thumb|300px|Żołnierze wojsk chemicznych w specjalistycznych skafandrach ochronnych Wojska chemiczne – rodzaj wojsk przeznaczony do wykonywania specjalistycznych zadań podczas prowadzenia działań bojowych (wojny) jak i w różnych sytuacjach kryzysowych, np. podczas katastrof.
Historia
Na szeroką skalę broni chemicznej użyto w czasie I wojny światowej. Wtedy to powstały we wszystkich liczących się armiach specjalistyczne pododdziały chemiczne. W armii niemieckiej sformowano 6 batalionów, we francuskiej 3 bataliony, w brytyjskiej i amerykańskiej po jednej brygadzie, w rosyjskiej 14 kompanii. Jednostki te wykonywały napady środkami trującymi wykorzystując specjalne butle, granaty i świece dymu trującego, a także pociski chemiczne. W 1915 zastosowano też miotacze ognia. W okresie międzywojennym doskonalono organizację wojsk chemicznych jako specjalnego rodzaju wojsk. Udoskonalano sprzęt i środki, zarówno napadu, jak i obrony przed bronią chemiczną. W II wojnie światowej armia niemiecka posiadała w swoim składzie zmotoryzowane pułki wyrzutni chemicznych pocisków rakietowych, zmotoryzowane pułki chemiczne specjalnego przeznaczenia, zmotoryzowane dywizjony wyrzutni chemicznych pocisków rakietowych, zmotoryzowane dywizjony ciężkich wyrzutni chemicznych pocisków rakietowych, zmotoryzowane bataliony odkażania i bataliony czołgów-miotaczy ognia. W armiach koalicji antyhitlerowskiej rozbudowano jednostki przeznaczone do obrony przed skutkami rażącego działania broni chemicznej, a także do stawiania zasłon dymnych za pomocą fumatorów, świec, granatów i brykietów dymnych oraz rażenia nieprzyjaciela za pomocą plecakowych i fugasowych miotaczy ognia. W Armii Czerwonej w każdej armii organizowano samodzielny batalion chemiczny, a w niektórych samodzielne bataliony miotaczy ognia, w dywizjach i korpusach występowały samodzielne kompanie chemiczne, a w pułkach plutony chemiczne. Na podobnych zasadach zorganizowane były wojska chemiczne (służba chemiczna) w armiach innych państw.
Zadania Wśród zadań wojsk chemicznych w warunkach bojowych znajdują się: określanie skutków użycia broni masowego rażenia i warunków meteorologicznych w przyziemnej warstwie atmosfery, monitorowanie rozprzestrzeniania się skażeń, prowadzenie zabiegów sanitarnych żołnierzy, odkażenie ich umundurowania, oporządzenia oraz indywidualnych środków ochrony przed skażeniami, sprzętu bojowego, odcinków dróg, powierzchni terenu i obiektów infrastruktury, stawiania zasłon dymnych , rażenie przeciwnika miotaczami ognia i wywoływanie pożarów w środowisku.
Z kolei do zadań wykonywanych przez wojska chemiczne w sytuacjach kryzysowych zalicza się: uczestnictwo w monitoringu zmian zachodzących w sytuacji chemicznej i radiologicznej w określonym obszarze (okręgu, regionu, kraju), utrzymywanie w gotowości do użycia i wydzielanie do akcji ratowniczej, chemicznych i radiacyjnych zespołów awaryjnych (ChRZA), współdziałanie z jednostkami ratowniczymi w usuwaniu: skutków awarii chemicznych, wypadków radiacyjnych, zagrożeń epidemiologicznych (np. po powodziach), wykonywanie zadań wynikających z umów międzynarodowych.
Wojska chemiczne w Polsce Na froncie wschodnim w 1943 sformowano w strukturach 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki dywizyjną kompanię chemiczną oraz pułkowe plutony chemiczne. W dalszej kolejności, w każdej armii utworzono samodzielne bataliony chemiczne, w każdej dywizji piechoty i korpusie pancernym – samodzielne kompanie chemiczne, a w pułkach piechoty, kawalerii i brygadzie pancernej korpusu pancernego – plutony chemiczne. Ponadto w 1 Armii funkcjonował samodzielny batalion miotaczy ognia. Jesienią 1945 znaczną cześć tych pododdziałów rozformowano.
W związku ze stałym rozwojem i doskonaleniem broni chemicznej, biologicznej i środków zapalających, a szczególnie wprowadzeniem do uzbrojenia sił zbrojnych broni jądrowej, znacznie wzrosła rola i zadania wojsk chemicznych. Wchodzą one obecnie w skład każdego rodzaju sił zbrojnych. Swoje święto Wojska Chemiczne obchodzą 6 czerwca. Współczesne jednostki wojsk chemicznych 100px|thumb|Korpusówka Wojskowy Instytut Chemii i Radiometrii Centralny Ośrodek Analizy Skażeń Wojska Lądowe: 4 pułk chemiczny w Brodnicy 5 pułk chemiczny w Tarnowskich Górach Marynarka Wojenna: kompania chemiczna 8 batalionu saperów w Dziwnowie kompania chemiczna 43 batalionu saperów w Rozewiu
Siły Powietrzne: 6 batalion chemiczny Sił Powietrznych w Śremie
Przypisy
Bibliografia