Karlik średni, karlik pustynny, (Pipistrellus kuhlii) – gatunek ssaka z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1817 roku niemiecki przyrodnik Heinrich Kuhl nadając mu nazwę Vespertilio kuhlii. Holotyp pochodził z Triestu, we Włoszech.
Populacje P. kuhlii z Wysp Kanaryjskich są wstępnie włączone do P. hesperidus. Chociaż P. maderensis jest obecnie uważany za odrębny gatunek, analizy oparte na danych genetycznych wykazały, że jest on zakorzeniony w P. kuhlii, co sugeruje, że albo P. maderensis najlepiej zaliczyć do P. kuhlii, albo P. kuhlii reprezentuje wiele gatunków. Relacje filogenetyczne wymagają więcej badań. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają cztery podgatunki. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweP. k. ikhwaniusPipistrellus kuhlii ikhwaniusCheesman & Hinton, 192Al-Hufuf, Hasa, Arabia Saudyjska.P. k. lepidusPipistrellus lepidusBlyth, 1845Kandahar, Afganistan.P. k. marginatusVespertilio marginatus Cretzschmar, 1830Synaj i Nubia, Sudan.
Etymologia Pipistrellus: , vispitrello (zdrobnienie od vespertilio) „nietoperz”. kuhlii: dr Heinrich Kuhl (1797–1821), niemiecki przyrodnik. ikhwanius: Ikhwan, bracia muzułmańscy zjednoczeni więzami wspólnego członkostwa w sekcie wahabitów w środkowej Arabii. lepidus: „czarujący, elegant”, od lepos, leporis „czar, urok”. marginatus: łac. marginatus „graniczny”, od marginare „rozszerzać się, powiększać”, od margo, marginis „granica, krawędź”.
Zasięg występowania Karlik średni występuje w Eurazji i Afryce zamieszkując w zależności od podgatunku: P. kuhlii kuhlii – środkowa i południowa Europa, od północnej Francji i Półwyspu Iberyjskiego na wschód do Półwyspu Bałkańskiego, ograniczająca się na północy do południowych Niemiec, południowych Czech, Austrii i Słowacji; także duże wyspy śródziemnomorskie. P. kuhlii ikhwanius – wschodnia Azja w Syrii, Libanie, Izraelu, Jordanii, Iraku, Iranie i Półwyspie Arabskim. P. kuhlii lepidus – południowa Polska, skrajnie wschodnia Słowacja, Rumunia, Ukraina, zachodnia Rosja, zachodni Kazachstan, Kaukaz, Azja Mniejsza, Uzbekistan, Turkmenistan, Afganistan, Pakistan i Indie. P. kuhlii marginatus – północna Afryka od Maroka na wschód do Egiptu.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 40–55 mm, długość ogona 30–45 mm, długość ucha 12–13 mm, długość tylnej stopy 6–8 mm, długość przedramienia 30,3–37,4 mm; masa ciała 5–10 g. Wzór zębowy: I C P M = 34. Kariotyp wynosi 2n = 44, FNa = 50 i FN = 54.
Ochrona W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymagający ochrony czynnej, dodatkowo obowiązuje zakaz fotografowania, filmowania lub obserwacji, mogących powodować płoszenie lub niepokojenie.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Mayer F., Dietz Ch., Kiefer A. 2007: Molecular species identification boosts bat diversity. Frontiers in Zoology 4: 4. http://www.frontiersinzoology.com/content/4/1/4 Sachanowicz K., Wower A., Bashta A.-T. 2006. Further range extension of Pipistrellus kuhlii (Kuhl, 1817) in central and eastern Europe. Acta Chiropterologica 8 (2): 543-548. Popczyk B., Lesiński G., Baumann A., Wojtowicz B. 2008. Kuhl's pipistrelle, Pipistrellus kuhlii (Kuhl, 1817) or Pipistrellus lepidus Blyth, 1845, in Central Poland - accidental record or a result of expansion? Nyctalus (N.F.). Berlin 13, Heft 4, S. 279-281
Kategoria:Mroczkowate Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Ssaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1817 roku