John Rhys–Davies (ur. 5 maja 1944 w Ammanford) – brytyjski aktor i producent filmowy. Odtwórca roli krasnoluda Gimlego i głosu Drzewca w ekranizacji powieści J.R.R. Tolkiena Władcy Pierścieni, a także jako Sallah w filmach Poszukiwacze zaginionej Arki (1981) Indiana Jones i ostatnia krucjata (1989) oraz Indiana Jones i artefakt przeznaczenia (2023)

Życiorys Wczesne lata Urodził się w Ammanford w Walii jako syn Mary Margaretty Phyllis Jones, pielęgniarki, i Rhysa Daviesa, inżyniera mechanika. Wkrótce jego rodzina przeprowadziła się do Afryki. Wychowywał się w Tanganice i Salisbury w Wiltshire. Na początku lat pięćdziesiątych jego rodzina mieszkała przez kilka lat w Kongwa, Dar es Salaam, Moshi i Mwanza w Tanzanii, podczas gdy jego ojciec służył tam jako oficer policji kolonialnej.

John Rhys-Davies kształcił się w Truro. Ukończył język angielski na Uniwersytecie Wschodniej Anglii, był jednym z pierwszych 105 przyjętych studentów i założył tam Towarzystwo Dramatyczne. Uczył się aktorstwa w County Secondary School w Watton. Został przyjęty do Royal Academy of Dramatic Art i stał się członkiem stowarzyszonym akademii.

Kariera Debiutował w The Maddermarket Theatre w Norwich. W 1964 przyjął rolę Garetha w operze mydlanej Crossroads, emitowanej przez kanał ITV. Potem występował gościnnie w serialach: Kapitän Harmsen (1970) z Judy Winter, The Guardians (1971) i Budgie (1971–1972) jako Laughing Spam Fritter u boku piosenkarza Adama Faitha. W 1970 trafił na londyńską scenę Mermaid Theatre w roli Sebastiana w Burzy Williama Szekspira. Powrócił na szklany ekran serialu Czarny Królewicz (1974) jako Alfred Kidney i po raz pierwszy dostał się do obsady filmów fabularnych jako zawodnik rugby union w dramacie Jacka Cardiffa Penny Gold (1974) z Francescą Annis, Jossem Acklandem i Nickym Hensonem, a także w dreszczowcu Dona Siegela Wiatraki śmierci (The Black Windmill, 1974) u boku Michaela Caine’a i Donalda Pleasence’a.

W 1974 wystąpił z Dolphin Theatre Company w sztuce Dylana Thomasa Under Milk Wood w Shaw Theatre. W latach 1977–1978 grał z Royal Shakespeare Company w przedstawieniach: Jak wam się podoba jako Duke Frederick Lorenzaccio Alfreda de Musseta jako kapitan Vitelli czy Henryk IV, część 1 i Henryk IV, część 2 jako kardynał Beaufort.

Znalazł się w obsadzie w telewizyjnym komediodramacie biograficznym ITV Nagi urzędnik (The Naked Civil Servant, 1975) jako Barndoor z Johnem Hurtem, serialu BBC Ja, Klaudiusz (1976) jako Makron, adaptacji telewizyjnej ITV Kupiec wenecki (1980) jako Salerio z Johnem Nettlesem i Kennethem Cranhamem, heist filmie Napad (A Nightngale Sang in Berkeley Square, 1979) jako Solicitor z Richardem Jordanem, Elke Sommer, Oliverem Tobiasem i Davidem Nivenem oraz telewizyjnym filmie biblijnym CBS Piotr i Paweł (Peter and Paul, 1981) w roli Sylwana z Robertem Foxworthem i Anthonym Hopkinsem. Za kreację w antagonisty Vasca Rodriguesa, rubasznego i obscenicznego bojownika, pełniącego w tym wypadku funkcję towarzysza głównego bohatera (Richard Chamberlain) w miniserialu NBC Szogun (1980) był nominowany do nagrody Emmy. W produkcji Stevena Spielberga Poszukiwacze zaginionej Arki (1981) i Indiana Jones i ostatnia krucjata (1989) u boku Harrisona Forda zagrał postać Sallaha.

Zagrał w ekranizacji powieści Waltera Scotta Ivanhoe (1982) z Jamesem Masonem, Anthonym Andrewsem i Samem Neillem jako Reginald Front-de-Boeuf, komedii muzycznej Blake’a Edwardsa Victor/Victoria (1982) jako Andre Cassell z Julie Andrews, dramacie przygodowym Andrew V. McLaglena Sahara (1983) jako Rasoul, wujek dobrego przywódcy walczących plemion z Brooke Shields i Lambertem Wilsonem, filmie fantasy Miecz bohaterów (1984) jako Baron Fortinbras z Seanem Connery oraz adaptacji telewizyjnej powieści Rudyarda Kiplinga Kim (1984) jako Babu z Peterem O’Toole, filmie przygodowym J. Lee Thompsona Kopalnie króla Salomona (1985) jako Dogati z Richardem Chamberlainem i Sharon Stone, filmie z cyklu przygód Jamesa Bonda W obliczu śmierci (1987) jako generał Leonid Puszkin z Timothym Daltonem, telewizyjnym melodramacie wojennym Britannic (2000) w roli kapitana Barletta oraz ekranizacji Księgi Estery – Jedna noc z królem (One Night with the King, 2006) jako Mardocheusz.

Występował w serialach: BBC Ja, Klaudiusz (1976) jako Makron, ITV Robin z Sherwood (1983–1986) jako Ryszard I Lwie Serce, miniserialu ABC Wojna i pamięć (1988) jako Sammy Mutterperl, Nietykalni (1993−1994) jako agent Michael Malone oraz Sliders (1995–1997) jako profesor Maximillian Arturo.

Użyczył głosu Kassimowi w filmie animowanym Disneya Aladyn i król złodziei (1996), Makbetowi w Gargoyles (1995–1996), Man Rayowi w SpongeBob Kanciastoporty (2000−2002), Hadesowi w Lidze Sprawiedliwych (2002) oraz Tobiasowi w grze komputerowej Freelancer (2003).

Życie prywatne W grudniu 1966 poślubił Suzanne Wilkinson. Mieli dwóch synów: Bena i Toma. Chociaż rozstali się w 1985, nadal byli małżeństwem. Gdy Suzanne przechodziła chorobę Alzheimera, pozostał blisko niej i opiekował się nią, dopóki nie zmarła.

W 2004 związał się z Lisą Manning. Mają córkę Maię.

W 2018 roku w wywiadzie dla polskiego portalu "natemat" jako gość festiwalu Warsaw Comic Con przyznał się, że jest zwolennikiem Brexitu.

Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola Reżyser1974Wiatraki śmiercifałszywy policjant wojskowyDon Siegel1981 Poszukiwacze zaginionej Arki Steven Spielberg1982 Ivanhoe (TV) Front de Boeuf Douglas Camfield Victor/Victoria Andre Cassell Blake Edwards 1984 Miecz bohaterów Baron Fortinbras Stephen Weeks 1985 Kopalnie króla Salomona DogatiJ. Lee Thompson 1986 Słoneczny wojownikCorky Taylor 1987 W obliczu śmierci generał Leonid Puszkin John Glen 1989 Indiana Jones i ostatnia krucjata Sallah Steven SpielbergHulk przed sądem (TV)Wilson FiskBill Bixby1993 Bar Zachodzącego SłońcaStockton, skorumpowany policjant INSKevin Connor1994Podniebna krucjataBruder ParvusKlaus Knoesel, Holger NeuhauserAnioł śmierciŻmudaBob Misiorowski1996 Wielka biała pięśćJohnny Windsor Reginald Hudlin Aladyn i król złodziei Kassim (głos) Tad Stones1997 Koty nie tańczą Woolie Mammoth (głos) Mark Dindal Krwawy sport III Jacques Duvalier Alan Mehrez1999Opiekunka (TV)Nigel KentMark Griffiths 2000 Britannic (TV) kapitan BartlettBrian Trenchard-Smith 2001Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia GimliPeter Jackson2002 Władca Pierścieni: Dwie wieżeGimli / Drzewiec (głos)Tygrys szablozębnyAnthony Bricklin James D.R. Hickox2003 Coronadoprezydent Hugo Luis RamosClaudio FähHelena Trojańska (TV)Król PriamJohn Kent HarrisonKsięga dżungli 2ojciec Ranjana (głos)Steve TrenbirthMedalionkomandor Hammerstock-SmytheGordon ChanWładca Pierścieni: Powrót króla Gimli / Drzewiec (głos)Peter Jackson2004Pamiętnik księżniczki 2: Królewskie zaręczyny Viscount Mabrey Garry MarshallMuszkieterka (TV) Portos Steve Boyum 2005 Chupacabra – mroczne otchłanie kapitan Randolph John Shepphird2006Sposób na rekinaMorson (głos)Howard E. Baker, John Fox 2007 Dungeon Siege: W imię króla Merick Uwe Boll 2008W krainie ognia i lodu (TV)SangimelPitof 2010 Tom i Jerry i Sherlock Holmes Dr Watson (głos) Spike Brandt, Jeff Siergey 2013 Scooby-Doo! Wyprawa po mapę skarbów Gnarlybeard (głos) Jomac Noph2014Szaweł – droga do DamaszkuKajfaszMario Azzopardi2015Zabić Jezusa (TV)AnnaszChristopher Menaul2018AquamanKról morski (głos)James Wan2023Indiana Jones i tarcza przeznaczeniaSallahJames Mangold

Seriale TV Rok Tytuł Rola1976Ja, KlaudiuszMakron1980SzogunVasco Rodrigues1984Robin z SherwoodRyszard I1988 Napisała: Morderstwo Harry MordecaiWojna i pamięćSammy Mutterperl1989 Napisała: Morderstwo Lancaster1991 Tajemnica mrocznej dżungli O’Connor Opowieści z krypty Duval1992 BatmanWacław „Baron” Józek (głos) 1993–1994 Nietykalni agent Michael Malone1994Napisała: Morderstwo Harry Mordecai 1995–1997 Sliders profesor Maximillian Arturo 1995 Fantastyczna CzwórkaThor (głos)1996 Incredible Hulk Mortal Kombat: Defenders of the Realm Asgarth (głos)1995–1996 GargoylesMakbet (głos)1997 Star Trek: Voyager Leonardo da Vinci2000−2002 SpongeBob KanciastoportyMan Ray (głos)2002 Liga SprawiedliwychHades (głos) Fillmore na tropieLenny (głos) 2006 Super Robot Monkey Team Hyperforce Go! kpt. Proteus (głos)2009 Krod Mandoon i Gorejąca Klinga OgniaGrimshank 2010 Miecz prawdy Horace 2012 Świry kurator muzeum2014 Dawno, dawno temuPaddie, kamienny troll (głos) 2015 Przygody Kota w butach Goodsword (głos)2016 Lwia StrażKról Sokwe (głos)Kroniki ShannaryEventine Elessedil2019OK K.O.! Po prostu walczWoolie Mammoth (głos)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Brytyjscy aktorzy głosowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Brytyjscy aktorzy radiowi Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Anglii Wschodniej Kategoria:Absolwenci Royal Academy of Dramatic Art Kategoria:Urodzeni w 1944