mały|Obraz Obrysowuję cień (1978) Ewa Kuryluk (ur. 5 maja 1946 w Krakowie) – polska artystka. Pionierka instalacji tekstylnej, malarka, fotografka, historyczka sztuki, pisarka i poetka; autorka książek pisanych w językach polskim i angielskim, przetłumaczonych również na inne języki. Życiorys Córka polityka i dyplomaty Karola Kuryluka (1910–1967) i Marii (Miriam) de domo Kohany, primo voto Gleich (1917–2001), tłumaczki i pisarki publikującej pod nazwiskiem Maria Kuryluk, siostra Piotra Kuryluka (1950–2004), tłumacza. Po objęciu przez jej ojca polskiej placówki dyplomatycznej w Austrii, uczyła się we wiedeńskim gimnazjum. W latach 1964–1970 studiowała już w Polsce, na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Uczestniczyła w ruchu „O poprawę”, należała do grupy „Śmietanka”. Założyła fundację „Amici di Tworki”, współpracowała z Amnesty International. W 1981 przeprowadziła się do Nowego Jorku. W 1982 współtworzyła w USA kwartalnik „Zeszyty Literackie”, który rok później znalazł swą siedzibę w Paryżu.

Jej książka Goldi. Apoteoza zwierzaczkowatości w 2005 została zakwalifikowana do finału Nagrody Literackiej Nike. W 2009 powstał francuski film dokumentalny o artystce pt. Vera Icon, Ewa Kuryluk (reż. Cederic Schiltz; francuska premiera odbyła się 29 czerwca 2009 w Paryżu, polska – 21 października 2009 w Warszawie). W 2010 r. nominowana do Nagrody Literackiej Nike za Frascati. W 2020 nominowana do Nagrody Literackiej Nike oraz Nagrody Literackiej m.st. Warszawy za powieść Feluni.

W 2012 r. została odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2024 otrzymała doktorat honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. W 2026 r. została odznaczona Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Mieszka w Paryżu i Warszawie. thumb|Ewa Kuryluk w rozmowie z Władysławem Bartoszewskim – Warszawa, 10 października 2006

Twórczość Ewa Kuryluk ma w swoim dorobku ponad pięćdziesiąt wystaw indywidualnych oraz udział w wystawach grupowych. Tworzyła instalacje na świeżym powietrzu w różnych częściach świata. Jej dzieła znajdują się w Muzeach Narodowych w: Warszawie, Krakowie oraz Poznaniu, jak również w kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych w Europie, Ameryce Północnej, Ameryce Łacińskiej i Japonii.

Prace na papierze (1959–1979) Ewa Kuryluk od wczesnych lat szkolnych pracowała na papierze. Niektóre z poruszane wówczas wątków były rozwijane w kolejnych latach w malarstwie i instalacji. Okres ten charakteryzuje się różnorodnością podejmowanych technik, tematów i użytych narzędzi oraz swobodą wynikającą z natury pracy na papierze. Wiosną 1978 roku artystka zaczęła pracować nad instalacją tekstylną, odchodząc od malarstwa. Kilka miesięcy później porzuciła również pracę na papierze. W 2024 roku ukazał się drukiem katalog Ewa Kuryluk. Kangór z ołówkiem, pędzlem i nożyczkami autorstwa historyczki Anny Kowalskiej. Jest to pierwsze systematyczne opracowanie dokumentujące ten rozdział jej twórczości. Tytuł książki nawiązuje do pseudonimu Ewy Kuryluk (od dzieciństwa nazywanej Kangórem) oraz jej zamiłowania do wycinania i tworzenia kolaży.

