Rhamphorhynchoidea (proponowane nazwy polskie: ramforynchy, ramforynchusy, ramforynchowce) – podrząd latających gadów pterozaurów (Pterosauria). Żyły od późnego triasu do późnej jury. Charakteryzowały się długim ogonem i wąskimi skrzydłami. Były mięsożerne, pokryte futrem i prawdopodobnie stałocieplne. Rozpiętość skrzydeł zależnie od gatunku wahała się od 40 cm do 2 m. Obejmuje rodziny Dimorphodontidae, Campylognathoididae, Rhamphorhynchidae i Anurognathidae.

Analizy kladystyczne wykazują, że Rhamphorhynchoidea są grupą parafiletyczną, a niektóre rodziny tradycyjnie zaliczane do tego podrzędu są bliżej spokrewnione z pterodaktylami (Pterodactyloidea) niż z innymi pterozaurami tradycyjnie zaliczanymi do Rhamphorhynchoidea (np. z analiz Kellnera, 2003Kellner, Alexander W. A. (2003) "Pterosaur phylogeny and comments on the evolutionary history of the group." Pp. 105-137. DOI: 10.1144/GSL.SP.2003.217.01.10. In Buffetaut, Eric i Mazin, Jean-Michel (eds.) "Evolution and Palaeobiology of Pterosaurs." Geological Society of London, Special Publications Vol. 217. 347 pp. i Unwina, 2003Unwin, David M. (2003) "On the phylogeny and evolutionary history of pterosaurs." Pp. 139-190. DOI: 10.1144/GSL.SP.2003.217.01.11. In Buffetaut, Eric i Mazin, Jean-Michel (eds.) "Evolution and Palaeobiology of Pterosaurs." Geological Society of London, Special Publications Vol. 217. 347 pp. wynika, że Rhamphorhynchidae były siostrzane do pterodaktyli, zaś z analizy Andresa, Clarka i Xu, 2010 wynika, że siostrzana do pterodaktyli była rodzina Anurognathidae); z tego powodu podrząd ten generalnie nie jest wyróżniany w nowszych publikacjach.

Systematyka Podrząd Rhamphorhynchoidea Caviramus Changchengopterus Comodactylus Raeticodactylus Rodzina Anurognathidae Anurognathus Rodzina Dimorphodontidae Dimorphodon ?Peteinosaurus Rodzina Campylognathoididae ?Austriadactylus Campylognathoides ?Eudimorphodon Rodzina Rhamphorhynchidae ?Preondactylus Rhamphorhynchus Scaphognathus ?Sordes

Filogeneza Kladogram bazalnych pterozaurów według Wanga i współpracowników (2009):

Kladogram bazalnych pterozaurów autorstwa Lü i współpracowników (2010):

Kladogram bazalnych pterozaurów autorstwa Andresa, Clarka i Xu (2014):

Przypisy