego nazwa wywodzi się od polskiej nazwy ptaka – wrony. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako nazwę starszą od niemieckiej Fronzke wymienił Fronka (Wronza) podając jej znaczenie Krahenplatz, czyli w języku polskim Miejsce wron.

Ze względu na swoje polskie pochodzenie w 1936 nazwa Fronzke została zmieniona przez nazistowską administrację III Rzeszy na nową, całkowicie niemiecką nazwę Frankhäuser. 1 czerwca 1948 nadano miejscowości, wówczas administracyjnie związanej z Pogórzem, polską nazwę FrąckiRozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ().. 24 listopada 2008 wprowadzono dodatkową nazwę wsi w języku niemieckim – Fronzke.

W gwarach prudnickich nazwa miejscowości występuje jako Fryłncki (odmiana: dzie miyszkył? na Fryłnckach, we Fryłnckach; jadã na Fryłncki, do Fryłncek; miyndzy Prudnikã, a Fryłnckōma).

Historia Na terenie Frącek znajdują się pozostałości po grodzisku. Miejscowość powstała pod koniec XVII wieku jako kolonia. Po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie z 1679 jako Ex villa Frontzky. mały|upright|lewo|Pieczęć Frącek (1851) W połowie XVIII wieku Frącki zamieszkiwało ośmiu zagrodników i sześciu gospodarzy. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. mały|Frącki (Fronzke) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na mapie z XIX wieku Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu chłopa trzymającego w prawej ręce grabie, po obu stronach wysokie trawy, a w otoku napis: FRONTZKE: GEM: SIGEL / NEYSTAETER CREYS (). W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Frącki znalazły się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem.

Po II wojnie światowej, od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Mieszkańcom Żabnika, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa.

W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono Frącki jako przysiółek Pogórza pod nazwą Kolonia Frącki. Według podziału administracyjnego województwa opolskiego na dzień 31 sierpnia 1964, Frącki (Frączki), jako przysiółek Pogórza, należały do gromady Łącznik. W 1966 w przysiółku mieszkało 189 osób.

Podczas powodzi we wrześniu 2024 zalana została droga między Frąckami i Pogórzem.

Mieszkańcy Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego.

Liczba mieszkańców wsi 1871 – 181 1885 – 179 1966 – 189

Transport W zarządzie Wydziału Drogownictwa Starostwa Powiatowego w Prudniku znajduje się droga powiatowa nr 1206O relacji Biała – Ligota Bialska – Górka Prudnicka – Frącki – Pogórze – Sowin.

Frącki posiadają połączenia autobusowe z Białą, Głuchołazami, Korfantowem, Opolem, Prudnikiem, Rzymkowicami. W miejscowości znajduje się jeden przystanek autobusowy.

Religia mały|upright|Krzyż przydrożny Katolicy z Frącek należą do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Łączniku (dekanat Biała). W miejscowości znajduje się kaplica św. Walentego.

Turystyka Przez Frącki prowadzi szlak rowerowy: Trasa rowerowa PTTK nr 262-z: Biała – Stare Miasto – Solec – Rostkowice – Gostomia – Nowa Wieś Prudnicka – Urszulanowice – Moszna – Ogiernicze – Łącznik – Chrzelice – Rzymkowice – Pogórze – Frącki – Brzeźnica – Górka Prudnicka – Ligota Bialska – Biała

Bezpieczeństwo Miejscowość jest pod opieką dzielnicowego rejonu służbowego nr 16 Komendy Powiatowej Policji w Prudniku (Posterunek Policji w Białej).

Teren miejscowości, jak i całej gminy Biała, położony jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwaRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy ().. Gminę Biała obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). GUS. Rejestr TERYT.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Pogórze (województwo opolskie)