thumb|Ślubowanie olimpijczyków na Letnie IO w Helsinkach w 1940: Antoni Gałecki (2. z lewej), Marcinkowski, Jadwiga Wajsówna, Henryka Słomczewska w obecności gen. Wiktora Thommee (1. z prawej) i kierownika Okręgowego Urzędu WFiPW w Łodzi ppłk Karola Kurka. Karol Kurek (ur. 4 listopada 1895 w Krakowie, zm. wiosną 1940 w ZSRR) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Urodził się 4 listopada 1895 w Krakowie jako syn Piotra (ur. 1860), służącego Uniwersytetu Jagiellońskiego, i Rozalii z Panków (ur. 1869). Był starszym bratem Marii (ur. 1899) i Franciszka, literata znanego jako Jalu Kurek. 28 czerwca 1914 zakończył naukę w klasie ósmej Gimnazjum św. Anny ze zdanym egzaminem dojrzałości. Następnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, które przerwał wybuch wojny.

13 września 1914 został powołany do cesarskiej i królewskiej Armii. W 1915 ukończył szkołę oficerską. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 sierpnia 1916 w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Jego oddziałem macierzystym był pułk piechoty nr 13. Walczył na froncie rosyjskim i włoskim jako dowódca plutonu i kompanii. We wrześniu 1918 został urlopowany celem kontynuowania studiów, jednak rozwój sytuacji w kraju spowodował kolejną przerwę. Od stycznia 1919 walczył jako dowódca 5 kompanii 24 pułku piechoty na froncie ukraińskim, a później bolszwickim. 8 maja 1919 został ranny, a 26 czerwca tego roku pod Lasowem – kontuzjowany. Wyróżnił się 12 września 1919 w walce z bolszewikami pod miejscowością Jazno, w której zdobył trzy działa, kilka karabinów maszynowych, wozów i koni oraz wziął kilkudziesięciu jeńców. Za ten czyn dowódca 24 pp, pułkownik Władysław Bejnar sporządził 19 czerwca 1920 wniosek na odznaczenie orderem Virtuti Militari.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 24 pp. W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał działkę we wsi Czaruków. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 190. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień majora ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 69. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W kwietniu tego roku został przydzielony do Centralnej Szkoły Podoficerów Zawodowych Piechoty Nr 1 w Chełmnie na stanowisko dowódcy 2 kompanii szkolnej, pozostając oficerem nadetatowym 24 pułku piechoty. W grudniu tego roku został przeniesiony do 25 pułku piechoty w Piotrkowie na stanowisko kwatermistrza. W grudniu 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym oddaniem do dyspozycji ministra skarbu. W listopadzie 1928 został przeniesiony do baonu podchorążych rezerwy piechoty nr 10 w Gródku Jagiellońskim na stanowisko dowódcy. 23 stycznia 1929 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1929 i 33. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W sierpniu 1931 został przeniesiony do 1 morskiego batalionu strzelców w Wejherowie na stanowisko dowódcy. 6 lutego 1935 został przeniesiony do 71 pułku piechoty w Zambrowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Od 23 września 1937 do lata 1939 kierował 4 Okręgowym Urzędem Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Łodzi.

Karol Kurek został aresztowany w drugiej połowie 1939 w okolicach Lwowa. Był więziony w miasteczku Przemyślany. W styczniu 1940 wraz z osobami cywilnymi został przewieziony do więzienia Brygidki we Lwowie, a następnie do więzienia Zamarstynowskiego. W więzieniu tym odmówił udziału w zorganizowanej przez innych więźniów ucieczce (zakończonej sukcesem) przez piec i komin. Według powojennej relacji z Londynu powodem odmowy przyłączenia się do ucieczki była wiara w przestrzeganie konwencji wojennych. W pierwszych dniach lutego 1940 Karol Kurek został wysłany do obozu w Starobielsku. Znajdująca się w posiadaniu rodziny anonimowa kartka z 1945 twierdzi, że w 1940 Kurek był widziany w okolicach Smoleńska, maszerujący pod eskortą Rosjan w kierunku Katynia.

W publikacji Indeks Represjonowanych, tom VI – Aresztowani w rejonie Lwowa i Drohobycza (Alfabetyczny wykaz 5822 obywateli polskich aresztowanych przez NKWD w rejonie Lwowa i Drohobycza w latach 1939–1941), Państwowe Archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, Centralne Archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji RP, Ośrodek KARTA, 1998, Karol Kurek figuruje na stronie 179, a jego nazwisko opatrzone jest sygnaturą „U-1611”. Figuruje na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej pod poz. 1611 (lista nr 055/5 z maja 1940). Został pochowany na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był żonaty, miał córkę Irenę Karolinę (ur. 1930) oraz troje pasierbów: Hipolita (ur. 1918), Ludmiłę (ur. 1922) i Hilarego (ur. 1920).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4692 – 1921 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928 „za zasługi około podniesienia bezpieczeństwa granic”M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 632. Krzyż Walecznych Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i Kontuzje z dwiema gwiazdkami austro-węgierskie Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej Srebrny Medal Waleczności 2 klasy Brązowy Medal Waleczności Krzyż Wojskowy Karola

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej kampania wrześniowa

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 184, 349. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 120, 172. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 23, 624.

Kategoria:Dowódcy batalionów 25 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Kierownicy okręgowych urzędów wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego Kategoria:Kwatermistrzowie 25 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Oficerowie 24 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zastępcy dowódcy 71 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Zmarli w 1940