Glina – polski serial kryminalny w reżyserii Władysława Pasikowskiego według scenariusza Macieja Maciejewskiego, opowiadający o pracy funkcjonariuszy Wydziału Zabójstw Komendy Stołecznej Policji w Warszawie oraz o ich życiu prywatnym. Serial powstawał w latach 2003–2008 i składa się z dwóch serii o łącznej liczbie 25 odcinków; premiera pierwszego odcinka odbyła się 9 września 2004 w TVP1.

Głównym bohaterem jest nadkomisarz Andrzej Gajewski, w którego rolę wcielił się Jerzy Radziwiłowicz; jego młodszym partnerem jest podkomisarz Artur Banaś (Maciej Stuhr). Serial spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem krytyki, a pierwszą serię obejrzało w Telewizji Polskiej około czterech milionów widzów. Mimo to Telewizja Polska nie zrealizowała zaplanowanej trzeciej serii; kontynuacja pod tytułem Glina. Nowy rozdział powstała dopiero po siedemnastu latach, jako koprodukcja platformy SkyShowtime i TVP.

Fabuła Zarys Glina nie jest klasycznym proceduralem o zamkniętych, jednoodcinkowych śledztwach: poszczególne sprawy rozwijają się przez kilka odcinków i stopniowo zazębiają. Według opisu Internetowej Bazy Filmu Polskiego serial jest zarazem opowieścią kryminalną i historią o miłości, śmierci i nienawiści. Pokazuje przy tym cenę, jaką bohaterowie płacą za wykonywany zawód: chroniczny stres, zaniedbywanie bliskich i kłopoty finansowe.

Nadkomisarz Andrzej Gajewski to oficer policji kryminalnej po czterdziestce – twardy, uparty, pozbawiony złudzeń, nieznoszący kompromisów i układów, o którym koledzy mówią, że zawsze były z nim kłopoty, ale nie da się skorumpować. Dla pracy poświęcił życie prywatne: jego małżeństwo z Krystyną rozpadło się, a jedyną bliską mu osobą pozostaje córka Julia, studentka prawa. Jego przeciwwagą jest Artur Banaś, świeżo upieczony absolwent szkoły policyjnej, który mieszka z ojcem, emerytowanym policjantem poruszającym się na wózku inwalidzkim.

Seria pierwsza (2004) Osią pierwszej serii jest podwójne zabójstwo w warszawskim pokoju hotelowym. Jedną z ofiar okazuje się Stanisław Iwanicki, oficer wydziału zabójstw, drugą – poszukiwany listem gończym gangster Zbigniew Florczak o pseudonimie „Rolex”. Ponieważ zabity policjant był przyjacielem komisarza Jerzego Pawlaka, ekipa Gajewskiego postanawia wyjaśnić sprawę za wszelką cenę. Równolegle Gajewski weryfikuje zeznania kierowcy Tadeusza Skoneckiego, który zabrał z drogi zakrwawioną, roznegliżowaną kobietę, po czym – zaatakowany przez zamaskowanych mężczyzn – rozbił samochód i uciekł, zostawiając nieprzytomną pasażerkę we wraku.

Drugi trop prowadzi do rzekomo nieczynnej fabryki pod Warszawą, w której piecu odnaleziono ludzkie szczątki, a następnie do byłego policjanta Henryka Karbowiaka. Śledztwo kończy się tragicznie: podczas przewożenia zatrzymanego ginie Jerzy Pawlak, a wstrząśnięty śmiercią kolegi Banaś zamierza odejść ze służby i zostaje od tego odwiedziony przez Gajewskiego. W dalszych odcinkach zespół prowadzi kolejne sprawy – m.in. zabójstwa malarza Eugeniusza Zajdlera i jego znajomych z kręgu pacjentów psychiatry Zbigniewa Czeskiego oraz śledztwo, które wyprowadza Gajewskiego na trop dawnych powiązań służb i sprawia, że sam zostaje objęty obserwacją.

Seria druga (2008) Druga seria, reklamowana hasłem „Zbrodnia niszczy każdego”, rozwija wątki poprzedniego sezonu. Po śmierci mafiosa o pseudonimie „Gruby” w Warszawie wybucha wojna o przywództwo w półświatku, a Gajewski zaczyna podejrzewać, że w strukturach policji działa informator przekazujący dane gangsterom. Banaś próbuje w tym czasie ustalić, co stało się z trójką zaginionych Romów; trop prowadzi do małego miasteczka kontrolowanego przez skorumpowanego senatora Jarosza. Równocześnie stolicą wstrząsa fala morderstw, a policjanci muszą zmierzyć się z seryjnym zabójcą. Serię zamyka zawieszone zakończenie, które przez lata pozostawało jednym z głównych powodów, dla których widzowie domagali się kontynuacji.

