thumb|Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2016) Andrzej Tadeusz Kijowski (ur. 15 lipca 1954 w Krakowie) – polski pisarz, działacz społeczny, samorządowiec i funkcjonariusz publiczny. Krytyk teatralny, filmowy i literacki. Poeta. Teatrolog, estetyk i menedżer kultury. Publicysta, redaktor i dziennikarz. Nauczyciel akademicki.
Scenarzysta, realizator i producent wykonawczy oraz prezenter telewizyjny. Felietonista radiowy, tekściarz i bloger.
Komandor Polonia Restituta - Orderu Odrodzenia Polski (III klasy).
Wykształcenie Absolwent Liceum Batorego (1973) i polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim (1976). Stopień naukowy doktora nauk humanistycznych uzyskał w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w 1980 r..
Działalność społeczna W latach 1963–1973 harcerz, a następnie instruktor, przewodnik zuchów w Hufcu Warszawa Śródmieście ZHP.
W latach 1976–1989 uczestnik opozycji demokratycznej: współpracownik KOR-u, KSS „KOR” i NOW-ej oraz (pod pseudonimem Tadeusz Żeglikowski) paryskiego „Kontaktu”Hasło: „Andrzej Tadeusz Kijowski” w Słowniku Kultury Niezależnej..
W latach 1980–1981 współzałożyciel i przewodniczący Komisji Wydziałowej NSZZ „Solidarność” na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Fili UW w Białymstoku.
W latach 1989–1990 współzałożyciel i członek Komisji Zakładowej odradzającej się „Solidarności” w warszawskiej PWST.
Podczas wyborów czerwcowych 1989 mąż zaufania Komitetu Obywatelskiego.
W latach 1990–1994 radny samorządu i wicemarszałek Sejmiku Warszawskiego.
W latach 1990–2005 wielokrotnie pełnił funkcję przewodniczącego w komisjach wyborczych na terenie Śródmieścia Warszawy podczas wyborów prezydenckich, parlamentarnych i samorządowych.
W roku 2010 został członkiem „Warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich”Warszawski Społeczny Komitet Poparcia Jarosława Kaczyńskiego..
Jest autorem tekstu pieśni Najważniejsza jest Polska i Zgoda na PolskęPierwsza publikacja tekstu i prawykonań muzycznych ukazała się w roku 2010 na internetowym blogu autora Separacja i inne wiersze Pierwodruk w Antologia smoleńska. 96 wierszy Łódź–Warszawa 2015 ., wykonywanych przez Andrzeja Rosiewicza.
Praca zawodowa Debiutował jako recenzent teatralny 11.XI.1976 w tygodniku „Literatura”. Równolegle współpracował też z dwumiesięcznikiem literaturoznawczym „Teksty «pierwsze»”, gdzie w styczniu 1977 ukazał się. pt. A kiedy strzelba wypali skrót jego pracy mgr., napisanej pod kierunkiem Stefana Treugutta rozprawy pt. „Sposoby wywoływania napięć w teatrze dramatycznym”.
Następnie publikował w Tekstach recenzje prac teatrologicznych, a w miesięcznikach: „Dialog”, „Twórczość”, a także w tygodnikach „Film”, „Tygodnik Kulturalny” czy „Polityka” rozprawy nt. współczesnej dramaturgii, literatury oraz filmu polskiego.
11 czerwca 1980 roku obronił w IFiS PAN tezę doktorską pt. Kategorie opisu dzieła teatralnego. Promotorem rozprawy był Sław Krzemień-Ojak.
Od września 1980 do lutego 1982 roku adiunkt na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku. W latach 1981–1985 sekretarz redakcji rocznika „Studia estetyczne” od marca 1982 r. zatrudniony w Zakładzie Estetyki IFiS PAN. Od roku 1982 do 1990 wykładowca na wydziałach: aktorskim, reżyserskim oraz na Wydziale Wiedzy o Teatrze w PWST w Warszawie. W latach 1990–1992 kierownik działu kultury „Tygodnika Solidarność” i dziennika „Nowy Świat”. W latach 1992–1995 związany z Nową Telewizją Warszawa i Polonią 1. Zrealizował ponad 250 programów telewizyjnychZ ziemi włoskiej do Polski.. W latach 1995 -2003 twórca firmy producenckiej „Media ATaK s.c.” z którą m.in. na zlecenie KBN PAN zrealizował cykl portretów telewizyjnych laureatów tzw. polskich Nobli: nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej emitowanych przez TVP Polonia oraz TV Polsat. W latach 1998–1999 dyrektor Warszawskiego Ośrodka Kultury. W roku 1999 uczestnik programu „Courants” „Domu Kultur Światowych” Maison des Cultures du Monde w Paryżu. W latach 2000–2001 dyrektor Centrum Monitoringu Wolności Prasy przy Stowarzyszeniu Dziennikarzy Polskich oraz wykładowca w Wyższej Szkole Dziennikarstwa im. M. Wańkowicza. Od roku 2003 do 2007 dyrektor stołecznego Domu Kultury Śródmieście. W latach 2007–2009 oraz 2016-2017 zatrudniony w Akademii TV, współpracował też w roku 2010 z programem I TVP, Agencją Produkcji Audycji Informacyjnych (APAI) i portalem internetowym TVP Info Telewizji PolskiejGłusi już słyszą – ślepi zobaczą!. W roku 2017 stypendysta MKiDN. Od czerwca 2017 do lutego 2023 roku Rzecznik Wolności Słowa Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Od roku 2020 do 2023 współpracownik Teatru Telewizji i Ośrodka Dokumentacji i Zbiorów Programowych (ODiZP) TVP.
Kariera teatralna 1976 - 1978 krytyk teatralny w tygodniku „Literatura”. 1976 - 1977 asystent reżysera w „Teatrze Współczesnym” w Warszawie - „Kordian” Słowackiego w reżyserii Erwina Axera. 1977-1978 kierownik literacki teatru „Reduta'77” w Warszawie. 1979 - asystent reżysera w „Teatrze Narodowym” - „Dziady” Mickiewicza na scenie warszawskiego Teatru Małego w reżyserii Adama Hanuszkiewicza. 1987-1988 Konsultant literacki w Teatrze Studyjnym 83 im. Juliana Tuwima, w Łodzi. 1988 stypendysta Conservatoire national supérieur d’art dramatique w Paryżu. 1990-1992 recenzent teatralny publikujący w „Tygodniku Solidarność” i dzienniku „Nowy Świat” pod pseudonimem «Kat». W latach 1992–2006 twórca Konkursu Teatrów Ogródkowych i Festiwalu Artystycznego „Ogrody Frascati”.
Przynależność organizacyjna Jest członkiem: Klubu Ronina, Stowarzyszenia Autorów ZAiKS (w latach 2023-2026 członek Sądu Koleżeńskiego), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich – (w kadencji 2017-2021 Rzecznik Dyscyplinarny Oddziału Warszawskiego SDP), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Stowarzyszenia Wolnego Słowa.
Życie prywatne Syn pisarza Andrzeja Kijowskiego i dziennikarki Kazimiery Kijowskiej. Ma dwie córki. Mieszka w Wildze.
Twórczość Chwyt Teatralny. Zarys instrumentalnej teorii teatru. (Wydawnictwo Literackie, Kraków 1982, ; ). Publikacja pracy doktorskiej. Teoria Teatru. Rekonesans. (Ossolineum, Kraków 1985, 383 tom serii Nauka dla Wszystkich, ; ) Separacja. SMS-y poetyckie (nakładem autora, Warszawa 2005, ; ) Separacja i inne wiersze nowe. Blog poetycki Andrzeja Tadeusza Kijowskiego. Aktualizowany od 2005 roku. Opis obyczajów w 15-leciu międzysojuszniczym 1989–2004 (t. I–IV)Opis obyczajów w 15-leciu międzysojuszniczym 1989-2004., Wydawnictwo AnTraKt, Warszawa 2010: Odsłanianie dramatu (t. I) . A Teraz Konkretnie (t. II) . Teatr to miejsce spotkania (t. III-IV): Paradoks o Ogródkach (t. III) . Thea to znaczy widzenie (t. IV) . Organizacja życia kulturalnego w społeczeństwie obywatelskim na tle gospodarki rynkowej. Czasy kultury 1789–1989Organizacja życia kulturalnego w społeczeństwie obywatelskim na tle gospodarki rynkowej. Czasy kultury 1789–1989. (Neriton, Warszawa 2015, ). Tytuł przedstawiony jako rozprawa habilitacyjna, a dotowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa WyższegoRecenzja prof. dr hab. Doroty Heck..
