Nadrodzina immunoglobulin (synonim: białka immunoglobulinopodobne, ang. immunoglobulin superfamily, IgSF) – grupa białek wyodrębniona na podstawie istnienia w ich strukturze tzw. splotu immunoglobulinowego. Większość członków tej rodziny to białka o masie cząsteczkowej 70-100 kDa. Nadrodzina immunoglobulin jest uznawana za największą grupę białek o podobnej budowie. Na podstawie analizy genomu człowieka zidentyfikowano 756 genów, których produkty białkowe zawierają domenę immunoglobulinową. Białka immunoglobulinopodobne spotykane są również u bakterii, a ich analiza wskazuje, że pochodzą one od genów eukariotycznych i zostały nabyte w trakcie ewolucji na drodze poziomego transferu genów.
Klasyfikacja białek w obrębie rodziny immunoglobulin opiera się na rozmiarze cząsteczek, ich funkcji oraz rodzaju domeny immunoglobulinowej (por. splot immunoglobulinowy). Na podstawie tych właściwości wyróżnia się następujące kategorie białek immunoglobulinopodobnych:
receptory dla antygenów - białka swoiście rozpoznające antygeny, występujące na powierzchni limfocytów T i B (przeciwciała, TCR); cząsteczki prezentujące antygen - białka wiążące fragmenty antygenów, wytwarzane przez komórki prezentujące antygen (białka głównego układu zgodności tkankowej, beta-2 mikroglobulina); koreceptory - białka wspomagające działanie receptorów rozpoznających antygen, wiążące określone cząsteczki głównego układu zgodności tkankowej (CD4, CD8, CD19); cząsteczki sygnałowe związane z receptorami rozpoznającymi antygen - białka niezbędne do zapoczątkowania sygnału biegnącego od receptorów dla antygenu (CD3, CD79a, CD79b); cząsteczki kostymulatorowe - białka biorące udział w kostymulacji limfocytów (np. CD28, CD80, CD86, CTLA-4); receptory komórek NK (np. KIR, ILT, NCR); inne receptory leukocytów (np. LILR); cząsteczki adhezyjne - białka zaangażowane we wzmacnianie połączeń między komórkami (np. CD2, NCAM, ICAM-1); receptory dla cytokin (np. receptor dla IL-6, receptor dla CSF); receptory dla czynników wzrostu (np. CD117) kinazy/fosfatazy receptorowe (np. PTPRM, PTPRK); receptory wiążące immunoglobuliny (np. CD32); białka niesklasyfikowane, nienależące do żadnej z powyższych kategorii (np. butyrofiliny, CD7, CD90).
Należy zwrócić uwagę, że powyższa lista zawiera jedynie grupy w obrębie nadrodziny immunoglobulin, ale inne białka z podanych grup mogą należeć do innych rodzin. Przykładowo, nie wszystkie receptory dla cytokin oraz cząsteczki adhezyjne należą do nadrodziny immunoglobulin.
Przypisy
Kategoria:Immunologia Kategoria:Białka