Halina Kowalska-Nowak (ur. 27 lipca 1941 w Brzezinach, zm. 18 marca 2026 w Konstancinie-Jeziornie) – polska aktorka teatralna i filmowa. Najbardziej znana z ról w filmach komediowych: Nie lubię poniedziałku (1971) i Nie ma róży bez ognia (1974), a także w serialu Alternatywy 4 (1983).
Życiorys Życie prywatne W wieku 18 lat wyszła za mąż za aktora Włodzimierza Nowaka. Para do 2021 roku żyła w związku cywilnym. W listopadzie 2021 roku, kiedy jej małżonek był już poważnie chory zawarli katolicki ślub w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie, gdzie mieszkali od 2020 roku. Nowak zmarł cztery miesiące po tym wydarzeniu.
Aktorka zmarła w 2026 roku w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie. Została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Edukacja W 1966 ukończyła studia w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi.
Kariera teatralna Po niezdaniu za pierwszym razem egzaminów do szkoły aktorskiej zaczęła grać w amatorskim teatrze w łódzkim domu kultury. Na trzecim roku studiów zagrała monodram Podróż do zielonych cieni (reż. Natalia Szydłowska).
W 1964 została aktorką Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu, w którym zagrała w spektaklach w reż. Aliny Obidniak, m.in. Helenę w Troilusie i Kresydzie (1966), Monikę Stettler w Fizykach (1966), Zerzabellę w Paradach (1966) i Polly w Operze za trzy grosze (1967), a za tytułową rolę żeńską w Romeo i Julii Williama Shakespeare’a otrzymała w 1967 nagrodę SPATiF-u dla młodego aktora na 7. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
Po odejściu z kaliskiego teatru zagrała Pannę Młodą w Pluskwie (1967; reż. Jerzy Jarocki) w Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego we Wrocławiu. Następnie została aktorką Teatru Komedia w Warszawie, w którym m.in. zagrała tytułową rolę w Jadzi wdowie (1967; reż. Zbigniew Sawan), główną rolę żeńską w Historii Manon Lescaut i kawalera des Grieux (1968; reż. Maciej Zenon Bordowicz), Aleksę w Bulwie (1969; reż. Edward Dziewoński), Oliwię w Wieczorze Trzech Króli (1971; reż. Alina Obidniak) i Hanię w Boso, ale w ostrogach (1971; reż. Zbigniew Czeski).
Zadebiutowała w Teatrze Telewizji rolą w Horoskopie (1968; reż. Henryk Drygalski). W latach 70. zagrała w kolejnych spektaklach telewizyjnych: Alicja prowadzi śledztwo (1970; reż. Edward Dziewoński), Claudię w kryminalnym spektaklu Czternastego maja – o północy (1972; reż. Stanisław Zaczyk), Cheri w Przystanku autobusowym (1973; reż. Stanisław Wohl), za którą była chwalona przez krytyków, i Wandę w Żegnam pana, Mr Kowalsky (1974; reż. Józef Gębski i Antoni Halor).
W 1974 przeszła do Teatru Kwadrat w Warszawie (kierowanego przez Edwarda Dziewońskiego), w którym zadebiutowała rolą w komedii Prawdziwy mężczyzna (1974). Odbyła trasę koncertową dla Polonii w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie ze spektaklem Damy i huzary (1977), w którym wystąpiła jako służąca Fruzia. Następnie zagrała chwalone przez krytykę role: Bobbi Michele, jedną z kochanek Barneya (Dziewoński), w Bożyszczu kobiet (1977) i Doris w komediodramacie Za rok o tej samej porze (1978) z Januszem Gajosem, z którym wystąpiła także w komedii Marii Czubaszek Kwadrat (1980; reż. Andrzej Zaorski). Wystąpiła jako Betta Norman, główna rywalka tytułowej bohaterki, w spektaklu Pamiętnik pani Hanki (1979; reż. Edward Dziewoński) wystawionym z okazji pięciolecia istnienia Teatru Kwardat. W 1981 zagrała w spektaklu telewizyjnym Williama Shakespeare’a Otello (reż. Andrzej Chrzanowski), który miał premierę dopiero w 1984. Zagrała jeszcze w dwóch spektaklach w reżyserii Edwarda Dziewońskirgo: tępą drobnimieszczankę i właścicielkę pralni, w komedii politycznej Antoniego Słonimskiego Rodzina (1981) i Zuzu w spektaklu międzywojennym Wacława Grubińskiego Niewinna grzesznica (1983).
Po połączeniu Teatru Kwadrat z Teatrem na Woli wystąpiła jako Charlotte w sztuce Francisa Scotta Fitzgerlanda Wielki Jerry (1985; reż. Piotr Cieślak) i Marta w spektaklu Gastona Armanda de Caillaveta, Roberta de Flersa i Emmanuela Arèna Król (1987; reż. Jan Świderski). Niedługo później rozstała się z tym teatrem, co tłumaczyła zmęczeniem i solidarnością z mężem, który rzucił pracę ze względu na konflikt z nowym dyrektorem, Edmundem Karwańskim.
