mały|Grób Hilarego Chełchowskiego na cmentarzu komunalnym Północnym Hilary Chełchowski (ur. 10 stycznia 1908 w Mosakach-Starej Wsi, zm. 10 grudnia 1983 w Warszawie) – polski cieśla i polityk komunistyczny. Wiceprezes Rady Ministrów (1950–1952), minister Państwowych Gospodarstw Rolnych (1951–1954) oraz członek Rady Państwa (1955–1957), poseł do Krajowej Rady Narodowej oraz na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji.
Życiorys Urodzony w drobnoszlacheckiej rodzinie Feliksa, dziedzica części wsi Mosaki-Stara Wieś, i Marianny z MilewskichArchiwum Państwowe w Mławie, ASC Krasne, chrzest 8/1908.. W wieku dwóch lat osierocony przez ojcaArchiwum Państwowe w Mławie, ASC Krasne, zgony 75/1910.. Uzyskał wykształcenie podstawowe. Pracował w latach 30. jako robotnik w Warszawie, od 1932 członek Komunistycznej Partii Polski.
Podczas II wojny światowej w Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, używał pseudonimu Długi Janek. Od 1942 członek Polskiej Partii Robotniczej, w 1943 był sekretarzem obwodu lubelskiego partii, potem (w tym samym roku) obwodu radomskiego. W latach 1943–1948 członek Komitetu Centralnego PPR, w latach 1944–1945 sekretarz obwodu radomsko-kieleckiego, w latach 1945–1948 kierownik Wydziału Rolnego KC, w latach 1945–1948 członek Sekretariatu KC, w 1948 zastępca członka Biura Politycznego KC PPR i członek Biura Organizacyjnego KC.
Od 1948 członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, nadal należał do kierownictwa partii i pełnił funkcje: członka Komitetu Centralnego (1948–1959), zastępcy członka Biura Politycznego KC (1948–1956), członka Biura Organizacyjnego KC (1948–1954), zastępcy członka KC (1959–1964), kierownika Wydziału Rolnego KC (1948–1950).
Zajmował także funkcje w administracji rządowej – w latach 1950–1952 wicepremier, w latach 1951–1954 minister Państwowych Gospodarstw Rolnych, w okresie 14.12.1954–18.12.1956 przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu ., w latach 1955–1957 członek Rady Państwa. 5 października 1956 na plenum Komitetu Wojewódzkiego PZPR (woj. wrocławskie) wygłosił referat, który stał się pretekstem do ataków ze strony prasy i organizacji młodzieżowych (Związku Młodzieży Polskiej), co spowodowało odsunięcie od ważnych funkcji państwowych i partyjnych. Objął stanowisko pełnomocnika rządu ds. rozlokowania i zatrudnienia w rolnictwie repatriantów powracających z ZSRRTomasz Pohorecki, Polowanie z nagonką, [w:] Gazeta Południowa 10(166)/2008.. Od 1960 na emeryturze.
W latach 1945–1956 poseł do Krajowej Rady Narodowej oraz na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji, kierował parlamentarnymi komisjami ds. rolnictwa (1947–1948 – Komisja Rolna, 1948–1949 – Komisja Rolnictwa i Leśnictwa, 1949–1950 – Komisja Rolnictwa i Reform Rolnych).
Uważany za wpływową postać wśród „natolińczyków” podczas walki o władzę w kierownictwie PZPR w latach pięćdziesiątych. Aktywny członek powołanej przez Kazimierza Mijala nielegalnej Komunistycznej Partii Polski. 30 września 1974 zwrócił legitymację członkowską PZPR do podstawowej organizacji partyjnej Warszawa-Mokotów.
Mieszkał w Warszawie. Był żonaty z Zofią z Makowskich (1910–1999).
Zmarł w Warszawie. Pochowany na cmentarzu komunalnym Północnym na Wólce Węglowej (kwatera E-V-2-2-2).
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasyHilary Chełchowski, "Trybuna Ludu", nr 297, 15 grudnia 1983, s. 5. Order Krzyża Grunwaldu II klasy Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari Hilary Chełchowski, "Trybuna Ludu", nr 297, 15 grudnia 1983, s. 5. Medal za Warszawę 1939–1945 (17 stycznia 1946) „w pierwszą rocznicę wyzwolenia Warszawy zasłużonym w walce o wyzwolenie i odbudowę Stolicy (...)”. Order Wolności I klasy (Albania, 1950)Odznaczenia albańskie dla członków delegacji zagranicznych [w:] "Dziennik Bałtycki", nr 337, 7 grudnia 1950, s. 1. Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
Przypisy
Bibliografia T. Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. Informacje w BIP IPN.
Kategoria:Członkowie Biura Politycznego KC PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PPR Kategoria:Członkowie Rady Państwa PRL Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Ministrowie PRL Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Wicepremierzy PRL Kategoria:Zmarli w 1983 Kategoria:Żołnierze Armii Ludowej Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej