Junius Richard Jayewardene znany także jako JR (syng. ජුනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන, tamil. ஜூனியஸ் ரிச்சட் ஜயவர்தனா, ur. 17 września 1906 w Kolombo, zm. 1 listopada 1996) – polityk i prawnik lankijski, uczestnik ruchu antykolonialnego, 1947–1953 minister finansów, 1953–1956 minister rolnictwa, 1965–1970 minister bez teki, 1973–1989 przywódca Zjednoczonej Partii Narodowej, 1977–1978 premier, 1978–1989 prezydent Sri Lanki.
Życiorys Działalność polityczną rozpoczął w latach 40. XX wieku. Wstąpił do (UNP), utworzonej w 1946 przez Dona Senanayakeja. W kolejnych gabinetach Senanayake oraz jego syna pełnił funkcje ministra finansów (1947–1953), rolnictwa (1953–1956) oraz ministra stanu (1965–1970).
W 1970 został przewodniczącym frakcji parlamentarnej UNP, a w 1973 – po śmierci młodszego Senanayake – objął kierownictwo partii. Pod jego przywództwem UNP odniosła zdecydowane zwycięstwo wyborcze i utrwaliła władzę, wygrywając także wybory w 1982. Jayewardene, rozpisując referendum, przedłużył swoją kadencję prezydencką o sześć lat. W 1978 przeprowadził zmianę konstytucji, wprowadzając system prezydencki. Wprowadził również ordynację proporcjonalną w celu zwiększenia reprezentacji mniejszości etnicznych.
Na arenie międzynarodowej był wyraźnym zwolennikiem państw zachodnich i odwrócił wiele decyzji o charakterze socjalistycznym podjętych przez Sirimavo Bandaranaike. Nie zdołał jednak zapobiec eskalacji buntu Tamilów w wojnę domową w 1983 ani interwencji Indii w 1987, podczas której zajęto obszary zamieszkane przez Tamilów.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Lankijscy ministrowie Kategoria:Prezydenci Sri Lanki Kategoria:Premierzy Sri Lanki Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1996