Kariera filmowa i telewizyjna Po debiucie w epizodycznej roli sekretarki w komedii Leona Jeannota Kryptonim Nektar (1963) wcieliła się w Celinę, chorą na gruźlicę wychowankę sierocińca prowadzonego przez zakonnice, w dramacie Ewy i Czesława Petelskich Drewniany różaniec (1964). Następnie zagrała epizodyczną rolę w filmie Anny Sokołowskiej Beata (1964) i w trzecim odcinku serialu Do przerwy 0:1 (1969).
W 1969 i 1970 wystąpiła gościnnie w dwóch odcinkach programu Jeremiego Przybory i Jerzego Wasowskiego Divertimento. Zagrała kioskarkę w satyrycznym filmie telewizyjnym Janusza Zaorskiego Na dobranoc (1970). Współpracowała z reżyserem Romanem Załuskim, u którego wystąpiła jako Jadzia w filmie telewizyjnym Dom (1970) i Wilińska, kobieta podejrzewana przez mieszkańców o zabójstwo swojego nieślubnego dziecka, w dramacie psychologicznym Kardiogram (1971), który promowała z resztą twórców na festiwalu filmowym w Moskwie . Poza Kardiogramem, w 1971 premierę miały trzy komedie z udziałem Kowalskiej: Milion za Laurę Hieromina Przybyła, Nie lubię poniedziałku Tadeusza Chmielewskiego i Kłopotliwy gość Jerzego Ziarnika. Za sprawą rozbieranych scen w dwóch ostatnich filmach zyskała miano seksbomby, przez co zaczęła otrzymywać kolejne role nacechowane erotyzmem, m.in. ponętną służącą Adelę w Sanatorium pod Klepsydrą (1973) Wojciecha J. Hasa, z którym – jako jedyna z obsady aktorskiej – reprezentowała Polskę na Festiwalu Filmowym w Cannes. W tym okresie porzuciła role dramatyczne i zagrała w kolejnych komediach: wczasowiczkę Beatę w Jak to się robi (1973) Andrzeja Kondratiuka i Wandę Filikiewicz w popularnej Nie ma róży bez ognia (1974) Stanisława Barei. Wystąpiła jako Marysia Trześniakowa w krótkometrażowym filmie Sylwestra Szyszki Złoto, ósmej części cyklu pt. Najważniejszy dzień życia.
Telewizyjną popularność zyskała po występie w cyklicznym programie humorystycznym Janusza Rzeszewskiego Bajka dla dorosłych i jego kontynuacji – Dobranocka dla dorosłych (oba w TVP1). Zagrała Marysię, żonę spikera radiowego, którego zdradza z kochankiem, w noweli Jerzego Domaradzkiego Romans, stanowiącej pierwszą część gorzko przyjętej przez krytyków komedii Obrazki z życia (1976). Po występie w tym filmie ograniczyła działałność na ekranie i skupiła się na grze w teatrze. Wyjątek zrobiła dla niewielkiej roli Genowefy Stopkowej w filmie kryminalnym Tadeusza Chmielewskiego Wśród nocnej ciszy (1978). W 1981 zagrała Smolską w filmie obyczajowym Wojciecha Wójcika Okno (1983) i Emilię w telewizyjnym spektaklu Otello (1984; reż. Andrzej Chrzanowski). Następnie zagrała pretensjonalną śpiewaczkę Elżbietę Kolińską-Kubiak w serialu Stanisława Barei Alternatywy 4 (1986) w TVP1 i Wandę Paciorek, zamożną właścicielkę butiku, w sześciu odcinkach telenoweli W labiryncie (1989). Po występie w roli Wandy, dawnej miłości Stefana Karwowskiego (Andrzej Kopiczyński) w serialu Jerzego Gruzy Czterdziestolatek. 20 lat później (1993) ponownie zniknęła z ekranów z powodu braku propozycji. Powróciła na ekran w 2009 niewielką rolą właścicielki zajazdu na Mazurach w pięciu odcinkach serialu Samo życie, po czym znów zawiesiła karierę przez brak kolejnych ofert.
Była jedną z bohaterek książki Krzysztofa Tomasika „Demony seksu” (2015), w którym został umieszczony m.in. wywiad autora z aktorką.
