mały|Pomnik poświęcony trzem jakobickim pretendentom do tronu, Jakubowi Franciszkowi Edwardowi Stuarcie i jego synom, Karolowi i Henrykowi, nad miejscem ich pochówku w krypcie Bazyliki św. Piotra w Watykanie. Autorstwa Antonia Canovy, 1819. Jakobiccy pretendenci do tronu Anglii, Szkocji i Irlandii – pretendenci do tronów Anglii, Szkocji, Irlandii oraz na podstawie angielskich roszczeń z XIV w. – Francji, którzy swoje prawa wywodzą z faktu obalenia w wyniku chwalebnej rewolucji króla Jakuba II Stuarta oraz pozbawienie praw do tronu jego potomków. Jakobici współcześnie za prawowitego króla Anglii, Szkocji, Irlandii i Francji uważają Franciszka II z bawarskiej rodziny Wittelsbachów. Franciszek II jest potomkiem Jakuba I po kądzieli. Ostatnim Stuartem w linii męskiej był Henryk IX i I, który zmarł 13 lipca 1807 roku. Następcą Franciszka II jest jego brat – książę Maksymilian Emanuel, po którym prawa do tronu mają przejść na jego córkę – Zofię, księżną Liechtensteinu, a następnie jej dzieci.
Wykluczeni z sukcesji przez prawo z powodu swego katolicyzmu, potomkowie Jakuba Stuarta dochodzili swoich roszczeń do korony jako pretendenci. Syn Jakuba, Jakub Franciszek Edward Stuart i wnuk Karol Edward Stuart aktywnie uczestniczyli w powstaniach i inwazjach na rzecz swoich roszczeń. Od 1689 roku do połowy XVIII wieku przywrócenie jakobickiej sukcesji do tronu było ważną kwestią polityczną w Wielkiej Brytanii, ze zwolennikami zarówno w kraju, jak i za granicą. Jednakże, wraz z katastrofalną porażką Karola Edwarda w bitwie pod Culloden w 1746 roku, sukcesja jakobicka straciła zarówno poparcie, jak i znaczenie polityczne. Drugi wnuk Jakuba II i VII, Henryk Benedykt Stuart, był ostatnim z ich prawowitych potomków, ponieważ podjął karierę katolickiego prałata i jako taki nigdy się nie ożenił. Henryk Benedykt Stuart zmarł w 1807 roku, a dynastia jakobicka nie miała już żadnych zwolenników.
Kiedy Henryk zmarł bezdzietnie, roszczenie jakobickie teoretycznie odziedziczył najbliższy krewny Henryka (kuzyn drugiego stopnia, w drugiej linii), a następnie przeszło przez szereg europejskich rodzin królewskich. Chociaż linia sukcesji jest nadal możliwa do prześledzenia, żaden z tych kolejnych spadkobierców nigdy nie rościł sobie praw do tronu brytyjskiego ani koron Anglii, Szkocji lub Irlandii. Rzecznik obecnego spadkobiercy, Franciszka, określił jego pozycję w linii sukcesji jako „czysto hipotetyczną” i kwestię „która go nie dotyczy”. Niemniej jednak nadal istnieje niewielka liczba współczesnych zwolenników, którzy wierzą w przywrócenie jakobickiej sukcesji do tronu.
Stuartowie # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 1 Jakub II i VII 121x121px 14 października 1633St. James's Palace 16 września 1701Saint-Germain-en-Laye 1685-1688 Karol I StuartHenrietta Maria Burbon 2 Jakub III i VIII, Starszy Pretendent 100px 10 czerwca 1688St. James's Palace 1 stycznia 1766Rzym 1701-1766 Jakub II StuartMaria d’Este 3 Karol III, Młodszy Pretendent 122x122px 31 grudnia 1720Rzym 31 stycznia 1788Rzym 1766-1788 Jakub III i VIIIMaria Klementyna Sobieska 4 Henryk IX i I 119x119px 11 marca 1725Rzym 13 lipca 1807Frascati 1788-1807 Jakub III i VIIIMaria Klementyna Sobieska
Dynastia sabaudzka # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 5 Karol IVKarol Emanuel IV, król Sardynii 130x130px 24 maja 1751Turyn 6 października 1819Rzym 1807-1819 Wiktor Amadeusz IIIMaria Antonietta Burbon 6 Wiktor IWiktor Emanuel I, król Sardynii 142x142px 24 lipca 1759Turyn 10 stycznia 1824Moncalieri 1819-1824 Wiktor Amadeusz IIIMaria Antonietta Burbon 7 Maria III i II 100px 6 grudnia 1792Turyn 15 września 1840Cattajo 1824-1840 Wiktor Emanuel IMaria Teresa Habsburg-Este
Habsburgowie-Este # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 8 Franciszek IFranciszek V, książę Modeny 131x131px 1 czerwca 1819Modena 20 listopada 1875Wiedeń 1840-1875 Franciszek IV Habsburg-EsteMaria III i II 9 Maria IV i III 141x141px 2 lipca 1849Brünn 3 lutego 1919Wildenwart 1875-1919 Ferdynand Karol Habsburg-EsteElżbieta Franciszka Habsburg
Wittelsbachowie # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 10 Robert I i IVRupprecht Bawarski 100px 18 maja 1869Monachium 2 sierpnia 1955Leutstetten 1919-1955 Ludwik III (król Bawarii)Maria IV i III 11 Albert IAlbrecht Bawarski 142x142px|Alberto, Duque de Baviera (1948) 3 maja 1905Monachium 8 lipca 1996Berg 1955-1996 Ruppert BawarskiMaria Gabriela Bawarska 12 Franciszek IIFranciszek Bawarski 133x133px 14 lipca 1933Monachium 1996- Albert BawarskiMaria Draškovič von Trakošćan
Drzewo genealogiczne
Linki zewnętrzne Jakobityzm w „Encyklopedii Białych Plam”
Przypisy
Bibliografia Stanisław Grzybowski, Pretendenci i górale: Z dziejów unii szkocko-angielskiej, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa, 1971 r.
Zobacz też Władcy brytyjscy
! Kategoria:Listy związane z historią