Toby Stephens (ur. 21 kwietnia 1969 w Middlesex Hospital, w Londynie) – angielski aktor teatralny, filmowy, radiowy i telewizyjny.
Życiorys Młodość Urodził się jako drugi syn pary aktorskiej – Roberta Stephensa (1931–1995) i Dame Maggie Smith (1934–2024). Jego starszy brat Chris Larkin (ur. 1967) został także aktorem. Dużą część dzieciństwa spędził w Kanadzie, gdzie jego matka przeniosła się po rozwodzie w maju 1974. W zależności od kolejnego angażu matki, ciągle podróżował przez Atlantyk.
Kariera Swoją karierę zawodową rozpoczął od pełnienia funkcji pomocnika inspicjenta na Chichester Theatre Festival. Po ukończeniu London Academy of Music and Dramatic Art, w 1992 roku zadebiutował na scenie Playhouse w roli Damisa w spektaklu Moliera Świętoszek. W latach 1992–1994 i 2004 występował w Royal Shakespeare Company, gdzie zagrał m.in. w sztukach szekspirowskich: Sen nocy letniej (Lysander), Antoniusz i Kleopatra (Pompejusz), Miarka za miarkę (Claudio). W 1994 roku, za rolę tytułową Caiusa Marciusa Coriolanusa w przedstawieniu Coriolanus otrzymał nagrodę im. Sir Johna Gielguda oraz nagrodę Iana Charlesona.
Na wielkim ekranie pojawił się po raz pierwszy w melodramacie kostiumowym Orlando (1992) z Tildą Swinton w roli tytułowej. Szerszej publiczności stał się znany z udziału w nowatorskiej adaptacji komedii szekspirowskiej Wieczór Trzech Króli, 1996) z Heleną Bonham Carter. Został dostrzeżony w roli fotografa, któremu udało się uchwycić na zdjęciu elfy w dramacie fantasy Fotograf elfów (1997).
W kostiumowym dramacie komediowym Kuzynka Bette (1998) wystąpił jako siostrzeniec tytułowej bohaterki granej przez Jessikę Lange, z którą zagrał rok wcześniej na scenie The Haymarket w sztuce Tennessee Williamsa Tramwaj zwany pożądaniem w reżyserii Petera Halla. Następnie wcielił się w postać Vladimira Leńskiego, przyjaciela Eugeniusza Oniegina w adaptacji dzieła Aleksandra Puszkina Oniegin (1999) z Ralphem Fiennesem. Jednocześnie nie zaprzestał pracy na scenie; szczególnym sukcesem w sezonie 1998/99 cieszyły się grane na scenach londyńskich i nowojorskich role w dwóch tragediach Jeana Racine: Fedra w roli Hippolitosa i Brytanik jako Nero.
Na małym ekranie otrzymał główną rolę Jaya Gatsby’ego w telewizyjnej ekranizacji powieści F Scott Fitzgeralda BBC Wielki Gatsby (2000) z Mirą Sorvino oraz zagrał w produkcji BBC z nurtu niezależnego pt. Zupełnie obcy (2001). W spektaklu Królewska rodzina (2001) partnerował Judi Dench. Stworzył postać egoistycznego profesora uniwersyteckiego w melodramacie Opętanie (2002) u boku Gwyneth Paltrow. Zagrał Gustava Gravesa, przeciwnika agenta 007 w filmie z bondowskiej serii Śmierć nadejdzie jutro (2002).
W międzynarodowym miniserialu obrazującym życie Napoleona Bonaparte Napoleon (2002) pojawił się jako Car Aleksander I. Znalazł się też w obsadzie dramatu historycznego BBC Szpiedzy z Cambridge (2003).
W 2004 roku wystąpił w kolejnej w dorobku szekspirowskiej roli w spektaklu Hamlet w Royal Shakespeare Company.
W 2005 zagrał brytyjskiego oficera Williama Gordona w indyjskim filmie Rebeliant ukazującym, jak wybuchło powstanie sipajów w 1857 roku. W następnym roku wrócił do Indii, by wziąć udział w filmie Sharpe’s Challenge z serii, której głównym bohaterem jest Richard Sharpe. Stevens zagrał tu rolę samozwańczego generała-renegata Williama Dodda. Również w 2006 wystąpił w 4-odcinkowym serialu BBC Jane Eyre jako Edward Rochester. Rola ta przyniosła mu dużą popularność. W 2008 zagrał w 3-odcinkowym serialu kryminalnym Wired. W 2009 pojawił się w trzeciej serii serialu BBC Robin Hood jako książę Jan.
Często angażuje się również do produkcji radiowych (słuchowiska: Eneida, Dionizos, Toja, Anna Karenina, Działa Nawarony, Opowieści 1001 nocy) i audioksiążek (m.in. Zagadki pustyni dla księgarni Penguin).
Życie prywatne Podczas pobytu w Nowym Jorku, w 1999 roku poznał swoją przyszłą żonę – aktorkę Annę-Louise Plowman. Pobrali się 15 września 2001.
Filmografia Filmy fabularne 1992: Orlando (Orlando) jako Otello 1996: Wieczór Trzech Króli (Twelfth Night: Or What You Will) jako książę Orsino 1997: Fotograf elfów (Photographing Fairies) jako Charles Castle 1997: Zachody słońca (Sunset Heights) jako Luke Bradley 1998: Kuzynka Betty (Cousin Bette) jako Victorin Hulot 1999: Oniegin (Onegin)' jako Wladimir Lenski 2000: Kosmiczni kowboje (Space Cowboys) jako młody Frank Corvin 2000: Ogłoszenie (The Announcement) jako Ross 2001: Opętanie (Possession) jako Fergus Wolfe 2002: Śmierć nadejdzie jutro (Die Another Day) jako Gustav Graves 2004: Zmartwiony Terkel (Terkel i knibe) jako Justin (głos) 2005: Rebeliant (The Rising: Ballad of Mangal Pandey) jako kapitan William Gordon 2005: Letni sen (El Sueño de una noche de San Juan) jako Demetrius (głos) 2006: Redukcja (Severance) jako Harris 2006: Mroki duszy (Dark Corners) jako dr Woodleigh 2016: 13 godzin: Tajna misja w Benghazi jako Glen „Bub” Doherty Filmy telewizyjne 1996: Dzierżawca z Wildfell Hall (The Tenant of Wildfell Hall) jako Gilbert Markham 2000: Wielki Gatsby (The Great Gatsby) jako Jay Gatsby 2001: Zupełnie obcy (Perfect Strangers) jako Charles 2003: Szpiedzy Cambridge (Cambridge Spies) jako Kim Philby 2004: Londyn (London) jako Casanova 2005: Siostra królowej (The Queen’s Sister) jako Anthony Armstrong Jones-Lord Snowdon 2006: Najlepszy człowiek (The Best Man) jako Peter 2006: Wyzwanie Sharpe’a (Sharpe’s Challenge) jako William Dodd 2007: Dziki Zachód (The Wild West) jako generał George Armstrong Custer Seriale telewizyjne 1992: The Camomile Lawn jako młody Oliver 2002: Napoleon jako Car Aleksander I 2003: Poirot jako Philip Blake 2005: Budząc zmarłych jako dr Nick Henderson 2006: Dziwne losy Jane Eyre jako Edward Fairfax Rochester 2010–2012: Vexed 2014: Piraci jako kapitan James Flint 2018: Zagubieni w kosmosie jako John Robinson 2024: Percy Jackson & The Olympians jako Posejdon
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Urodzeni w 1969 Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Brytyjscy aktorzy głosowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy radiowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie