Viswanathan Anand (ur. 11 grudnia 1969 w Mayiladuthurai) – indyjski szachista, mistrz świata FIDE w latach 2000–2002 oraz mistrz świata w latach 2007–2013.
Kariera szachowa Znany w świecie szachowym pod imieniem Vishy i przydomkiem „Tygrys z Madrasu”, swój pierwszy sukces na arenie międzynarodowej osiągnął w 1987 roku w Baguio, zdobywając tytuł mistrza świata juniorów. Rok później otrzymał tytuł arcymistrza. Z początkiem lat 90. zadomowił się w szachowej czołówce światowej po wygraniu kilku prestiżowych turniejów. Największym jego ówczesnym osiągnięciem było zwycięstwo w 1992 roku turnieju w Reggio Emilia, w którym w pokonanym polu pozostawił dwóch wówczas najsilniejszych szachistów globu – Garriego Kasparowa i Anatolija Karpowa. W tym, jak i w kolejnym, 1993 dwukrotnie podzielił I miejsca w memoriałach Maxa Euwego w Amsterdamie. Dał się poznać jako błyskotliwy szachista, a jego charakterystyczną cechą było niezwykle szybkie rozgrywanie partii. thumb|left|Mecz z Kasparowem, Nowy Jork 1995 thumb|Mecz z Kramnikiem, Bonn 2008 thumb|Po obronie tytułu mistrza świata, Bonn 2008 W 1995 rozegrał mecz przeciwko Kasparowowi o mistrzostwo świata pod egidą Stowarzyszenia Zawodowych Szachistów (PCA). Mecz odbył się w World Trade Center w Nowym Jorku. Po początkowej serii ośmiu remisów wygrał jedną partię, lecz z następnych pięciu przegrał aż cztery, tym samym poniósł porażkę w całym meczu w stosunku 7½ – 10½.
W 1997 wystąpił w Groningen w pierwszych mistrzostwach świata rozgrywanych systemem pucharowym. W turnieju głównym okazał się najlepszy w finale pokonując Michaela Adamsa, a następnie zmierzył się w styczniu 1998 w Lozannie z Anatolijem Karpowem w meczu o mistrzostwo świata. Spotkanie przegrał w 3 – 5 i zdobył tytuł wicemistrza świata.
W 2000 zdobył tytuł mistrza świata, triumfując w turnieju rozegranym systemem pucharowym według przepisów FIDE. W finale rozegranym w Nowym Delhi pokonał bez porażki Aleksieja Szyrowa, wygrywając trzy partie i remisując jedną. W kolejnych mistrzostwach, rozegranych na przełomie 2001 i 2002 roku w Moskwie, awansował do półfinału, w którym uległ Wasilijowi Iwanczukowi. W 2005 podzielił w San Luis II–III miejsce w kolejnym turnieju o mistrzostwo świata.
W styczniu 2000 roku zwyciężył w bardzo silnie obsadzonym turnieju błyskawicznym Plus GSM World Blitz Chess Cup w Warszawie. W październiku 2003 roku w Cap d’Agde po raz pierwszy zostały rozegrane mistrzostwa świata w szachach aktywnych (na rozegranie partii zawodnicy mieli 25 minut z dodawanym czasem 10 sekund po każdym posunięciu). Wygrał turniej (w finale pokonując Władimira Kramnika), wyprzedzając dziesięciu szachistów z pierwszej dwunastki listy rankingowej FIDE.
W latach 1984–2006 siedmiokrotnie reprezentował swój kraj na szachowych olimpiadach. Na swoim koncie posiada srebrny medal, który otrzymał w roku 2004 za uzyskanie drugiego najwyższego wyniku rankingowego.
Do najważniejszych indywidualnych sukcesów należą zwycięstwa w turniejach elity w Wijk aan Zee (w latach 2003, 2004 i 2006 – wspólnie z Weselinem Topałowem), Dortmundzie (2004 – wspólnie z Arkadijem Naiditschem) oraz Morelii i Linares (2007 i 2008), jak również siedmiokrotnie (1996, 1999, 2000, 2001, 2005, 2006, 2007) w León.
