Heksametylenotriperoksydiamina, HMTD, nadtlenek urotropiny – organiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków, stosowany jako inicjujący materiał wybuchowy. Po raz pierwszy otrzymany przez L. Leglera w 1885 roku.
Budowa Cząsteczka HMTD zbudowana jest z dwóch ugrupowań połączonych trzema mostkami nadtlenkowymi (). Wiązania wokół atomu azotu leżą w jednej płaszczyźnie, a kąty między nimi wynoszą 120°. Wynika to prawdopodobnie z efektu wyciągania elektronów przez atomy tlenu, powodującego deficyt elektronów na atomach azotu, przyjmującego wskutek tego płaską hybrydyzację sp² (zamiast typowej dla amin hybrydyzacji sp³). Potwierdza to skrócenie wiązań z 1,44 Å w analogicznych aminach makrocyklicznych do ok. 1,42 Å w HMTD.
Otrzymywanie HMTD jest otrzymywany poprzez działanie nadtlenku wodoru na urotropinę w środowisku zakwaszonym kwasem siarkowym bądź kwasem cytrynowym w niskiej temperaturze (poniżej 5 °C).
Właściwości Silny inicjujący materiał wybuchowy Bardzo wrażliwa na ciepło, płomień, iskrę, silny wstrząs, tarcie Wybuchowy rozkład katalizowany przez kontakt z metalami Prędkość detonacji 5100 m/s przy gęstości 1,1 g/cm³ Prędkość detonacji 4511 m/s przy gęstości 0,88 g/cm³ Maksymalna gęstość teoretyczna 1,46 g/cm³ Gęstość nasypowa 0,66 g/cm³ Ulega rozkładowi powyżej 75 °C Lotna powyżej temperatury pokojowej
HMTD jest jednym z bezpieczniejszych wybuchowych nadtlenków oraz jest stosunkowo bezpieczny w porównaniu do innych inicjujących materiałów wybuchowych takich jak piorunian srebra czy TCAP.
Ze względu na samorzutny powolny rozkład nie znajduje zastosowań komercyjnych i militarnych.
Zastosowanie Używany w amatorskich spłonkach do pobudzania materiałów wybuchowych kruszących.
Przypisy
Linki zewnętrzne Vortal młodego Chemika: HMTD
Kategoria:Diaminy Kategoria:Heterocykliczne związki azotu o pierścieniu nasyconym Kategoria:Inicjujące materiały wybuchowe Kategoria:Nadtlenki organiczne Kategoria:Związki policykliczne Kategoria:Związki wybuchowe