thumb|250px|Strona ze starego słownika wietnamskiego thumb|250px|Graficzny zapis tonów języka wietnamskiego
Alfabet wietnamski () – alfabet oparty na piśmie łacińskim, służący do zapisu języka wietnamskiego. Składa się z następujących 29 liter:
|A || Ă || Â || B || C || D || Đ || E || Ê || G || H || I || K || L || M || N || O || Ô || Ơ || P || Q || R || S || T || U || Ư || V || X || Y
W zapisie języka wietnamskiego używa się też 10 dwuznaków i jednego trójznaku:
|Ch || Gh || Gi || Kh || Ng || Ngh || Nh || Ph || Qu || Th || Tr
Liter F, J, W oraz Z używa się do zapisu wyrazów obcego pochodzenia.
Alfabet wietnamski i wymowa poszczególnych liter Litera Nazwa litery Wymowa IPA A a a , w niektórych dialektach: Ă ă á Â â ớ B b bê, bờ , C c xê, cờ D d dê, dờ w dialekcie północnym: , w dialekcie południowym: Đ đ đê, đờ , E e e Ê ê ê G g giê, gờ (przed samogłoską „i”) H h hát, hờ I i i ngắn K k ca L l e-lờ M m em-mờ N n en-nờ O o o Ô ô ô Ơ ơ ơ P p pê Q q cu, quy w dialekcie północnym: , w dialekcie południowym: R r e-rờ w dialekcie północnym: , w dialekcie południowym: , S s ét-sì, sờ , w dialekcie południowym i centralnym: T t tê, tờ U u u Ư ư ư V v vê, vờ , w dialekcie południowym: lub [] X x ích-xì Y y i dài, i-cờ-rét wymawiana jako samogłoska , Obce znaki dla wietnamskiegoWymowaWymowa w połączeniu z literą aWymowa z oçsanie (po flamandzku przed literą O lub o)F fFwMpaFzoJ jIjIjaIjuẞ ßSjSlaSaoW wWfFaWzoZ zSSaSo Uwaga: spółgłoski c, p, i t występujące w wygłosie wyrazów, wymawiane są bez plozji.
Wymowa dwuznaków i trójznaku NGH a) Wymowa w nagłosie sylaby:
CH – [] lub [] KH – [] NG – [] NH – [] PH – [] TH – [] TR – [] lub [] QU – [] GH – wariant ortograficzny G (przed samogłoskami i, e oraz ê). NGH – wariant ortograficzny NG (przed samogłoskami i, e oraz ê).
b) Wymowa w wygłosie sylaby:
CH – [] – bez plozji NG – [] NH – [] TH – [] – bez plozji
Zaznaczenie tonów na piśmie Tony zaznacza się we współczesnym alfabecie wietnamskim za pomocą odpowiednich znaków diakrytycznych. Nazwa tonu Kontur Znak diakrytyczny Samogłoski z tonalnymi znakami diakrytycznymi Ngang lub Bằng średni równy nie zaznacza się Aa, Ăă, Ââ, Ee, Êê, Ii, Oo, Ôô, Ơơ, Uu, Ưư, Yy Huyền niski opadający grawis Àà, Ằằ, Ầầ, Èè, Ềề, Ìì, Òò, Ồồ, Ờờ, Ùù, Ừừ, Ỳỳ Hỏi opadająco-wznoszący hak Ảả, Ẳẳ, Ẩẩ, Ẻẻ, Ểể, Ỉỉ, Ỏỏ, Ổổ, Ởở, Ủủ, Ửử, Ỷỷ Ngã wznoszący się glotalizowany tylda Ãã, Ẵẵ, Ẫẫ, Ẽẽ, Ễễ, Ĩĩ, Õõ, Ỗỗ, Ỡỡ, Ũũ, Ữữ, Ỹỹ Sắc wysoki wznoszący się akcent ostry Áá, Ắắ, Ấấ, Éé, Ếế, Íí, Óó, Ốố, Ớớ, Úú, Ứứ, Ýý Nặng niski opadający glotalizowany kropka pod literą Ạạ, Ặặ, Ậậ, Ẹẹ, Ệệ, Ịị, Ọọ, Ộộ, Ợợ, Ụụ, Ựự, Ỵỵ
Bibliografia Monika Heyder: Język wietnamski – rozmówki, Assimil, . Teresa Halik, Hoang Thu Oanh: Język wietnamski, DIALOG, Warszawa 2009, .
Linki zewnętrzne Alfabet wietnamski na portalu Omniglot Wymowa poszczególnych liter (dialekt północny) Wymowa poszczególnych liter (dialekt południowy)
Wietnamski Kategoria:Język wietnamski