thumbnail|240px|right|Wielkopolska za czasów Mieszka Starego
Bolesław Mieszkowic (kujawski) (ur. w 1159, zm. 13 września 1195 nad Mozgawą) – książę kujawski w latach 1186 lub 1194–1195.
Okres młodości Bolesław był trzecim pod względem starszeństwa synem Mieszka III Starego, najstarszym z jego drugiego małżeństwa z ruską księżniczką Eudoksją, prawdopodobnie córką wielkiego księcia kijowskiego Izasława II.
Bolesław od chwili swoich urodzin był kreowany na głównego następcę ojca w Wielkopolsce, działo się to zwłaszcza od momentu gdy Mieszko III został po śmierci Bolesława Kędzierzawego w 1173 księciem krakowskimi i zwierzchnim całej Polski.
Bunt możnych W 1177 rządy silnej ręki Mieszka III doprowadziły do wybuchu buntu możnych krakowskich, którzy przywołali na tron Kazimierza Sprawiedliwego. Jednocześnie do spisku przyłączył się też najstarszy syn księcia wielkopolskiego z pierwszego małżeństwa - Odon poznański, który poczuł się zagrożony w związku z faworyzowaniem przez Mieszka III dzieci z małżeństwa z Eudoksją. Bunt wybuchły w Wielkopolsce w 1177 lub 1179 całkowicie zaskoczył Mieszka, który był zmuszony ratować się ucieczką z Bolesławem i jego młodszym rodzeństwem Mieszkiem i Władysławem z kraju. Książę przez Racibórz, Czechy i Niemcy znalazł wówczas schronienie u swojego zięcia Bogusława I.
Małżeństwo z Dobrosławą Władzę nad Wielkopolską Mieszko III Stary, dzięki pomocy pomorskiej odzyskał w 1181. Książę nie wydzielił wówczas swoim dorosłym już synom dzielnic usiłując ich wciągnąć do własnych planów politycznych skupionych wokół kwestii odzyskania Krakowa. W tym też zapewne celu Bolesław został zeswatany z Dobrosławą córką księcia dymińskiego Kazimierza I (rodowód księżniczki nie jest zupełnie pewny, według innych była to córka księcia pomorskiego Racibora I).
Objęcie władzy nad Kujawami W 1186 zmarł nie pozostawiając następcy książę mazowiecki Leszek. Jego dzielnicę przejął wówczas najmłodszy brat Mieszka Starego Kazimierz Sprawiedliwy. Część historyków przypuszcza, że już w tym momencie część jego władztwa - Kujawy opanował Mieszko III Stary przekazując nowy nabytek w ręce syna Bolesława (drugim alternatywnym wyjściem jest opanowanie Kujaw dopiero w 1194 po śmierci Kazimierza Sprawiedliwego).
Namiestnictwo krakowskie Kolejną ważną datą w życiu Bolesława był rok 1191, kiedy ojciec księcia korzystając z zaangażowania Kazimierza Sprawiedliwego na Rusi zagarnął Kraków. Wtedy też z nieznanych przyczyn Mieszko Stary nie objął osobiście rządów w stolicy, tylko powierzył je Bolesławowi. Rządy Mieszkowica, jako namiestnika w Krakowie nie trwały zbyt długo, gdyż jeszcze w 1191 władzę nad stolicą Małopolski odzyskał Kazimierz Sprawiedliwy biorąc przy okazji bratanka do niewoli. Zwycięski władca postąpił jednak wtedy wspaniałomyślnie szybko wypuszczając Bolesława na wolność (źródła jednoznacznie nie informują, który z synów Mieszka III uczestniczył w tych wydarzeniach - równie dobrze mogło chodzić o Mieszka Młodszego).
Wyprawa przeciw wojewodzie 5 maja 1194 zmarł książę krakowski Kazimierz II Sprawiedliwy zostawiając jako swoich następców dwójkę nieletnich synów. Nadarzającą się okazję do odzyskania władzy zwierzchniej próbował wykorzystać Mieszko Stary wyruszając w roku następnym wraz z synem Bolesławem, na czele oddziałów wielkopolskich i kujawskich przeciwko rządzącemu Małopolską w imieniu Leszka Białego i Konrada mazowieckiego, wojewodzie Mikołajowi.
Śmierć księcia Bolesław Mieszkowic zginął 13 września 1195 w bitwie nad Mozgawą "przeszyty dzidą". Został pochowany zapewne w kolegiacie św. Pawła Apostoła w KaliszuAdam Bujak, Nekropolie królów i książąt polskich. Warszawa 1988, s.11..
Rodzina Małżeństwo i potomstwo Bolesław Mieszkowic z Dobrosławą miał prawdopodobnie dwoje lub troje dzieciW dawnej literaturze przedmiotu uważano, że z małżeństwa Dobrosławy i Bolesława pochodziła tylko Wierzchosława. Za: O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, ss. 394–395. E. Rymar uznał za córki Bolesława – Audację Małgorzatę i NN, córkę – żonę Jaksy z Salzwedel, które były uważane dawniej za przedstawicielki dynastii sławieńskiej?. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 127.: Wierzchosławę ? (ur. przed 1195, zm. 2 stycznia po 1212) – mniszkę w klasztorze norbertanek w Strzelnie, uważaną niekiedy za córkę Bolesława Kędzierzawego. Audację Małgorzatę (Eudoksję) (ur. najp. 1196, zm. 1270) – żonę Henryka I, hrabiego zwierzyńskiego, NN, córkę (ur. najp. 1196, zm. po 18 grudnia 1256) – żonę Jaksy I, pana na ChoćkowieE. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 137–142.J.W. Szymański czyni NN, córkę, żonę Jaksy I – Dobrosławą, córką Bogusława II i Mirosławy i matką Jaksy II i Audacji. Zob. [w]: J.W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 147..
Genealogia
Bolesław III Krzywoustyur. 20 VIII 1086zm. 28 X 1138 Salomea z Berguur. zap. 1099zm. 27 VII 1144 Izasław IIur. 1096zm. 13 XI 1154 NNur. ?zm. 1151Córka Konrada III Hohenstaufa. Mieszko III Staryur. w okr. 1122–1125zm. 13 lub 14 III 1202 Eudoksjaur. ok. 1140zm. po 1181
Dobrosławaur. przed 1177zm. zap. po 1226OO w okr. 1187–1189 Bolesław Mieszkowic (kujawski)(ur. 1159, zm. 13 IX 1195) NN, córkaur. najp. 1196zm. po 18 XII 1256 Audacja Małgorzata ur. najp. 1196 zm. 1270 Wierzchosława? ur. przed 1195 zm. 2 I po 1212
Zobacz też Piastowie wielkopolscy
Przypisy
Bibliografia Balzer O., Genealogia Piastów, wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005, .
Szymański J.W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, .
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Kategoria:Piastowie wielkopolscy Kategoria:Pochowani w Kaliszu Kategoria:Urodzeni w 1159 Kategoria:Zmarli w 1195 Kategoria:Książęta kujawscy