Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej (Mongolia Wewnętrzna, ; ) – region autonomiczny w północnych Chinach obejmujący południowe ziemie historycznej Mongolii.
Mongolia Wewnętrzna to jedna z większych jednostek administracyjnych Chin, stanowi aż 12% ich powierzchni, chociaż zamieszkują ją jedynie 24 mln osób. Graniczy z prowincjami Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Hebei, Shanxi, Shaanxi i Gansu, a także Regionem Autonomicznym Ningxia. Stolicą Mongolii Wewnętrznej jest Hohhot.
Historia W starożytności i wczesnym średniowieczu tereny współczesnej Mongolii Wewnętrznej zamieszkiwały koczownicze ludy mongolskie, z których część okresowo znajdowała się pod chińskim panowaniem.
Od IX wieku tereny Mongolii Wewnętrznej znajdowały się pod panowaniem chińskich dynastii pochodzenia koczowniczego: Liao, Xixia i Jin.
W latach 1227–1234 Mongolia Wewnętrzna weszła w skład chanatu mongolskiego Czyngis-chana. Za panowania dynastii Yuan wchodziła w skład Chin. Po upadku Yuanów w 1368 Mongolia Wewnętrzna znalazła się pod panowaniem ord mongolskich, a od jej południowej granicy rozciągnął się odbudowany Wielki Mur Chiński.
W latach 1626–1636 tereny dzisiejszej Mongolii Wewnętrznej zostały opanowane przez Mandżurów. Wraz z przejęciem przez Mandżurów władzy w Chinach w 1644 Mongolia Wewnętrzna stała się ich częścią.
Po powstaniu Republiki Chińskiej w Mongolii Wewnętrznej narodził się ruch niepodległościowy. W okresie międzywojennym ówczesne władze chińskie podzieliły Mongolię Wewnętrzną na nowo utworzone prowincje: Rehe (Dżehol), Chahar, Suiyuan i Ningxia, traktując je jako teren masowej kolonizacji chińskiej. W 1937 Japończycy dokonali inwazji na Mongolię Wewnętrzną i utworzyli marionetkowe państwo Mengjiang.
W 1945 Mongolię Wewnętrzną zajęła Armia Czerwona. W 1947 przyłączono ją ponownie do Chin, nadając jej autonomię.
Geografia Terytorium regionu obejmuje na ogół zrównaną wyżynę, stanowiącą część wielkiej Wyżyny Mongolskiej, wzniesioną średnio powyżej 1000 m n.p.m. W południowej części regionu wchodzi weń szeroką pętlą rzeka Huang He. Z wyżyny wznoszą się izolowane masywy górskie, zbudowane z odpornych utworów krystalicznych – na północ od zakola Huang He pasma Wula Shan (2130 m) i Daqing Shan (2400 m), w zachodniej części zakola masyw Zhuozi Shan (3015 m). Klimat jest silnie kontynentalny, z dużymi wahaniami temperatur nie tylko w ciągu roku, ale i w ciągu doby. Roczna suma opadów wynosi od 150 mm na zachodzie do 40 mm na wschodzie. Poza Huang He nie ma tu w zasadzie stałych rzek, lecz wyłącznie okresowe, wysychające w lecie i wpadające do bezodpływowych jezior słonych lub ginące w pustyni. Lasów poza zaroślami wzdłuż Huang He brak. Większą część powierzchni regionu zajmują suche stepy, przechodzące bliżej granicy z Mongolią w półpustynie z ubogą roślinnością, rozsianą kępkami. Typowa piaszczysta pustynia – Ordos rozciąga się wewnątrz zakola Huang He, sięgając do poprowadzonego wzdłuż jej południowej granicy Wielkiego Muru.
Podział administracyjny Ze względów historycznych podział administracyjny Mongolii Wewnętrznej odbiega nieco od podziału innych jednostek administracyjnych ChRL. Posiada ona swoje własne jednostki podziału terytorialnego: związki (盟 méng) – odpowiadające rangą prefekturom, chorągwie (旗 qí) – odpowiadające rangą powiatom oraz sumu (苏木 sūmù) – odpowiadające rangą gminom.
Mapa Lp. Nazwa Chiński Hanyu pinyin Język mongolski Transliteracja Siedziba350pxPrefektury miejskie2Bayan Nur巴彦淖尔市Bāyànnào’ěr Shì15px15pxBayan Naγur QotaDzielnica Linhe3Wuhai乌海市Wūhǎi Shì15px15pxÜqai QotaDzielnica Haibowan4Ordos鄂尔多斯市È’ěrduōsī Shì15px15pxOrdos QotaDzielnica Dongsheng5Baotou包头市Bāotóu Shì15px15pxBuγutu QotaDzielnica Kundulun6Hohhot呼和浩特市Hūhéhàotè Shì15px15pxKökeqotaDzielnica Huimin7Ulanqab乌兰察布市Wūlánchábù Shì15px15pxUlaγančabu QotaDzielnica Jining9Chifeng赤峰市Chìfēng Shì15px15pxUlaγanqada QotaDzielnica Hongshan10Tongliao通辽市Tōngliáo Shì13px15pxTöngliyao QotaDzielnica Horqin12Hulun Buir呼伦贝尔市Hūlúnbèi’ěr Shì15px15pxKölün Buir QotaDzielnica HailarZwiązki1Alxa阿拉善盟Ālāshàn Méng17pxAlaša AyimaγAlxa Zuoqi8Xilin Gol锡林郭勒盟Xīlínguōlè Méng35pxSili-yin Ɣool AyimaγXilinhot11Hinggan兴安盟Xīng’ān Méng17pxKingγan AyimaγUlanhot
Przypisy
*