Gleby strefowe (zonalne, autonomiczne, klimaksowe, geochemicznie niezależne) — gleby, których występowanie uzależnione jest głównie od warunków klimatycznych występujących na danym obszarze np: od opadów i temperatury. Są one charakterystyczne dla danej strefy bioklimatycznej.
Podziały gleb strefowych ze względu na strefę klimatyczną
I
Pas tropikalny wilgotny: czerwonożółte gleby ferralitowe i czerwone gleby ferrralitowe; przejściowy: gleby cynamonowoczerwone, gleby czerwonobure, czarne gleby tropikalne; suchy: czerwonawe buroziemy, prymitywne gleby pustynne;
Pas subtropikalny wilgotny: gleby żółtobrunatne, żółtoziemy, czerwonoziemy i rubroziemy; przejściowy: gleby cynamonowe i gleby szarocynamonowe; suchy: szaroziemy i prymitywne gleby pustynne; Pas subborealny wilgotny: brunatne gleby leśne, gleby płowe, gleby rdzawe, gleby bielicowe; przejściowy: czarnoziemne gleby prerii, szare gleby leśne, czarnoziemy, gleby kasztanowe; suchy: buroziemy i szarobure gleby pustynne;
Pas borealny bezmarzłociowa strefa tajgi: gleby bielicowe, bielice, podbury, gleby darniowo-bielicowe i gleby płowe; marzłociowa strefa tajgi: marzłociowe gleby tajgi;
Pas polarny tundrowy: gleby tundrowe, gleby glejowe; arktyczny: gleby arktyczne, gleby poligonalne.
II
I równikowa: z wyrównanym klimatem i opadami ponad 100 mm na miesiąc (powyżej 2000 mm rocznie; dwa maksima opadów, deszcze zenitalne) równikowe czerwonożółte gleby ferralitowe, bogate w wodorotlenki żelaza i glinu (gleby laterytowe)
II tropikalna (podrównikowa): z letnią porą deszczową i krótkim, lecz wyraźnie chłodniejszym okresem suszy podrównikowe czerwone gleby ferralitowe o małej zawartości próchnicy i dużym stężeniu w górnych partiach wolnych tlenków Al i Fe, przechodzące w gleby cynamonoczerwone i czerwonobure
III subtropikalna (zwrotnikowa): suchy klimat pustynny; skąpe opady szaroziemy i pustynne gleby inicjalne
IV śródziemnomorska (podzwrotnikowa): z deszczową porą zimową i suchym latem śródziemnomorskie gleby cynamonowe, terra rossa - ilasta zwietrzelina wapieni i dolomitów, uboga w próchnicę
V umiarkowana: ciepła i wilgotna; z maksimum opadów w lecie i ciepłym klimatem morskim czerwone i żółte subtropikalne gleby leśne, nieco zbielicowane
VI umiarkowana: chłodna i wilgotna (nemoralna); z krótkim okresem mrozów leśne gleby brunatne, gleby płowe, słabo zbielicowane
VII umiarkowana: chłodna i sucha (kontynentalna), z mroźną zimą czarnoziemy leśno-stepowe, gleby kasztanowe, buroziemy do szaroziemów
VIII umiarkowana: bardzo chłodna i wilgotna (borealna) gleby bielicoziemne z próchnicą glebową typu mor
IX zimna: podbiegunowa i biegunowa gleby tundrowe
Zobacz też
Gleby śródstrefowe Gleby niestrefowe Gleby pozastrefowe
Bibliografia
strefowe