Twórczość literacka Wiedeńska apokalipsa. Eseje o sztuce i literaturze wiedeńskiej około 1900 (Wydawnictwo Literackie 1974; wydanie 2. zmienione pt. Wiedeńska apokalipsa. Eseje o kulturze austriackiej XX wieku, W.A.B. 1999, . Salome albo o rozkoszy. O grotesce w twórczości Aubreya Beardsleya (Wydawnictwo Literackie 1976) Hiperrealizm – Nowy Realizm (eseje o sztuce; Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1979, 1983, ) Kontur. Wiersze z lat 1972–1975 (Wydawnictwo Literackie 1979, ) Podróż do granic sztuki. Eseje z lat 1975–1979 (Wydawnictwo Literackie 1982, ; wydanie zmienione i rozszerzone pt. Podróż do granic sztuki. Eseje z lat 1975–1979 i eseje z lat późniejszych na ten sam temat, Twój Styl 2005, ) Pani Anima. Wiersze z lat 1975–1979 (Wydawnictwo Literackie 1984, ) Salome and Judas in the cave of sex. The grotesque: origins, iconography, techniques (Northwestern University Press 1987) Veronica and her cloth: history, symbolism, and structure of a „true” image (B. Blackwell, Oxford – Cambridge 1991, ; Przekład polski: Weronika i jej chusta. Historia, symbolizm i struktura „prawdziwego obrazu”, Wydawnictwo Literackie 1998, ; Przekład włoski: Roma 1993; Przekład portugalski: São Paulo 1994) Century 21. (powieść; Dalkey Archive Press 1992, 1993; Przekład polski pt. Wiek 21., przeł. Michał Kłobukowski, Marabut 1995, ; wydanie 2 rozszerzone pt. Wiek 21. Trio dla ukrytych, Twój Styl 2005, ) Grand Hotel Oriental (powieść; W.A.B. 1997, ; autorka sama przełożyła wersję angielskojęzyczną na polski) Encyklopedioerotyk (powieść; Sic! 2001, ) Art mon amour. Szkice o sztuce (Sic! 2002, ) Ludzie z powietrza. Retrospektywa 1959-2002: instalacje, fotografie, rysunki, obrazy (katalog wystawy; Artemis Galeria Sztuki 2002, ) Goldi. Apoteoza zwierzaczkowatości (powieść; Twój Styl 2004 ) Droga do Koryntu od dziś do 1959 r. / On the way to Corinth tracing my art to 1959 (szkice o sztuce; Twój Styl 2006, ) Frascati (proza autobiograficzna; Wydawnictwo Literackie 2009, ) Kangór z kamerą / Kangaroo with the camera. Autofotografia/Autofotography 1959-2009 (katalog fotografii i esejów; komentarze Ewy Kuryluk; eseje: Małgorzata Baranowska, Zofia Gebhard, Agata Jakubowska, Agnieszka Taborska; Dorota Monkiewicz rozmawia z artystką; Artemis Galeria Sztuki – Art+on Galeria Sztuki Współczesnej Domu Aukcyjnego Rempex – Wydawnictwo Literackie 2009, ) Feluni. Apoteoza enigmy Wydawnictwo Literackie 2019, .

Przekład Frederick J. Dockstader: Sztuka Ameryki (t. II pt. Twórczość Indian z Ameryki Środkowej i Antyli, t. III pt. Twórczość Indian południowoamerykańskich; Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1976, 1977)

Inne prace redakcyjne Ogród poznania. Wystawa czerwiec-lipiec 1981, Galeria MDM (przedmowa; katalog wystawy; red. Anna Goliszewska; Stołeczne Biuro Wystaw Artystycznych 1981)

Przypisy

Linki zewnętrzne EWA KURYLUK – oficjalna strona internetowa Ewa Kuryluk – biogram i bibliografia twórczości na stronie kwartalnika „Zeszyty Literackie” (oprac. Mariusz Kubik) O książce Ewy Kuryluk „Art mon amour. Szkice o sztuce” w „Tygodniku Powszechnym”

Autofotografie Ewy Kuryluk – „Dziennik Polski” (Kraków), 10.10.2009 r. „Ewa Kuryluk: Czego nie namaluję, to próbuję opisać” – „Polska”-”Gazeta Krakowska”, 10.10.2009 r. Wystawa Ewy Kuryluk „Autofotografie I Paryż w Warszawie” (Warszawa, październik 2009) Wiedeńska Apokalipsa. Eseje o kulturze austriackiej XX wieku w bibliotece Polona

Kategoria:Artyści związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Artyści związani z Warszawą Kategoria:Artyści związani z Wiedniem Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1946