mały|Sarah Vaughan w Cafe Society, Nowy Jork, wrzesień 1946 Sarah Lois Vaughan (zwana Sassy i The Divine One) (ur. 27 marca 1924 w Newark, zm. 3 kwietnia 1990 w Hidden Hillsallmusic ((( Sarah Vaughan > Overview ))).) – amerykańska wokalistka jazzowa.
Życiorys Ojciec Sary Vaughan – Asbury „Jake” Vaughan był cieślą, lecz grywał na gitarze i pianinie, a matka – Ada Vaughan pracowała w pralni i śpiewała w chórze kościelnym. Młoda Sarah Vaughan przez dziesięć lat pobierała lekcje fortepianu, śpiewała też w chórze kościelnym Mount Zion Baptist Church, a w wieku 12 lat została w nim organistką. W 1942 r. wygrała amatorski konkurs talentów w Apollo Theater w Harlemie. Billy Eckstine, który śpiewał wówczas w big-bandzie Earla „Fatha” Hinesa, dostrzegł jej talent i w 1943 r. zaproponował jej posadę wokalistki i drugiej pianistki w zespole. Rok później Eckstine zaangażował ją do swojej własnej grupy. W niej Sarah Vaughan zetknęła się z pionierami modern jazzu: Charliem Parkerem i Dizzym Gillespiem. Dzięki wspólnym nagraniom z zespołem Eckstine’a, dokonanym w 1945 r., poznała podstawy nowej muzyki, która charakteryzowała cały jej późniejszy dorobek.
Po odejściu od Eckstine’a przez krótki czas występowała w zespole Johna Kirby’ego (1945–46), po czym zdecydowała się na karierę solową. W 1947 r. wyszła za trębacza George’a Treadwella, który został jednocześnie jej menedżerem. Pracę studyjną i koncertową lat 50. rozpoczęła w 1950 r. od wspólnych nagrań z Milesem Davisem, po czym nagrała liczne albumy z muzyką popularną w Mercury Records oraz muzykę bliższą jazzowi w wytwórni EmArcy. Nagrania te powstały przy współudziale Clifforda Browna, Cannonballa Adderleya i muzyków zespołu Counta Basiego. W latach 60. Vaughan miała już ustaloną markę. Odeszła też od jazzu w kierunku komercyjnych nagrań z towarzyszeniem orkiestry.
Dopiero w latach 70. zaczęła ponownie regularnie występować i nagrywać z muzykami jazzowymi. W 1974 r. wystąpiła na Festiwalu Jazzowym w Monterey, a w 1978 r. nagrała album z kwartetem: Oscar Peterson, Joe Pass, Ray Brown i Louie Bellson. Rok później ukazał się Duke Ellington Song Book One, w którego realizacji wzięli udział tacy muzycy jak: Zoot Sims, Frank Foster, Frank Wess, J.J. Johnson i Joe Pass. W 1980 r. Vaughan wystąpiła na koncercie w Carnegie Hall, powróciła też do śpiewania z Eckstine’em w Apollo Theater, w miejscu, gdzie zaczęła się jej kariera. Koncertowała i nagrywała z najwybitniejszymi muzykami od Parkera i Petersona po Herbiego Hancocka, Rona Cartera, Billa Higginsa, Dizzy’ego Gillespiego, Dona Cherry’ego, Maynarda Fergusona, Chucka Mangione. Śpiewała również w zespołach Jimmy’ego Jonesa (1948–52, 1954–58), Roya Hayesa (1953–58), Richarda Daviesa (przełom lat 50. i 60.), Rolanda Hanny’ego (1961–63), Boba Jamesa (1965–68), Jana Hammera (1970–71), Jimmy’ego Cobba (1970–78), Andy’ego Simpkinsa (Od 1979) i Harolda Jonesa (od 1980).
W 1945 r. Vaughan wygrała w ankiecie czytelników pisma „Esquire”, w latach 1947–1952 triumfowała w magazynie „Down Beat”, a w latach 1948–1952 w „Metronome”. Obdarzona niezwykłą skalą i idealną modulacją, potrafiła subtelnie panować nad jakością swego głosu. Często frazy śpiewane delikatnym, ciepłym głosem kontrastowały z fragmentami interpretowanymi szorstkim, nosowym vibrato czy gardłowym warczeniem. Zdobyta w czasie współpracy z Eckstine’em wiedza na temat bebopu pozwoliła jej wplatać do śpiewu nowocześniejsze elementy jazzowej struktury.
W 1989 otrzymała nagrodę NEA Jazz Masters Award.
Dyskografia Billy Eckstine (1945) It’s You or No One (1946–47) Tenderly (1947) Time and Again (1947–48) The Devine Sarah Vaughan: The Columbia Years (1949–53) Perdido: Live at Birdland (1953) Sarah Vaughan and Clifford Brown (1954) Sings Broadway (1954–56) In the Land of Hi-Fi (1955) Sassy (1956) The Rodgers and Hart Songbook (1956) Swingin’ Easy (1957) The George Gershwin Songbook (1957) No Count Sarah (1958) Misty (1958) I’ll Be Seeing You (1959–60) After Hours (1961) Sissy Swings the Tivoli (1963) Sarah Sings Soulfully (1963) Sarah Plus 2 (1964) Sassy Swings Again (1967) Sarah Vaughan & Michel Legrand (1972) Live in Japan (1973) How Long Has This Been Going On (1978) Duke Ellington Songbook (1979) Send in the Clowns (1981) Songs of the Beatles (1981) Crazy and Mixed Up (1982) Brazilian Romance (1987)
Przypisy
Linki zewnętrzne A Brief summary of Vaughan’s career
Personal recollections of Sarah Vaughan Profile of Vaughan from BookRags.com Profile of Vaughan from PBS American Masters Profile of Vaughan from PBS Ken Burns Jazz Series Profile of Vaughan from Verve Records
Kategoria:Amerykańskie kontralty Kategoria:Amerykańskie wokalistki jazzowe Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy Kategoria:Laureaci Nagrody NEA Jazz Masters Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 1990 Kategoria:Ludzie urodzeni w Newark (New Jersey) Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy