Skórożarłoczek skryty (Dermatophagoides pteronyssinus) – kosmopolityczny gatunek z rzędu roztoczy, który bytuje w bezpośrednim otoczeniu człowieka, w jego domostwach. U pacjentów uczulonych na roztocza najczęściej rozwija się alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna oraz atopowe zapalenie skóry. Szacowana częstość występowania uczulenia na alergeny roztoczy wynosi od 1% do 20% światowej populacji i może sięgać nawet 50% u osób z atopią.
Opis Ma owalne ciało, barwy białej. Szczecinki na idiosomie i na odnóżach długie, sterczące. Samica ma od ok. 420 µm długości i 320 µm szerokości, zaś samiec od ok. 420 µm długości i 245 µm szerokości. W stadium larwalnym mają sześć odnóży; jako osobniki dorosłe osiem. Samiec może żyć od 19-30 dni, podczas gdy samica ponad dwa miesiące. Pilnuje ona jajeczek w ostatnich 30 dniach życia.
Środowisko Skórożarłoczek skryty najchętniej żyje i rozmnaża się w 25 stopniach Celsjusza i 70-80% wilgotności. Już przebywanie około jednej godziny w temperaturze powyżej 60 stopni lub poniżej zera jest dla pajęczaka śmiertelne. Podobnie, gdy jest zbyt sucho lub zbyt wilgotno. Z nieznanych powodów, praktycznie nie ma roztoczy na wysokościach powyżej 1000 m.
Roztocze te nie gryzą ani nie żądlą. Odżywiają się naskórkiem człowieka (na ogół łupieżem), bakteriami, grzybami i szczątkami roślin.
Przebywa w grubych kocach, kapach, dywanach, łóżkach, fotelach, kołdrach, poduszkach. Przenosi się wraz z kurzem.
Astma oskrzelowa Białka skórożarłoczka skrytego należą do głównych alergenów prowadzących do rozwoju astmy oskrzelowej. Zidentyfikowano kilka grup alergenów tego roztocza. Jednym z najważniejszych białek odpowiedzialnym za reakcję alergiczną jest der p 1, enzym trawienny (proteaza cysteinowa) używany przez niego do trawienia skóry, obecny w odchodach tego pajęczaka. Der p 2 to lizozym, a der p 3 białko o właściwościach chymotrypsyny. Badania wskazują, że 6-12% całej populacji cierpi na alergie właśnie spowodowane roztoczami. Około 30% populacji posiada tak zwaną gotowość do alergii, czyli skłonność do wystąpienia alergii w wyniku ekspozycji na alergen. W przeciętnym materacu żyje ok. 1 mln roztoczy.
Walka z narażeniem na alergeny roztoczy Jedną z metod leczenia alergicznej astmy oskrzelowej jest unikanie narażenia na uczulający alergen. Z tego względu wprowadza się szereg działań mających na celu zmniejszenie narażenia chorego na astmę na alergeny kurzu domowego m.in.: częste odkurzanie, najlepiej odkurzaczami wyposażonymi w filtry HEPA regularne osuszanie powierzchni zamiana dywanów na panele podłogowe używanie poszewek na poduszki i kołdry zrobionych z nieprzepuszczalnych materiałów wkładanie pluszowych, dziecięcych zabawek na parę godzin do lodówki zmniejszenie wilgotności w mieszkaniu do max 70% Tego typu metody nie zapewniają całkowitego wyeliminowania roztoczy z otoczenia chorego, są czasochłonne, niekiedy kosztowne, a nie dają znaczącej trwałej poprawy. Przypisy
Kategoria:Pyroglyphidae Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1897 roku