Od początku lat od lat 90. utrzymuje się w ścisłej czołówce światowej. Cieszy się niezwykłą popularnością w swoim kraju, podobną do sławy mistrzów krykieta. Jego pozycja w światowych szachach przyczyniła się do znacznego wzrostu popularności współczesnych szachów w Indiach.
W 2007 po raz drugi swojej karierze został mistrzem świata, zwyciężając w rozegranym w Meksyku turnieju z udziałem ośmiu zawodników. Jako jedyny nie przegrał w nim partii, wygrał cztery i z wynikiem 9 pkt (z 14 możliwych) wyprzedził Władimira Kramnika i Borysa Gelfanda. W 2008 obronił w Bonn tytuł, pokonując Władimira Kramnika w stosunku 6½ – 4½.
W maju 2010 pokonał w Sofii pretendenta i byłego mistrza świata Bułgara Weselina Topałowa w stosunku 6½ – 5½. W 2012 obronił tytuł mistrza świata, pokonując w Moskwie Borysa Gelfanda w stosunku 8½ – 7½. 22 listopada 2013 roku po przegranym w stosunku 3½: 6½ meczu w Ćennaju utracił tytuł na rzecz Magnusa Carlsena. W 2014 zwyciężył w rozegranym w Chanty-Mansyjsku turnieju pretendentów, zdobywając prawo do udziału w meczu o mistrzostwo świata z Magnusem Carlsenem. W meczu tym uległ Norwegowi w stosunku 4½: 6½, nie odzyskując tytułu mistrza świata.
Jest ambasadorem World Wide Fund for Nature.
Najwyższy ranking w karierze osiągnął 1 marca 2011, z wynikiem 2817 punktów zajmował wówczas 1. miejsce na światowej liście FIDE.
Odznaczenia Order Padma Vibhushan – dwukrotnie (2008 i 2009) Order Padma Bhushan (2001) Order Padma Shri (1988) Ponadto, w 1985, został uhonorowany nagrodą Arjuna Award.
Przypisy 1998 Karpov – Anand FIDE Title Match. 2000 FIDE Knockout Matches. 2001-02 FIDE Knockout Matches. 2005 WCC San Luis. World Champion Vishy Anand! Anand wins Morelia/Linares 2007 by a full point. Mexico 2007: Vishy Anand is world champion! Linares 2008: Anand wins Super-GM. Sofia R12: Vishy wins, retains World Championship title. WCh 2012 Tiebreak: Anand draws final game, retains title! Magnus Carlsen is World Chess Champion 2013! Magnus Carlsen is FIDE World Chess Champion 2014! GM Krishnan Sasikiran to receive prestigious Padma Shri Award. Candidates 2014 Final. Anand ambassador of WWF India.
Viswanathan Anand: Who is he?
OlimpBase.
Top lists records: Anand, Viswanathan. Plus GSM World Blitz Chess Cup 2000.
Bibliografia ChessBase Megabase 2008
Anand – Carlsen 2013, Anand’s previous world championship victories
Linki zewnętrzne
World Champion Vishy Anand turns forty Vishy Anand: a passionate portrait | part 1 | part 2
Kategoria:Indyjscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Laureaci Arjuna Award Kategoria:Mistrzowie świata w szachach Kategoria:Odznaczeni Orderem Padma Bhushan Kategoria:Odznaczeni orderem Padma Shri Kategoria:Odznaczeni orderem Padma Vibhushan Kategoria:Szachiści XX wieku Kategoria:Szachiści XXI wieku Kategoria:Szachiści Nagykanizsai SK Kategoria:Szachiści OSG Baden-Baden Kategoria:Urodzeni w 1969 Kategoria:Szachiści Lyon Olympique Échecs Kategoria:Szachiści CSU ASE Bukareszt Kategoria:Szachiści Agrouniverzalu Zemun Kategoria:Szachiści ACS SuperChess