Jaka to melodia? – polski teleturniej o tematyce muzycznej oparty na amerykańskim formacie Name That Tune, emitowany na antenie TVP1 od 4 września 1997 roku.
Program realizowany jest w studiu 5 bloku F mieszczącym się w siedzibie Telewizji Polskiej w Warszawie.
Zasady programu By wziąć udział w teleturnieju, uczestnik musi zgłosić się na eliminacje w miejscu i czasie ogłoszonym przez organizatorów. W trakcie selekcji wypełnia ankietę oraz przechodzi rozmowę kwalifikacyjną połączoną z testem muzycznym. Organizatorzy nie pokrywają kosztów związanych z udziałem w eliminacjach.
Zadaniem uczestników zakwalifikowanych do odcinka jest rozpoznawanie na czas utworów muzycznych i podanie ich tytułów. W każdym odcinku teleturnieju bierze udział 3 uczestników. Gra składa się z czterech rundRegulaminy teleturnieju: odcinki zwykłe, odcinki specjalne – „trójkowe”, odcinki specjalne – bitwy..
Reguły gry (od 2022Zasady gry według regulaminu określającego przebieg konkursu w odcinkach przeznaczonych do emisji począwszy od 2 stycznia 2022.) Runda 1. Jeden z graczy wybiera jedną spośród pięciu zagadek (w odcinkach specjalnych – najczęściej siedmiu, z rzadka pięciu). Stawka początkowa za każdą z nich to 100 zł. Po dokonaniu wyboru odtwarzana jest okołopiętnastosekundowa aranżacja linii melodycznej utworu, którego tytuł zawodnicy muszą rozpoznać. Nagroda za odpowiedź zwiększa się co nieco ponad sekundę o 10 zł (maksymalnie do 200 zł). Osoba, która jako pierwsza zasygnalizuje, że zna utwór (poprzez naciśnięcie przycisku znajdującego się na pulpicie), otrzymuje prawo do odgadnięcia tytułu. Jeżeli uczestnik poda prawidłowy tytuł, na jego konto wpływa stawka, na której zatrzymał się licznik. Kolejną zagadkę wybiera gracz, który jako ostatni odpowiedział poprawnie. W przypadku, gdy żaden zawodnik nie zgłosi się do odpowiedzi, nagroda nie jest przyznawana nikomu.
Jeżeli któryś z zawodników odpowie błędnie lub nie poda odpowiedzi w ciągu 5 sekund, wówczas nie bierze udziału w dalszym odgadywaniu tej samej i następnej zagadki. Jeśli wszyscy zawodnicy udzielą błędnej odpowiedzi na tę samą zagadkę (lub zgłoszą się, ale nie odpowiedzą w czasie), to wszyscy wracają do gry na następną zagadkę. Jeśli w związku z popełnionym w poprzedniej kolejce błędem zagadkę odgaduje tylko dwóch graczy i obaj się pomylą, to kolejną zagadkę odgaduje tylko powracający po błędzie gracz (to samo dzieje się, gdy gra jeden uczestnik).
Po zadaniu wszystkich zagadek rozgrywana jest runda druga, do której przechodzą wszyscy zawodnicy.
Runda 2. Druga runda odbywa się na podobnych zasadach, co pierwsza. Różnicami w stosunku do rundy pierwszej są: wysokość stawki początkowej – 200 zł, zmniejszanie się stawki co nieco ponad sekundę o 10 zł (do 100 zł) oraz mniejsza liczba zagadek – trzy (w odcinkach specjalnych pięć, choć z rzadka tylko trzy).
Po rundzie drugiej odpada uczestnik z najniższym stanem konta. Zachowuje on dotychczasową wygraną.
Jeśli w wyniku remisu nie ma jednej osoby z najniższym stanem konta, to o awansie do rundy trzeciej decyduje dogrywka – dodatkowe hasło ze stawkami obowiązującymi w rundzie drugiej. Jeśli remis występuje między dwoma graczami, to kategorię zagadki wybiera trzeci gracz (który nie bierze udziału w zgadywaniu).
Runda 3. Zawodnicy wybierają zagadki naprzemiennie spośród sześciu (ponumerowanych od 1 do 6). Gracz, który zdobył więcej pieniędzy po dwóch rundach licytuje pierwszy (nie dotyczy to osoby, która weszła do trzeciej rundy w wyniku dogrywki). Gdy dwóch graczy ma taką samą ilość pieniędzy, o tym, kto będzie rozstawiony, decyduje losowanie, które odbywa się poza kamerą.
