Neue Nationalgalerie (dosł. niem. Nowa Galeria Narodowa) – muzeum poświęcone sztuce XX stulecia położone w Berlinie przy Kulturforum. Spektakularny, obszernie przeszklony budynek muzeum został zaprojektowany przez niemieckiego architekta Ludwiga Miesa van der Rohe i jest uznawany za przykład modernizmu.
thumb|Wnętrze górnej hali umeblowane jest meblami z serii Barcelona
Budynek Neue Nationalgalerie jest jedynym budynkiem wzniesionym przez Miesa van der Rohe na terenie Niemiec po II wojnie światowej. W 1962, będąc w wieku 76 lat, otrzymał on w trybie bezpośrednim zlecenie budowy muzeum w Berlinie. Budynek został ukończony w 1968, rok przed śmiercią architekta. Nowa Galeria Narodowa była pierwszym muzeum zlokalizowanym przy nowym Kulturforum, położonym kilkaset metrów na zachód od placu Poczdamskiego. W pobliżu galerii znajdują się zbudowane przez Hansa Scharouna Biblioteka Państwowa oraz Filharmonia Berlińska.
Budynek muzeum jest najpełniejszą realizacją rozwijanej przez wiele lat przez Miesa van der Rohe idei przestrzeni uniwersalnej. Budynek ma formę płaskiego stalowego kasetonowego zadaszenia zbudowanego na planie kwadratu o boku 64,8 m, którego wewnętrzna część otoczona jest szklaną ścianą kurtynową, położoną 7,2 m od krawędzi dachu i tworzy główną górną halę muzeum. Stalowy dach wspiera się w położonych na jego krawędziach ośmiu słupach posiadających przekrój w kształcie równoramiennego krzyża. Po dwa słupy przypadające na każdą krawędź dachu odsunięte są od narożników kwadratu tak, że przeszklona hala tworzy wielką otwartą przestrzeń, uporządkowaną jedynie dwoma blokami instalacyjnymi oraz biegami schodów prowadzącymi na dolny poziom muzeum. Hala spoczywa na granitowym postumencie o wymiarach rzutu 105/110 m, położonym na brzegu Landwehrkanal, przy skrzyżowaniu z Potsdamer Straße. Właściwa przestrzeń wystawowa mieści się w kondygnacji cokołu, której większa część nie posiada naturalnego oświetlenia. Po zachodniej, przeciwnej do głównej ulicy stronie cokołu dolna kondygnacja otwiera się obszernym przeszkleniem na otoczony murem ogród, przeznaczony na ekspozycję rzeźb. mały thumb|center|Nowa Galeria Narodowa w Berlinie, arch. Ludwig Mies van der Rohe, 1968
Renowacja Po niemal pięćdziesięciu latach użytkowania budynek wymagał gruntownej renowacji. W 2015 roku Neue Nationalgalerie zamknięto, a prace powierzono pracowni brytyjskiego architekta Davida Chipperfielda. Zabytkowy gmach poddano renowacji z zachowaniem oryginalnego charakteru — odrestaurowano m.in. elementy konstrukcyjne, kamienne okładziny i wyposażenie wnętrz, w tym klasyczne fotele Barcelona projektu Miesa van der Rohe — jednocześnie modernizując go pod względem technicznym. Koszt prac wyniósł około 140 milionów euro. Po sześciu latach muzeum ponownie otwarto dla publiczności 22 sierpnia 2021 roku.
Do 2020 roku Nationalgalerie kierował Udo Kittelmann, po czym muzeum tymczasowo prowadził Joachim Jäger. Od 1 stycznia 2022 roku dyrektorem Neue Nationalgalerie jest Klaus Biesenbach.
Kolekcja Kolekcja prezentuje szereg dzieł sztuki nowoczesnej XX wieku. Szczególnie dobrze reprezentowane są kubizm, ekspresjonizm, Bauhaus i surrealizm. W kolekcji znajdują się arcydzieła takich artystów jak Pablo Picasso, Ernst Ludwig Kirchner, Joan Miró, Wassily Kandinsky i Barnett Newman.
Projekt budynku, pomimo jego dużych rozmiarów, pozwala na ekspozycję jedynie niewielkiej części kolekcji, dlatego wystawy są zmieniane w regularnych odstępach czasu.
Zobacz też Stara Galeria Narodowa (niem. Alte Nationalgalerie)
Przypisy
Bibliografia Peter-Klaus Schuster (wyd.) Die Nationalgalerie. Kolonia 2001, . Rolf D. Weisse Mies van der Rohe. Vision und Realität – von der Concert Hall zur Neuen Nationalgalerie. Entwicklung einer Idee. Poczdam 2001, .
Linki zewnętrzne http://www.freunde-der-nationalgalerie.de/ Dalsze muzea przy Kulturforum, informacje o wydarzeniach kulturalnych i panorama Forum
Kategoria:Ludwig Mies van der Rohe Kategoria:Muzea i galerie sztuki w Berlinie Kategoria:Tiergarten