Montaż (ang. assembly) – w technice proces łączenia części, podzespołów lub zespołów w wyrób albo jednostkę montażową wyższego rzędu. W procesie produkcyjnym montaż jest etapem bezpośrednio związanym z połączeniem jednostek niższego rzędu w jednostkę wyższego rzędu oraz nadaniem wyrobowi wymaganych cech funkcjonalnych. Termin jest tu używany w znaczeniu technicznym, odmiennym od innych znaczeń słowa „montaż”, m.in. montażu filmowego.

Zakres pojęcia Montaż obejmuje zespół działań, w których części i podzespoły są zestawiane w gotowy wyrób albo w zespół przeznaczony do dalszego wykorzystania. W praktyce proces ten może dotyczyć zarówno prostych wyrobów złożonych z kilku elementów, jak i złożonych konstrukcji, np. maszyn, pojazdów, urządzeń elektrycznych lub układów elektronicznych. alt=Montaż fotela samochodowego w samochodzie|mały|Montaż siedziska w samochodzie Do czynności montażowych należą m.in. kompletowanie części, ich transport do stanowiska pracy, pozycjonowanie, łączenie, kontrola poprawności połączenia oraz badanie działania gotowego zespołu lub wyrobu. Łączenie może być wykonywane z użyciem elementów złącznych, takich jak śruby, nity, kołki i zatrzaski, a także przez wcisk, spawanie, lutowanie, zgrzewanie lub klejenie.

Struktura procesu W technologii wytwarzania proces montażu opisuje się jako proces o określonej strukturze. Jego podstawowym elementem jest operacja montażowa, czyli część procesu wykonywana na jednym stanowisku roboczym przez jednego pracownika lub zespół pracowników, bez przerw na inną pracę. Operacje mogą być dzielone na zabiegi montażowe, a te na czynności montażowe i ruchy elementarne.

W dokumentacji technologicznej montażu mogą występować m.in. struktura montażowa wyrobu, graficzny plan montażu, graf następstw zadań montażowych, karta technologiczna, karty instrukcyjne, karty kalkulacyjne czasu pracy, dokumenty dotyczące obciążenia i organizacji stanowisk oraz rysunki techniczne jednostek montażowych i całego wyrobu.

Organizacja montażu Montaż może być wykonywany ręcznie, półautomatycznie lub automatycznie. Montaż ręczny jest stosowany zwłaszcza wtedy, gdy wyrób jest złożony, ma zmienną konfigurację albo gdy automatyzacja byłaby nieopłacalna. W produkcji masowej części lub zespoły mogą być przemieszczane między kolejnymi stanowiskami, np. za pomocą przenośników; taki układ organizacji pracy jest określany jako linia montażowa. alt=Przykład ręcznej linii montażowej|mały|Przykład ręcznej linii montażowej mały|Linia montażowa traktorów rolniczych Linia montażowa jest układem maszyn, wyposażenia i pracowników zorganizowanym tak, aby zapewnić ciągły przepływ obrabianych lub montowanych elementów. Poszczególne operacje są przypisane do kolejnych stanowisk, a części są dostarczane do miejsc ich użycia w określonej kolejności. Zautomatyzowane linie montażowe mogą działać przy niewielkim udziale człowieka, ale ze względu na koszt i ograniczoną elastyczność urządzeń automatycznych są ekonomiczne przede wszystkim przy dużej skali produkcji.

Wspomaganie projektowania montażu Projektowanie procesu montażu może być wspomagane komputerowo. Systemy klasy i narzędzia symulacyjne umożliwiają m.in. przygotowanie wirtualnej makiety stanowiska, ustalenie kolejności montażu, analizę kolizji, ocenę ergonomii pracy oraz podział procesu na operacje, zabiegi i czynności montażowe. Takie narzędzia są wykorzystywane zwłaszcza przy planowaniu montażu wyrobów złożonych, gdzie liczba części, zależności kolejnościowych i wymagań organizacyjnych utrudnia ręczne opracowanie procesu.

Zobacz też produkcja masowa robot przemysłowy kontrola jakości

Przypisy

Kategoria:Technologia