Po wybraniu numerka na tablicy pojawia wykonawca utworu, który należy odgadnąć, a następnie prowadzący czyta podpowiedź naprowadzającą na poprawną odpowiedź. Rozgrywka w rundzie trzeciej opiera się na licytacji: gracze deklarują liczbę nut, która wystarczy im do odgadnięcia tytułu. Najwyższa liczba nut, jaką można zadeklarować to 7, a najniższa to 1. Licytacja trwa tak długo, aż któryś z zawodników zdecyduje się na jedną nutę lub dobrowolnie zrezygnuje z odgadywania. Za prawidłową odpowiedź zawodnik wygrywa 200 zł, w przypadku błędnej odpowiedzi 200 zł zdobywa przeciwnik. Gdyby jednak uzyskanie tych pieniędzy oznaczało wejście do finału, to wówczas uczestnik musi odgadnąć tytuł po liczbie nut, którą sam uprzednio zaproponował, a jeżeli nie brał udziału w licytacji, to po 7 nutach utworu. Osoba, która jako pierwsza zdobędzie przynajmniej 600 zł, przechodzi do rundy finałowej, jej przeciwnik natomiast kończy grę z dotychczasową wygraną i nagrodą pocieszenia.
Jedna z zagadek (pod losowym numerem) jest trudniejsza – prowadzący informuje wyłącznie o tym, czy zgadywany utwór jest polski, czy zagraniczny oraz kto go wykonuje: kobieta, mężczyzna, duet czy zespół. Ta zagadka warta jest 400 zł – tych pieniędzy nie można zdobyć z błędu przeciwnika. W odcinkach specjalnych przy jednej z zagadek może pojawić się dodatkowy bonus w postaci 100 zł (co razem daje 300 zł za pytanie).
Runda 4. – finał W finale zawodnik musi odgadnąć siedem utworów w ciągu 30 sekund. Jeśli myśli, że zna utwór, to naciska przycisk na pulpicie – zegar jest zatrzymywany, a uczestnik podaje odpowiedź. W przypadku, gdy gracz nie zna tytułu, wstrzymuje zegar i informuje prowadzącego, by przejść do następnego utworu. Za każdą prawidłowo odgadniętą zagadkę zawodnik dostaje 250 zł. Jeśli uczestnik ominął którąś piosenkę, po przesłuchaniu numeru siódmego może do niej powrócić. W przypadku udzielenia choć jednej błędnej odpowiedzi, gra się automatycznie kończy, a gracz pozostaje z dotychczas zebraną kwotą. Za odgadnięcie wszystkich siedmiu tytułów zawodnik zdobywa nagrodę główną – 10 tys. zł (doliczane do stanu konta). Dotarcie do finału odcinka gwarantuje udział w następnym odcinku, chyba że uczestnik wystąpił w trzech kolejnych wydaniach – wtedy kończy grę.
Uznawanie odpowiedzi Za poprawny tytuł piosenki uznaje się nazwę zgłoszoną przez autorów w ZAiKS-ie lub w inny sposób potwierdzoną przez ZAiKS (bądź zagraniczne organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi). Możliwe jest również używanie tzw. tytułów obiegowych. Przy uznawaniu odpowiedzi obowiązuje zasada lepiej powiedzieć więcej niż mniej, co oznacza, że odpowiedzi uznaje się wtedy, kiedy w wypowiedzi zawodnika zawarty jest pełny tytuł piosenki. W przypadku piosenek obcojęzycznych uczestnik może podać polskie tłumaczenie tytułu (nie dotyczy to piosenek polskojęzycznych z obcojęzycznymi tytułami). W przypadku piosenek zagranicznych uczestnik musi wypowiedzieć tytuł poprawnie pod względem fonetycznym bądź wykazać się znajomością pisowni tytułu utworu. Dopuszcza się drobną zmianę szyku wyrazów.
Zmiany zasad w historii programu Zmiany zasad ogólnych W odcinkach specjalnych zazwyczaj obowiązują zmodyfikowane reguły względem odcinków zwykłych. Przykładowo: w odcinku specjalnym z grudnia 2003, którego uczestnikami byli Krzysztof Krawczyk, Maryla Rodowicz i Jacek Wójcicki, wszystkie stawki w grze były podwojone. Od stycznia 2004 do czerwca 2005 obowiązywała zasada bij mistrza, dzięki której zawodnik grał tak długo, aż ktoś go pokonał. We wrześniu 2005 powrócono jednak do reguły trzech kolejnych odcinków. Uznawanie tytułów obiegowych wprowadzono w styczniu 2020. Od września 2018 do kwietnia 2020 pokazywano odcinki z dwiema dwuosobowymi drużynami.
