Tadeusz FaliszewskiWystępował pod pseudonimami: Jerzy Nowogródzki, Jerzy Orowski, Jan Pobóg, Jan Saskowski. (ur. 20 października 1898 w Żywcu, zm. 2 września 1961 w Chicago) – polski piosenkarz, aktor kabaretowy, rewiowy i operetkowy i reżyser, „beliniak”, porucznik intendent rezerwy Wojska Polskiego.
Życiorys Był synem Władysława Faliszewskiego i Matyldy z Kirchnerów. Dzieciństwo spędził we Lwowie, gdzie uczęszczał do szkół. Ukończył lwowską Szkołę Politechniczną.
W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 3. szwadronu 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Do 14 grudnia 1915 roku przebywał na leczeniu w Domu Rekonwalescentów w Kamieńsku, a później w szpitalu w Krakowie.
W czasie wojny z bolszewikami był oficerem łącznikowym z Ministerstwem Spraw Wojskowych. Został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy administracji, dział gospodarczy. W latach 1923–1924 posiadał przydział w rezerwie do Okręgowego Zakładu Gospodarczego Nr IX w Brześciu nad Bugiem. W 1934 roku był w korpusie oficerów rezerwy intendentów.
Jako aktor zadebiutował w 1922. Grał na scenach i estradach wielu miast Polski, m.in. w Krakowie, Radomiu, Kaliszu i Częstochowie. Jako wokalista występował z Adamem Astonem i Stefanem Sas-Jaworskim w popularnym wówczas Chórze Warsa, związany był z warszawskimi teatrzykami rewiowymi Morskie Oko i Nowy Ananas. W latach 1929–1930 kierował kinoteatrem Hollywood, a później założył własny kabaret literacki Rajski Ptak.
W konkursie Polskiego Radia zorganizowanym w 1937, mającym wyłonić najpopularniejszego piosenkarza zajął III miejsce, po Mieczysławie Foggu i Stefanie Witasie.
W 1937 wystąpił w filmie Konrada Toma Parada Warszawy, rok później, w Królowej przedmieścia, w reżyserii Eugeniusza Bodo.
Jako wokalista znany był głównie z wykonywania piosenek z tekstami Andrzeja Własta, jak: Cała Warszawa, Gdzie twoje serce, Katiusza, Kiedy przymykam oczy, Przytul, uściśnij, pocałuj, Rebeka, Szkoda twoich łez, Śpiewaj, Tango andrusowskie, Ty, miłość i wiosna, U cioci na imieninach, Wanda, Zapomnisz o mnie, Zatańczmy tango. Śpiewał też utwory z tekstami innych autorów, m.in.: Bal na Gnojnej Juliana Krzewińskiego i Leopolda Brodzińskiego, Ach, Ludwiko (sł. Julian Tuwim), Już się prześnił sen i Za tyle pięknych dni Konrada Toma, Miasteczko Bełz (sł. J. Roman), Pij, bracie, pij (sł. Ignacy Ber), Jedź do Santa Fe (sł. Szer-Szeń), Jak całować – to ułana, Kochaj, Nie będziesz ty, to będzie inna, Płomienne serca i Śluby ułańskie Mariana Hemara czy Gwiazdy to czy oczy twe, Już dziś nie płaczę, Szczęście trzeba rwać jak świeże wiśnie i Zosiu z tekstami Walerego Jastrzębiec-Rudnickiego.
W repertuarze miał tanga, piosenki liryczne oraz satyryczne, wykonywał też arie operetkowe oraz piosenki pochodzące z rewii i filmów. Porównywano go do Ala Jolsona z filmu Sonny boy.
24 sierpnia 1939 roku został zmobilizowany. Wziął udział w kampanii wrześniowej. W marcu 1940 roku został aresztowany, a następnie osadzony w obozie Gusen, gdzie śpiewał w chórze i prowadził zespół artystyczny, organizując teatr estradowy.
Po wojnie pozostał na emigracji początkowo w Wielkiej Brytanii, gdzie nawiązał współpracę z Teatrem Polskim w Londynie. Następnie wyjechał do USA. Tam współpracował z Feliksem Konarskim.
Jego żoną była aktorka Halina Kidawska.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
Spektakle teatralne Księżniczka czardasza jako Edwin Dolly jako baron Theo von Hellingen Cnotliwa Zuzanna jako Pomarel Narzeczona zginęła 1000 pięknych dziewcząt (rewia) Grunt to flota (rewia) Baron Kimmel 1939: Panna Wodna Wieczór humoru i pieśni
Dyskografia Tadeusz Faliszewski (SP, Syrena-Electro-3482) Tadeusz Faliszewski (SP, Syrena-Electro-21015/21016) Tadeusz Faliszewski: Piosenki z rewii „1000 pięknych dziewcząt” (Syrena-Electro-19807/19893) Tadeusz Faliszewski: Piosenki z rewii „Grunt to flota” (SP, Syrena-Electro-3648) 1978 – Od Momusa do Ali-Baby (składanka; LP, Muza SX-1702) 1987 – Tadeusz Faliszewski: Piosenki z lat dwudziestych i trzydziestych (LP, Poljazz PSJ-225) 2000 – Przedwojenne szlagiery, vol 1-3 (składanka; CD) 2005 – Polskie tango 1929–1939 (składanka; CD opracowana przez Jerzego Płaczkiewicza) 2009 – Tadeusz Faliszewski: Tylko Przeboje (składanka; 4 Ever Music, 2 CD)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Faliszewski Tadeusz [hasło] [w:] Wolański R., Leksykon polskiej muzyki rozrywkowej, Agencja Wydawnicza MOREX, Warszawa 1995, s. 49, .
Linki zewnętrzne
http://www.spotkaniazpiosenka.org/GWIAZDOZBIOR/pdf/Faliszewski.pdf Tadeusz Faliszewski – Biblioteka Polskiej Piosenki
Kategoria:Artyści związani ze Lwowem Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Polscy wokaliści Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Porucznicy intendenci II Rzeczypospolitej Kategoria:Więźniowie KL Mauthausen-Gusen Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Ułani Legionów Polskich Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1961 Kategoria:Ludzie urodzeni w Żywcu Kategoria:Artyści polonijni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Londyńska Polonia