Role teatralne Teatr Powszechny w Łodzi Na podstawie materiału źródłowego: (7 listopada 1964) – Pani Poliszynel w Gra interesów, reż. Maria Kaniewska
PWSTiF w Łodzi Na podstawie materiału źródłowego: (8 października 1965) – Klarysa w Fircyk w zalotach, reż. Kazimierz Brodzikowski
Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu Na podstawie materiału źródłowego: (15 stycznia 1966) – Helena w Troilus i Kresyda, reż. Irma Czaykowska (11 marca 1966) – Monika Stettler w Fizycy, reż. Alina Obidniak (8 maja 1966) – Zerzabella w Parady. Intermedia, reż. Andrzej Witkowski (7 września 1966) – Żona Peppona w Mały świat Don Camilla, reż. Jan Skotnicki (16 marca 1967) – Julia w Romeo i Julia, reż. Jitka Stokalska (27 maja 1967) – Polly w Opera za trzy grosze, reż. Jan Skotnicki
Teatr Współczesny we Wrocławiu Na podstawie materiału źródłowego: (15 października 1967) – Elzewira Rekonesans w Pluskwa, reż. Jerzy Jarocki
Teatr Komedia w Warszawie Na podstawie materiału źródłowego: (25 listopada 1967) – Jadwiga w Jadzia wdowa, reż. Zbigniew Sawan (9 marca 1968) – Manon w Historia Manon Lescaut i kawalera des Grieux, reż. Maciej Bordowicz (18 lipca 1968) – Anthea/Kociak w Porwanie Amazonek, reż. Przemysław Zieliński (13 listopada 1969) – Aleksa w Bulwa, reż. Edward Dziewoński (26 września 1970) – Helena w Piękna Helena, reż. Stefania Domańska (16 stycznia 1971) – Hania w Boso, ale w ostrogach, reż. Zbigniew Czeski (28 października 1971) – Oliwia w Wieczór Trzech Króli, reż. Alina Obidniak (18 listopada 1972) – Wieroczka w Romans biurowy, reż. Przemysław Zieliński (14 kwietnia 1973) – Wanda w Romans w wodewilu, reż. Przemysław Zieliński (27 kwietnia 1974) – Julia w Wilki w nocy, reż. Przemysław Zieliński
Teatr Kwadrat w Warszawie Na podstawie materiału źródłowego: (24 września 1976) – Colette w Oscar, reż. Edward Dziewoński (15 lipca 1977) – Fruzia w Damy i huzary, reż. Edward Dziewoński (15 grudnia 1977) – Bobbi Michele w Bożyszcze kobiet, reż. Edward Dziewoński (7 lipca 1978) – Doris w Za rok, o tej samej porze, reż. Edward Dziewoński (6 grudnia 1979) – Miss Betty Norman w Pamiętnik pani Hanki, reż. Edward Dziewoński (3 kwietnia 1980) – Halina w Kwadrat, reż. Andrzej Zaorski (27 listopada 1981) – Kaczulska w Rodzina, reż. Edward Dziewoński (17 lipca 1987) – Marta w Król, reż. Jan Świderski
Teatr na Woli Na podstawie materiału źródłowego: (27 maja 1983) – Zuzu w Niewinna grzesznica, reż. Edward Dziewoński (1 stycznia 1985) – Charlotte Frost w Wielki Jerry, reż. Piotr Cieślak
Teatr Telewizji Na podstawie materiału źródłowego: (27 czerwca 1968) – w Horoskop, reż. Henryk Drygalski (29 stycznia 1970) – Wirginia Renoir w Alicja prowadzi śledztwo, reż. Edward Dziewoński (13 maja 1971) – w Późne życzenia noworoczne, reż. Barbara Borys-Damięcka (1972) – Mary w R.H. Inżynier, reż. Edward Dziewoński (13 kwietnia 1972) – Claudia w Czternastego maja – o północy, reż. Stanisław Zaczyk (4 czerwca 1973) – Cherie w Przystanek autobusowy, reż. Stanisław Wohl (4 lutego 1974) – Marika w Niemcy, reż. Jan Świderski (14 lutego 1974) – Wanda w Żegnam pana, Mr Kowalsky, reż. Józef Gębski, Antoni Halor (23 lutego 1976) – Lucy w Opera za trzy grosze, reż. Edward Dziewoński (14 sierpnia 1976) – Patrycja Stanley w Prawdziwy mężczyzna, reż. Edward Dziewoński (2 października 1977) – Colette w Oskar, reż. Edward Dziewoński (12 czerwca 1978) – Zuzanna w Szaleństwo, reż. Janusz Majewski (13 sierpnia 1978) – Julia w Ich głowy, reż. Edward Dziewoński (29 października 1981) – Eulalia w Kat czeka niecierpliwie (I), reż. Krzysztof Iwanowski (5 listopada 1981) – Eulalia w Kat czeka niecierpliwie (II), reż. Krzysztof Iwanowski (26 listopada 1984) – Emilia w Otello, reż. Andrzej Chrzanowski (7 grudnia 1987) – Kaczulska w Rodzina, reż. Edward Dziewoński
Teatr Polskiego Radia Na podstawie materiału źródłowego: (4 lutego 1969) – Zuzia w Imieniny, reż. Natalia Szydłowska (9 marca 1977) – Opalona w Divertimento op. 2. Podróżni, reż. Jeremi Przybora (8 czerwca 1977) – Ekspedientka w Divertimento op. 8 nr 2, reż. Jeremi Przybora (8 lipca 1977) – Irka w Inżynier na sprzedaż, reż. Marek Kulesza (26 marca 1978) – Sąsiadka w Partita d-moll, reż. Jeremi Przybora (25 kwietnia 1979) – Kobieta w Altana, reż. Zenon Wiktorczyk (30 grudnia 1979) – w W salonie i na daczy, reż. Stanisława Grotowska (17 lutego 1980) – w Żółty samolot, reż. Zenon Wiktorczyk
Role kinowe i telewizyjne