thumb|Kwisa na wysokości Gryfowa Śląskiego thumb|Kwisa w Świeradowie-Zdroju Kwisa () – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, lewy (najdłuższy) dopływ Bobru, długość 126,8 km, powierzchnia zlewni 1026 km² (z czego na terenie kraju 994,9 km²), źródła na wysokości ok. 1020 m n.p.m., ujście – ok. 110 m n.p.m.
Płynie przez Pogórze Izerskie i kompleks leśny Borów Dolnośląskich. Zasila Bóbr w okolicach Żagania. Od Świętoszowa na 5,5 km odcinku stanowi granicę między województwami dolnośląskim i lubuskim.
Opis Wypływa z północnych zboczy Izerskich Garbów (Wysoki Grzbiet Gór Izerskich). Płynie głęboko wciętą doliną pomiędzy Wysokim Grzbietem a Grzbietem Kamienickim na północny zachód. W Świeradowie skręca na północny wschód (NNE). W Krobicy – Orłowicach opuszcza Góry Izerskie, nie zmieniając kierunku. Płynie przez Pogórze Izerskie. W Gryfowie Śląskim skręca na zachód, a w Leśnej na północ z lekkim odchyleniem ku wschodowi (NNE). W głębokiej, wąskiej i krętej dolinie między Gryfowem a Leśną wybudowano dwie zapory i utworzono malownicze jeziora. Za Nowogrodźcem skręca na północ i wpływa na Nizinę Śląsko-Łużycką. W jej obrębie płynie przez Bory Dolnośląskie, a następnie przez Równinę Szprotawską. w obrębie której wpada do Bobru.
Dopływy Najważniejszymi dopływami są:
Miejscowości Ważniejsze miejscowości leżące nad Kwisą: Świeradów-Zdrój, Mirsk, Gryfów Śląski, Leśna, Lubań i Nowogrodziec.
thumb|upright=1.5|Mapa Górnych Łużyc z 1635 roku z rzeką graniczną Kwisą Historia
Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku w rzece żyły małże perłoródki, z których pozyskiwano perły. Muszle wykorzystywano do przyrządzania leczniczego proszku. Z powodu zanieczyszczenia po 1945 roku małże były spotykane coraz rzadziej, wreszcie wymarły.
Po włączeniu rzeki w granice Polski w 1945 przez krótki czas używano równolegle nazwy GwizdRzeka Kwisa, serwis miasta Nowogrodziec.
Jeziora zaporowe W początkach XX wieku powstały na niej dwa sztuczne zbiorniki retencyjne: Jezioro Złotnickie i Jezioro Leśniańskie.
Infrastruktura Nad rzeką (jako nad jedną z niewielu rzek w kraju) prowadzą dwie autostrady: A4 i A18.
Przez Kwisę przerzuconych jest 7 mostów kolejowych: +MiejscowośćLinia kolejowaRok otwarciaOrłowiceŚwieradów – Mirsk1909MirskGryfów Śląski – Mirsk1884Kościelniki DolneLeśna – Lubań1896LubańWrocław Świebodzki – ZgorzelecNowogrodziecJelenia Góra – Żagań1904Zebrzydowa/KierżnoMiłkowice – Jasień1846ŻelisławWrocław Muchobór – Gubinek1875
Zobacz też Zamek Czocha Zamek w Kliczkowie Łużyce Dolny Śląsk Ławszowa Rzeki Polski
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Potoki Gór Izerskich Kategoria:Potoki Pogórza Izerskiego Kategoria:Łużyce