Terytorium zorganizowane – terytorium objęte przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawą Organic Act, formalizującą terytorialny system rządów. Terytoria te dzielą się na terytoria inkorporowane i terytoria nieinkorporowane.
Zorganizowane terytoria inkorporowane to integralne części Stanów Zjednoczonych, zalążki stanu, w których wprowadzono trójpodział władzy, ale bez konstytucji stanowej. Jest to stan przejściowy przed przekształceniem w stan. Obecnie nie istnieją tego typu terytoria – ostatnie Terytorium Hawajów przekształcono w stan w 1959 r.
Zorganizowane terytoria nieinkorporowane to terytoria zależne Stanów Zjednoczonych, dla których Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął Organic Act. Obecnie istnieje pięć takich terytoriów: Guam (od 1970 r.), Mariany Północne (od 1978 r., wspólnota USA – autonomiczne terytorium stowarzyszone), Portoryko (od 1994 r., wspólnota USA, autonomiczne terytorium stowarzyszone), Samoa Amerykańskie (od 1900 r.) i Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (od 1954 r.).
W przeszłości nowe terytoria nabywano zarówno poprzez zakup (np. Luizjana, Alaska), jak i poprzez aneksję (np. Teksas, Nevada). Wszystkie dawne terytoria na kontynencie północnoamerykańskim są obecnie stanami USA.
Początkowo terytoria nie posiadały autonomii, a rząd federalny sprawował kontrolę nad polityką, która w późniejszych stanach należała do władz lokalnych. W miarę wzrastania liczby ludności, terytoria dzielone były na mniejsze, z których powstawały nowe stany lub których fragmenty przyjmowano do wcześniej powstałych stanów. Współczesne terytoria mają konstytucje, jednak w odmiennej formie i nie kwalifikują się jako członkowie Unii, bardziej jako kolonie.
Pierwszym terytorium zorganizowanym było utworzone w 1787 r. Terytorium Północno-Zachodnie, późniejszy Zarząd Północno-Zachodni, który stał się prototypem dla późniejszych tego typu terytoriów.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polityka Stanów Zjednoczonych