Serednie Małe – odrodzona wieś w Polsce, położona na północnym stoku Otrytu w Bieszczadach w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Czarna. Graniczy z Olchowcem (zach.), Rosochatem (wsch.) i Polaną (płd).
Serednie Małe wchodzi w skład sołectwa Polana.
Historia W czasach I Rzeczypospolitej wieś należała do ziemi sanockiej. Osadzona na prawie wołoskim przed 1580 przez rodzinę Kmitów. Dawne nazwy: wssi woloskye Serednye (1580), Serednie sive Polanczyk (1654), Seredni Polanczyk (1673), Serednia alias Polanczyk (1678), Serednie małe (1855), Seredne (1860). Zarówno katolicy, jak i unici mieli swoje parafie w Polanie.
W XVIII–XX w. wieś była zaściankiem szlacheckim, mieszkały tam rodziny:
Była to szlachta siedząca na dziedzicznych niewielkich częściach wsi, małych folwarkach, a raczej zagrodach. W 1780 wieś należała do Antoniego i Ignacego Stupnickich, Marii Wiszniewskiej, Bernarda Żukotyńskiego, Aleksandra Kawczyńskiego i rodziny KamińskichSerednie Małe / Twoje Bieszczady..
W 1831 jako właściciel dominum Serednie Małe wymieniany jest Paweł Michalskihttps://web.archive.org/web/20160305021425/http://www.mtg-malopolska.org.pl/images/skany/schematyzmy/szematyzm1831djvu_w/szematyzm1831_w.djvu. W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Seredne Małe był Antoni Stupnicki.
W latach 70. XIX w. wieś liczyła 177 mieszkańców (52 katolików, 88 unitów i 32 żydów), składała się z 26 domów (9 należało do 8 rodzin szlacheckich). Natomiast w 1921 we wsi było już 36 domów, w których mieszkało 240 osób, w tym: 89 katolików, 144 unitów oraz 7 żydów. W czasie spisu 100 osób podało narodowość polską, a 140 rusińską.
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie leskim województwa lwowskiego.
W latach 1940–1941 (II wojna światowa) NKWD zesłało na Syberię 4-osobową rodzinę miejscowego polskiego leśnika oraz aresztowało i zamordowało w Samborze emerytowanego funkcjonariusza Policji Państwowej. W latach 1943–1945 zamordowani zostali w Seredniem Małem przez UPA (czystka etniczna w województwach lwowskim, tarnopolskim i stanisławowskim)Lista zamordowanych w województwie lwowskim w latach 1939/1947.:
W latach 1944–1951 wieś była włączona do ZSRR, a wszystkich mieszkańców przesiedlono w głąb ZSRR. W wyniku Umowy o zmianie granic z 15 lutego 1951 wieś ponownie znalazła się w Polsce.
Dziś znajduje się tu prywatne gospodarstwo i stadnina koni huculskich, które żyją w systemie tabunowym. Gospodarstwo zajmuje się agroturystyką.
Zobacz też Serednie Wielkie
Przypisy Strona gminy Czarna. Ludność wg stanu na 27.11.2025 BIP gminy, sołtysi GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Bibliografia Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1828. Księgi metrykalne parafii rzymskokatolickiej w Polanie. (Archiwum diecezjalne w Przemyślu). T. Wojciechowski, Polana – wieś bieszczadzka. Dzieje cywilne i kościelne, Polana 2009, s. 379. K. Ślusarek, Drobna szlachta w Galicji 1772-1848, Kraków 1994, s. 221. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880. S. Jastrzębski, Martyrologia polskiej ludności w województwie lwowskim w latach 1939–1947. Zbrodnie popełnione przez nacjonalistów ukraińskich. http://region.halicz.pl/szlachta/zascianki.htm.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czarna (gmina w powiecie bieszczadzkim) Kategoria:Opuszczone wsie w województwie podkarpackim Kategoria:Wsie w powiecie bieszczadzkim