Prace edytorskie Andrzej Kijowski, Dzieje literatury pozbawionej sankcji, t.I-II, antologia: wstęp, wybór, opracowanie i posłowie A.T.Kijowski; omówienie Marta Kwaśnicka, Instytut Literatury, Kraków 2020: vol.1 . vol.2 .
Nagrody i odznaczenia thumb|Postanowienie Prezydenta RP z dnia 13 grudnia 2022 o nadaniu Medala Stulecia Odzyskanej Niepodległości W roku 2004 laureat wyróżnienia honorowego „Złoty liść” na I Festiwalu Piosenki Retro 2004Za działalność organizatorską – wskrzeszenie idei teatrów ogródkowych (zorganizowanie Festiwalu Teatrów Ogródkowych) i przywrócenie do życia w stylu retro Doliny Szwajcarskiej w Warszawie „Głos Festiwalu” nr 3/2004. Kraków, 13 listopada 2004, s. 2.. W roku 2008 Laureat nagrody Agencji Produkcji Audycji Telewizyjnych (APAT) TVP za scenariusz programu literackiego. W roku 2016 otrzymał Nagrodę Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uznaniu „nieocenionych zasług dla polskiej kultury teatralnej”. W roku 2017 „za Zasługi dla Niepodległości 1956-1989” uzyskał status działacza opozycji antykomunistycznej. 7 grudnia 2022 „za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju aktywności zawodowej i społecznej” został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Polonia Restituta.. 13 grudnia 2022 "za zasługi dla Niepodległości" odznaczony Medalem Stulecia Odzyskanej NiepodległościPostanowienie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 13 grudnia 2022, Nr rej. 92/2022/MS. O nadaniu odznaczeń: „Na podstawie art.138 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku oraz ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o ustanowieniu Medalu Stulecia Odzyskanej Niepodległości (Dz.U z 2020 r. poz.865), za zasługi dla Niepodległości odznaczeni zostają: Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości […] 9. Kijowski Andrzej Tadeusz [...]”..
Przypisy
Bibliografia Kto jest kim w Polsce, Wydawnictwo Polskiej Agencji Informacyjnej, Warszawa 2001, wydanie 4, . Who is Who w Polsce (1 wydanie: ; 12 wydanie: ; Verlag für Personenenzyklopädien AG) – Hübners Who is Who 2002-2013 Ludzie Nowej, Niezależna Oficyna Wydawnicza 2007, . ORCID 0000-0003-1316-0081.
Linki zewnętrzne
Paradoks o ogródkach – szkic Romana Pawłowskiego – Gazeta Wyborcza 27.VIII.2001 You Tube. Przemówienie wygłoszone 28 sierpnia 2006 na Finale XV Konkursu Teatrów Ogródkowych Felieton Pawła Sztarbowskiego; e-teatr.pl 20 czerwca 2009 Jakich rzeczy pisać nie wolno – recenzja Krzysztofa Masłonia z Opisu obyczajów w 15-leciu międzysojuszniczym „Rzeczpospolita” 18–19 grudnia 2010 „KOKPiT” – Blog publicystyczny A.T. Kijowskiego w serwisie Salon24.pl Separacja i inne wiersze – Blog poetycki A.T. Kijowskiego
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Wolnego Słowa Kategoria:Członkowie i współpracownicy KOR Kategoria:Członkowie i współpracownicy Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” Kategoria:Drukarze podziemni w PRL (1976–1989) Kategoria:Działacze opozycji w PRL Kategoria:Działacze społeczni i kulturalni związani z Warszawą Kategoria:Instruktorzy ZHP Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych” Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy blogerzy Kategoria:Polscy działacze kulturalni Kategoria:Polscy dziennikarze kulturalni Kategoria:Polscy estetycy Kategoria:Polscy krytycy filmowi Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy krytycy teatralni Kategoria:Polscy kulturoznawcy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy samorządowcy Kategoria:Polscy scenarzyści Kategoria:Polscy tekściarze Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Polscy teoretycy teatru Kategoria:Radni Warszawy Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku Kategoria:Wyróżnieni Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości