Bolesław Czerwieński (ur. 3 kwietnia 1851 we Lwowie, zm. 3 kwietnia 1888 tamże) – polski poeta i dramatopisarz, publicysta, działacz socjalistyczny, autor słów pieśni Czerwony sztandar (1881).

Życie Studiował filozofię na Uniwersytecie Lwowskim (1870-1874). Działał w Towarzystwie Czytelni Akademickiej. Debiutował dramatem Atenion (napisany w 1873, wystawiony w 1881 pt. Niewolnik). Pracował jako publicysta lwowskich i warszawskich gazet. Był m.in. redaktorem działu literackiego i teatralnego w "Tygodniu Literackim, Artystycznym, Naukowym i Społecznym" Józefa Rogosza (1874), a następnie w "Gazecie Narodowej". W 1882 roku założył wraz z Bolesławem Spaustą pismo literackie Ziarno, które niedługo później upadło, a w 1885 - pismo satyryczno-humorystyczne Śmigus. W latach 1885–1888 pisał do "Kuriera Lwowskiego". W swojej twórczości związany był z nurtem pozytywistycznym w literaturze. Opublikował w 1882 zbiór utworów poetyckich, w którym znalazł się napisany rok wcześniej Czerwony Sztandar, przyjęty w 1883 jako hymn polskiego proletariatu.

Od 1878 zaangażował się w ruchu socjalistycznym, został jednym z członków zorganizowanego przez Bolesława Limanowskiego lwowskiego Komitetu socjalistycznego. Komitet ten przekształcił się z czasem w komitet redakcyjny dwutygodnika Praca, w redakcji działało również tajne stowarzyszenie robotnicze. Gdy w październiku 1878 władze nakazały Limanowskiemu opuścić Lwów, jego miejsce zajął Czerwiński. Pełnił rolę trybuna robotniczego, przemawiał podczas manifestacji, zgromadzeń i uroczystości patriotycznych. W 1879 wraz z redakcją Pracy opracował pierwszy socjalistyczny program minimum, zawierający żądania socjalne i polityczne. W 1880 wspólnie z Ludwikiem Inlenderem stworzył program bardziej rozwinięty, który określał oczekiwania socjalne robotników. Pod tytułem Program galicyjskiej partii robotniczej żądania te opublikowano w 1881 w Genewie.

Pochowany na cmentarzu Łyczakowskim.

Upamiętnienie

12 sierpnia 1894 roku został odsłonięty na grobie Czerwieńskiego pomnik. Tak opisał go "Kurier Lwowski": " na pomnik składa się piękny obelisk z kamienia polańskiego wysoki na 3,5 metra. U góry emblemat robotnicze (dwie ręce) pióro lira, u dołu widnieje napis "Bolesław Czerwieński ur 3/4 1851 zm. 8/4 1881, żyje wraz z pieśnią, a nieco niżej "Autorowi czerwonego sztandaru polska partia socjalistyczna trzech zaborów i Ameryki 1894". Obelisk umieszczono na płycie z kamienia trembowelskiego.

Twórczość Niewolnik dramat, 1873 Aliquid poemat, 1874 Uczony poemat, 1875 Orzeł dramat, 1878 Poezje zbiór wierszy, 1881 Dwa widzenia, poemat prozą, poemat 1887

Zobacz też Polskie pieśni hymniczne

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Leonard Dubacki, Bolesław Czerwieński (1851-1888) – autor „Czerwonego Sztandaru” Publikacje Bolesława Czerwieńskiego w bibliotece Polona

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Artyści związani ze Lwowem (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polscy dramaturdzy XIX wieku Kategoria:Polscy poeci XIX wieku Kategoria:Polscy socjaliści Kategoria:Urodzeni w 1851 Kategoria:Zmarli w 1888