Zmiany zasad rund pierwszej i drugiej Od września 1997 do grudnia 1999 w pierwszych dwóch rundach zawodnicy wybierali od pięciu do siedmiu zagadek muzycznych spośród 16 zagadek podzielonych na cztery kategorie. System pięciu haseł wprowadzono . Od września do października 1997 każda z czterech kategorii miała cztery zagadki warte tyle samo pieniędzy, lecz każda z kategorii miała inną stawkę: 25, 50, 75 lub 100 zł. Od listopada 1997 do listopada 2004 w pierwszej rundzie w każdej z czterech kategorii do wyboru były cztery różne kwoty pieniężne do wygrania: 25, 50, 75, 100 zł. W drugie rundzie stawki były podwojone: 50, 100, 150, 200 zł. Od września 1997 do listopada 1998 stawki rundy pierwszej w ciągu 15-sekundowej prezentacji rosły o 80%. Stawki w poszczególnych kategoriach rundy drugiej były dwa razy wyższe, lecz podczas wysłuchiwania 15-sekundowych prezentacji malały o 40%. Wzrost o 100% lub spadek o 50% wprowadzono w listopadzie 1998. Od września 1997 do czerwca 2007 stawki rosły w pierwszej rundzie co 20% stawki podstawowej, a w drugiej rundzie malały co 10% stawki podstawowej. Wzrost co 10% i spadek co 5% wprowadzono we wrześniu 2007. Uwaga: trzy szybkie malały o 1/3 stawki początkowej (do 200 zł) co 1/30 stawki początkowej (co 10 zł). Od października 2006 do listopada 2008 w finałach miesiąca zawodnicy odgadywali po osiem zagadek. Od grudnia 2008 do ok. 2011 pod koniec drugiej rundy zawodnicy odgadywali trzy szybkie. Podstawowa nagroda za ich odgadnięcie to 200 zł (początkowo 300 zł). Stawka zmniejszała się co nieco ponad sekundę o 10 zł do 100 zł (początkowo 200 zł). We wrześniu i październiku 2007 w drugiej rundzie zawodnicy losowali zagadki za pomocą wirtualnej ruletki. Zawodnik zatrzymywał ruletkę, ta zaś wskazywała kategorię. Szybko jednak zrezygnowano z tej zasady. Od września 2018 do grudnia 2021 istniała możliwość zakupu gwarancji pod koniec pierwszej rundy. Otrzymywał ją ten gracz, który wcisnął przycisk jako pierwszy; jeśli żaden uczestnik nie wcisnął przycisku w ciągu sześciu sekund, to nikt jej nie otrzymywał. Koszt gwarancji wynosił 200 zł (początkowo 300 zł); zawodnik nie musiał jednak dysponować taką kwotą w momencie zakupu, gdyż rozliczenie odbywało się dopiero po zakończeniu rundy drugiej, ale jeśli zawodnik, który zdecydował się na gwarancję nie uzyskał wymaganej kwoty do końca drugiej rundy, to automatycznie kończył grę bez niczego, bez względu na stan konta przeciwników. Do rundy trzeciej przechodziły dwie osoby, które w pierwszej i drugiej rundzie (łącznie) zdobyły najwięcej pieniędzy, chyba że któryś z graczy wykupił gwarancję pod koniec pierwszego etapu i po zakończeniu drugiej rundy miał wystarczającą ilość środków na koncie, by się z niej rozliczyć. Uczestnik, który zdobył najmniej pieniędzy lub gracz, który kupił gwarancję, lecz nie miał na koncie przynajmniej 200 zł, kończył grę. Uczestnik bez gwarancji mógł zachować dotychczasową wygraną, ale osoba, która nie była w stanie rozliczyć się z gwarancji traciła wszystkie pieniądze. We wrześniu 2018 zmniejszono liczbę zagadek w rundzie drugiej – z pięciu do trzech. Ponadto w odcinkach specjalnych zwiększono liczbę zagadek w pierwszej rundzie do siedmiu (czasem pojawia się pięć); w drugiej rundzie pozostawiono pięć (czasem pojawiają się trzy).
Zmiany zasad rundy trzeciej Od września 1997 do czerwca 1998 zawodnicy odgadywali utwory po usłyszeniu 5-sekundowych fragmentów muzycznych, wybranych przez przeciwnika z listy, która obejmowała sześcioro wykonawców. Od czerwca do października 1998 na tablicy znajdowało się sześcioro wykonawców, a prowadzący każdorazowo czytał podpowiedź. Od października 1998 do maja 2000 na tablicy znajdowało się sześć podpowiedzi, a Robert Janowski podawał wykonawcę utworu. wprowadzono tablicę wyświetlającą 6 cyfr, a jakiekolwiek wskazówki – dopiero po wybraniu numerka. Do grudnia 2002 pierwszą zagadkę odgadywał ten zawodnik, który po pierwszych dwóch rundach miał mniej pieniędzy. Potem odwrócono tę zasadę. Od 19 czerwca do 1 października 2007 pokazywano telewidzom układ wszystkich (także tych niewykorzystanych) haseł w rundzie trzeciej. W odcinkach przedstawiających rywalizację dwóch drużyn (2018–2020) znaczenie miały stany kont po drugiej rundzie. Drużyna, która po pierwszych dwóch rundach była bogatsza, zyskiwała możliwość wybrania reprezentantów obu drużyn do rundy trzeciej (i potencjalnie rundy czwartej), a także możliwość usłyszenia jednej dodatkowej (co najwyżej ósmej) nuty przy dowolnym (ale tylko jednym) utworze w trzecim etapie.