thumb|300px|Największe księżyce z grupy Himalii. Na osiach odłożone są odpowiednio: odległość od Jowisza w Gm oraz inklinacja orbity. Wielkość kółek reprezentuje względne rozmiary księżyców. Grupa Himalii – grupa nieregularnych księżyców Jowisza, poruszających się ruchem prostym (zgodnie z kierunkiem obrotu planety) po orbitach o inklinacji ok. 28°. Pierwszymi znanymi księżycami z tej grupy były Himalia (największy księżyc nieregularny Jowisza) i Elara.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) rezerwuje nazwy pochodzące z mitologii greckiej, kończące się na „-a” dla księżyców z grupy Himalii.

Charakterystyka grupy thumb|300px|Księżyce nieregularne Jowisza; grupa Himalii znajduje się powyżej osi i=0, razem z księżycami Temisto i Karpo. Księżyce zaliczane do tej grupy mają podobne wartości półosi wielkich, ale duży zakres inklinacji (27–31°). Obejmuje ona satelity o podobnej, neutralnej barwie powierzchni (wskaźniki barwy: B-V = 0,66 i V-R = 0,36), podobnej do planetoid klasy C. Inne nieregularne księżyce obiegające Jowisza ruchem prostym są wyraźnie oddzielone od niej w odległości i inklinacji. Niewielki rozrzut elementów orbitalnych oraz jednorodność widmowa sugeruje, że grupa może być pozostałością po kolizji, która rozbiła macierzyste ciało: przechwyconą przez Jowisza planetoidę, pochodzącą z głównego pasa. Promień macierzystego ciała wynosił prawdopodobnie około 89 km, czyli niewiele więcej niż promień Himalii, która zawiera w sobie aż 87% jego masy. Duży rozrzut prędkości orbitalnych można wytłumaczyć zakładając, że po rozbiciu ciała macierzystego (którego największą częścią jest Himalia) doszło do drugiego zderzenia. W jego wyniku powstała podgrupa małych księżyców, których elementy orbitalne skupiają się wokół Lizytei.

Możliwość zderzeń Analizy całkowe wskazują na wysokie prawdopodobieństwo kolizji na przestrzeni czasowej istnienia Układu Słonecznego pomiędzy członkami grupy (np. przeciętnie 1,5 kolizji między Himalią i Elarą). Wykazują także dość wysokie prawdopodobieństwo zderzenia między satelitami poruszającymi się ruchem prostym i wstecznym (np. Himalia i Pazyfae wykazują 27% prawdopodobieństwo kolizji w ciągu 4,5 mld lat). Na tej podstawie uważa się, że powstanie tej grupy może być wynikiem względnie niedawnego zderzenia, w przeciwieństwie do rozpadu przechwyconej planetoidy krótko po uformowaniu się planety, jakie najprawdopodobniej utworzyło grupy Karme i Ananke.

W 2000 roku zaobserwowano po raz pierwszy obiekt oznaczony S/2000 J 11, którego wstępnie określone parametry orbitalne jednoznacznie wskazywały na przynależność do tej grupy. W późniejszych latach nie został on zaobserwowany ponownie i podejrzewano, że mógł ulec zniszczeniu w kolizji z Himalią. Dopiero obserwacje prowadzone latach 2010–2011 przy użyciu Teleskopów Magellana pozwoliły ponownie zaobserwować ten księżyc; nadano mu nazwę Dia.

Lista księżyców Do grupy Himalii zaliczane są: Numer Nazwa Zdjęcie Półoś wielka[tys. km] Nachylenie orbity[°] Mimośród orbity Okres obiegu[dni] Wielkość gwiazdowa[] Średnica[km] Rok odkrycia XIII Leda 50px 11 165 27,46 0,164 240,9 20,2 18 1974 VI Himalia 50px 11 461 27,50 0,162 250,6 14,8 160 1904 LXXI Ersa 50px 11 483 30,61 0,094 252,0 22,9 3 2018 S/2018 J 2 11 490 29,40 0,118 252,0 23,3 3 2018 LXV Pandia 50px 11 525 28,15 0,180 252,1 23,0 3 2017 X Lizytea 50px 11 717 28,30 0,112 259,2 18,2 38 1938 VII Elara 50px 11 741 26,63 0,217 259,6 16,6 78 1905 S/2011 J 3 11 829 28,66 0,176 263,0 23,1 3 2011 LIII Dia 50px 12 118 28,23 0,211 287,0 22,4 4 2000

Przypisy

Kategoria:Księżyce Jowisza