YMCA Łódź – łódzki oddział Związku Młodzieży Chrześcijańskiej Polska YMCA, będącego częścią światowego aliansu organizacji YMCA.
Celem YMCA jest prowadzenie działalności edukacyjnej, sportowej, charytatywnej i wychowawczej.
Historia
II Rzeczpospolita Polską YMCA powołał do życia amerykański delegat organizacji Paul Super 8 grudnia 1923. Zorganizowano ogniska (oddziały) w kilku miastach, również w Łodzi. Dyrektorem ogniska został Aleksander Leśniewicz. Pierwszą siedzibą YMCA Łódź był budynek przy ul. Piotrkowskiej 243.
Gmach, będący obecnie siedzibą łódzkiego ogniska, powstał w latach 1932–1935 według projektu Wiesława Lisowskiego (pływalnia – pierwsza kryta pływalnia w Łodzi – została oddana do użytku w 1936). Przed wojną budynek był uważany za najlepiej wyposażony gmach organizacji YMCA w Europie. W tym czasie łódzką „Imką” kierował Amerykanin Harold J. Rounds„Łódź w Ilustracji”, 7 VII 1935, nr 27, s. 2 (zdjęcie portretowe). W 1938 rozpoczęły się prace nad skrzydłem budynku od ulicy Moniuszki.
Rozwój YMCA Łódź został zatrzymany podczas II wojny światowej. W budynku organizacji, podówczas przy Dietrich–Eckart–Strasse, działał klub dla oficerów niemieckich.
Polska Ludowa YMCA Łódź reaktywowano w 1945 (prowadziła wtedy również kursy przysposobienia zawodowego). W 1949 od strony zachodniej dobudowano salę teatralną według projektu Stanisława Kowalskiego.
W budynkach YMCA w Polsce po wojnie grywano jazz, a łódzkiej siedzibie YMCA działał Jazz Klub Melomani. Zakazano tego w 1949 roku. Szczególnie drastycznie rozprawiono się z jazzem w łódzkiej YMCA, gdzie spalono całą bibliotekę, a płyty potłuczono.
Zawodnicy YMCA Łódź byli pierwszymi mistrzami Polski w siatkówce mężczyzn (w 1929). Złoty medal mistrzostw kraju zdobyli również koszykarze (w 1948).
W grudniu 1949 YMCA Polska została rozwiązana przez władze, a majątek organizacji znacjonalizowano.
W budynku łódzkiej „Imki” pomieszczono Młodzieżowy Dom Kultury. Z dniem 1 września 1964 r. zmieniono nazwę na Pałac Młodzieży im. Juliana Tuwima„Głos Robotniczy”, wyd. A, 17.08.1964, nr 194, s. 2.. W sali teatralnej utworzono Teatr Rozmaitości, który jednak nie był samodzielną jednostką. Funkcjonował jako sala teatralna dla okazjonalnych przedstawień prezentowanych w Łodzi. Z czasem stał się drugą sceną zawodowego Teatru 7.15. Pałac Młodzieży był placówką zajęć pozalekcyjnych (pracownie techniczne, teatralne, baletowe, naukowe oraz sekcje sportowe). W 1975 powstał tu Harcerski Zespół Pieśni i Tańca „Krajki”, reprezentacyjny zespół Chorągwi Łódzkiej ZHP.
III Rzeczpospolita Łódzka YMCA wznowiła działalność w 1990. Budynek przy ul. Moniuszki został odzyskany przez organizację w 1993. Z powodu braku porozumienia pomiędzy władzami miasta a kierownictwem łódzkiej YMCA w sprawach finansowych i dalszego funkcjonowania Pałacu przy ul. Moniuszki, został on przeniesiony do budowanego gmachu na osiedlu Retkinia w zachodniej części Łodzi. Po wyprowadzeniu się Pałacu miasto na krótki okres ulokowało w „Imce” kilka swoich agend.
Od czasu reprywatyzacji stan techniczny budynku pogarsza się (m.in. nie działa pływalnia). Duża jego część stoi pusta. W części obiektu prowadzona jest działalność statutowa, w pozostałej, na zasadzie wynajmu, działalność komercyjna, np. dawny teatr został gruntowanie przebudowany i jest wykorzystywany na działalność restauracyjną.
Obiekt został uwieczniony w dziełach filmowych, np. w „Aktorach prowincjonalnych” Agnieszki Holland czy „Porno” Marka Koterskiego.
Architektura gmachu Obiekt modernistyczny (zmodernizowany klasycyzm); zbudowany z prostopadłościennych brył o zróżnicowanej wysokości (rozbicie na bryły jest wyrazem funkcjonalizmu). Od ul. Moniuszki część środkowa cofnięta, po bokach ryzality. Budynek urozmaicony pionowymi lizeno-skarpami oraz podcieniami od strony północnej. We wnętrzu zaplanowano basen, sale teatralne, bibliotekę z czytelnią, sale wykładowe oraz klubowe.
Gmach ten to „jedno z najważniejszych łódzkich dzieł lat międzywojennych związanych z nurtem modernistycznym".
Budynek pozostaje w złym stanie, zaprzestano wykorzystywania basenu; obiekt wymaga pilnego remontu.
Zajęcia prowadzone w YMCA Łódź aerobik nauka jazdy na łyżworolkach dla dzieci i dorosłych sekcja koszykówki kurs rysunku i malarstwa łódzki klub miłośników fantastyki karate dla dzieci () zajęcia dla kobiet w ciąży oraz dla matek i niemowląt
Ognisko bierze udział w programie Komisji Europejskiej „Młodzież w działaniu”, wspierającym uczestnictwo w kształceniu pozaszkolnym (edukacji pozaformalnej).
Zobacz też
architektura modernistyczna w Łodzi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne siedziba Stowarzyszenia YMCA na stronie Centrum Informacji Turystycznej w Łodzi zdjęcia budynku przy ul. Moniuszki na stronie fotopolska.eu
YMCA Kategoria:Budynki niemieszkalne w Łodzi Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1935 Kategoria:Chrześcijaństwo w Polsce Kategoria:Nieruchomości zreprywatyzowane w Polsce Kategoria:Organizacje w Łodzi Kategoria:Śródmieście (Łódź) Kategoria:Zabytkowe budynki w Łodzi Kategoria:YMCA