Wietnam Południowy (oficjalnie Republika Wietnamu) – państwo wietnamskie istniejące w latach 1955–1976.
Historia Wietnam Południowy został proklamowany 23 kwietnia 1949 roku w Kochinchinie, na podstawie porozumienia zawartego między utworzonym tam antykomunistycznym Centralnym Rządem Tymczasowym i francuskimi władzami kolonialnymi. Głową państwa został były cesarz Wietnamu, Bảo Đại.
Konflikt z rządem proklamowanej na północy Demokratycznej Republiki Wietnamu doprowadził do wybuchu I wojny indochińskiej. Faktyczny podział państwa został utrwalony przez postanowienia konferencji genewskiej, która odbyła się w 1954 roku. Wietnam został podzielony wzdłuż 17. równoleżnika. Porozumienie genewskie nakazywało przeprowadzenie w obu częściach Wietnamu wyborów, po których miało nastąpić zjednoczenie państwa. Władzę w państwie oficjalnie sprawował cesarz Bảo Đại, którego w 1955 roku odsunął od władzy jego premier Ngô Đình Diệm, który stał się tym samym prezydentem z woli Stanów Zjednoczonych. Ngô Đình Diệm wycofał się z pomysłu przeprowadzenia wyborów, co spowodowało powstanie pod koniec lat 50. lewicowej partyzantki Vietcong, która zyskała wsparcie rządu komunistycznego na północy. Ngô Đình Diệm nie radził sobie z postępującym rozkładem państwa, a ponadto wszedł w konflikt ze stanowiącymi większość mieszkańców państwa buddystami, czego źródłem był jego fanatyczny katolicyzmZachary Abuza, Renovating politics in contemporary Vietnam, Lynne Rienner Publishers, Boulder 2001, s. 191.. Represje stosowane wobec buddystów spowodowały utratę przez Ngô Đình Diệma poparcia ze strony władz Stanów Zjednoczonych. W 1963 roku agenci Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA) zorganizowali pucz, w wyniku którego rząd Wietnamu Południowego zastąpiono rządem jeszcze bardziej uzależnionym od woli Administracji Stanów Zjednoczonych, red. Diane Ducret, Emmanuel Hecht, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 76–77.. Utworzenie nowego rządu umożliwiło interwencję wojsk amerykańskich w Wietnamie Południowym. Wojska amerykańskie rozpoczęły akcje przeciwko lewicowym partyzantom, co wywołało II wojnę indochińską. Pomimo to, że do końca 1968 roku wojskom amerykańskim i południowowietnamskim udało się niemal całkowicie rozbić Vietcong, to z powodu zaskoczenia i strat poniesionych w czasie ofensywy Tet opinia publiczna w Stanach Zjednoczonych przestała popierać udział USA w wojnie, wskutek czego wojska amerykańskie rozpoczęły wycofywanie się z Wietnamu Południowego w 1969 roku. Przez kolejne lata wojska południowowietnamskie, już bez udziału amerykańskich wojsk lądowych, ale ze wsparciem morskim i powietrznym Amerykanów odpierały ofensywy podejmowane przez regularne wojska północnowietnamskie. W 1973 roku Amerykanie podpisali traktat pokojowy z Wietnamem Północnym, na mocy którego całkowicie wycofali swoje wojska z Wietnamu. Na początku 1975 roku Wietnam Północny, łamiąc postanowienia traktatu pokojowego, rozpoczął inwazję na Wietnam Południowy, która zakończyła się 30 kwietnia 1975 roku upadkiem Sajgonu. Przejęcie władzy na południu przez komunistów umożliwiło w 1976 roku utworzenie zjednoczonej Socjalistycznej Republiki Wietnamu.
Ludność Wietnamczycy (ok. 80%), Chińczycy, Khmerowie, Tajowie.
Religia Podział religijny w Wietnamie Południowym w 1963 r. (dane szac.) Wśród 14 mln mieszkańców następujące religie wyznawało:: konfucjanizm: 4 mln wyznawców – 28,57% buddyzm: 3,5 mln wyznawców – 25% kaodaizm: 1,5 mln wyznawców – 10,71% katolicyzm: 1,5 mln wyznawców – 10,71% Hòa Hảo: 1 mln wyznawców – 7,14% animizm: 1 mln wyznawców – 7,14% protestantyzm: 0,5 mln wyznawców – 3,57% taoizm, islam i hinduizm: 1 mln wyznawców – 7,14% Łącznie chrześcijanie stanowili ok. 14,28% populacji.
Zobacz też historia Wietnamu wojna wietnamska
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Państwa historyczne w Azji