Chociński Młyn (kaszb. Chòcyńsczi Młin lub też Stari Mòst, Chòczińsczi Młin, niem. Chotzenmühl)Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" () () – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice. Leży nad rzeką Chociną.

Wieś jest częścią składową sołectwa Swornegacie.

Chociński Młyn jest położony na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego przy trasie drogi wojewódzkiej nr 236. Połączenie z centrum Chojnic umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr 1A).

Historia Słownik Nazwy miejscowe Polski podaje rok 1653 jako pierwsze wystąpienie nazwy miejscowości w postaci „Molendinunl Konarzynense dictum Chocina”, zaś w 1682 występuje wzmianka w postaci „od Młyna Chocyńskiego”. Początek miejscowości związany jest z budową młyna wodnego wraz z tartakiem, który powstał na terenie dóbr szlacheckich rodziny Tuchołków (właścicieli Konarzyn oraz Sąpolna). 29 stycznia 1746 wydali przywilej zezwalający na budowę oraz uposażyli dziedzicznego dzierżawcę w 22 morgi ziemi. Około 1750 w miejscowości wybudowano tartak o konstrukcji słupowo-ramowej z napędem koła wodnego (brak jednak danych potwierdzających dokładną datę powstania tartaku). W latach 60. XVIII wieku starościna człuchowska, księżna Anna Radziwiłłowa, po ujrzeniu złego stanu młyna, wyasygnowała sporą sumę na jego odbudowę. Z czasem Chociński Młyn zaczął pełnić funkcję przydrożnej karczmy. W 1764 Skórzewscy odkupili dobra konarzyńskie od Tuchołków, a w 1797 odkupili młyn i tartak od dziedzicznego dzierżwcy i dokonali kapitalnego remontu. Inwentaryzacja z 1796 roku wymienia 2 domy mieszkalne.

W 1809 młyn obciążony był długiem 50 tysięcy talarów. Młynem zaczęli zarządzać kolejno wyznaczani komisarze, następnie młyn dzierżawiono na krótkie, kilkuletnie okresy następnym dzierżawcom. Skórzewscy po wielu próbach zdołali sprzedać młyn dopiero w połowie XIX wieku. Młyn działał jeszcze po zakończeniu II Wojny Światowej (został rozebrany w 1968), tartak zaś działał jeszcze kolejne kilkadziesiąt lat, po czym obok niego powstał tartak elektryczny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Zabytki Leśniczówka z poł. XIX w. o skromnych cechach klasycystycznych, nakryta dachem naczółkowym, obok chałupa zrębowa. Zniszczony tartak wodny z XIX w. z wielkim kołem napędowym. Dom podcieniowy z początku XX w.

Przypisy Strona gminy, sołectwa GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Kategoria:Chojnice (gmina wiejska) Kategoria:Park Narodowy Bory Tucholskie