Obsada mały|Jerzy Radziwiłowicz, odtwórca roli Gajewskiego

Role główne Jerzy Radziwiłowicz – nadkomisarz Andrzej Gajewski Maciej Stuhr – podkomisarz Artur Banaś Jacek Braciak – komisarz Bonifacy Jóźwiak Robert Gonera – komisarz Jerzy Pawlak (odc. 1–5, 12) Urszula Grabowska – pielęgniarka Agata Jeżewska, partnerka Gajewskiego (odc. 1–15, 17–20, 24–25)

Role drugoplanowe (wybór) Krzysztof Jędrysek – nadinspektor Malicki Agnieszka Pilaszewska – Olga Seifert, lekarka medycyny sądowej Anna Cieślak – Julia Gajewska, córka Andrzeja Ewa Telega – Krystyna, była żona Gajewskiego Marian Dziędziel – Banaś, ojciec Artura Mariusz Bonaszewski – doktor Krzysztof Siennicki Aldona Orman – Grażyna Janowska, psycholog policyjny Michał Piela – Grzegorz Stańczak „Pulpet” Marian Glinka – „Gruby” Sławomir Orzechowski – „Tosiek” Tadeusz Szymków – Tadeusz Skonecki Tomasz Karolak – Jacek Sysiak „Kajtek” Weronika Książkiewicz, Agata Buzek, Anna Dereszowska, Marcin Dorociński, Małgorzata Braunek, Mirosław Baka, Ireneusz Czop, Andrzej Pieczyński, Ryszard Ronczewski – role odcinkowe

Obsadę zestawiono na podstawie danych Internetowej Bazy Filmu Polskiego.

Produkcja Geneza i realizacja mały|Władysław Pasikowski, reżyser serialu (2014) Glina była pierwszym serialem telewizyjnym w dorobku Władysława Pasikowskiego, twórcy Krolla i Psów. Reżyser pracował tu – w odróżnieniu od swoich filmów kinowych – według cudzego scenariusza, autorstwa Macieja Maciejewskiego, choć zdaniem Łukasza Muszyńskiego mógł w nim odnaleźć stałe motywy własnej twórczości: szorstką męską przyjaźń i romantycznego bohatera ukrytego pod maską cynika.

Serial wyprodukowała Agencja Filmowa Telewizji Polskiej dla Programu 1; produkcję wykonawczą prowadziła firma Apple Film Production, a producentami byli Dariusz Jabłoński i – w odcinkach 1–12 – Andrzej Serdiukow. Kierownikiem produkcji był Leszek Pieszko, a reżyserią obsady zajęła się Teresa Violetta Buhl.

Zdjęcia realizowano w Warszawie. Okres zdjęciowy pierwszej serii (odcinki 1–12) trwał od września 2003 do marca 2004 roku. Autorem zdjęć do pierwszej serii był Jarosław Szoda, do drugiej – Magdalena Górka. Scenografię zaprojektowała Anna Wunderlich, kostiumy – Małgorzata Braszka, a montażem zajmowali się kolejno Krzysztof Szpetmański (odcinki 1–12) i Jarosław Kamiński (13–25). Serial zrealizowano na taśmie filmowej – negatywie Kodak Super 16 – co w warunkach polskiej telewizji początku lat dwutysięcznych nie było standardem; Muszyński pisał wprost, że uzyskanie przez Pasikowskiego i Jabłońskiego środków na taśmę zamiast realizacji na taśmie wideo było niemal cudem.

Konsultantami do spraw policyjnych byli Piotr Olek (odcinki 1–12) i Mariusz Sokołowski (13–25), a koordynacją kaskaderską zajmował się Zbigniew Modej. Drugą serię dedykowano pamięci Iwony Wrońskiej-Sowik, współpracowniczki reżysera i drugiej reżyserki serialu, zmarłej w 2006 roku.

Muzyka Autorem muzyki jest Michał Lorenc, który odpowiadał także za instrumentację (wspólnie z Tadeuszem Karolakiem). Ścieżkę nagrała Polska Orkiestra Radiowa pod batutą Zdzisława Szostaka, z udziałem m.in. saksofonisty Henryka Miśkiewicza; nagrania zrealizowano w studiach S-4 i S-2 Polskiego Radia.

Emisja SeriaOdcinkiOkres zdjęciowyEmisja w TVP111–12wrzesień 2003 – marzec 20049 września – 2 grudnia 2004213–25brak danych4 kwietnia – 1 lipca 2008 Dane o odcinkach i okresach emisji według Internetowej Bazy Filmu Polskiego.

Przeniesienie premierowej emisji drugiej serii na piątkowe pasmo w okolicach godziny 22.00 – przy jednoczesnym utrzymywaniu w prime-timie produkcji o niższej oglądalności – wywołało krytykę; decyzją kierownictwa Programu 1 był publicznie zaskoczony sam Jerzy Radziwiłowicz. Zmiana pasma bywa wskazywana jako jedna z przyczyn wyraźnie niższej widowni drugiej serii.

Odbiór Oglądalność Pierwszą serię Gliny obejrzało w Telewizji Polskiej około cztery miliony widzów – wynik, który w kolejnych latach służył jako punkt odniesienia dla następnych polskich seriali kryminalnych; premierowy odcinek Paradoksu z 2012 roku zgromadził dla porównania 1,6 mln odbiorców.

Oceny krytyków Serial spotkał się z przychylnym przyjęciem krytyki i publiczności. Łukasz Muszyński na łamach Filmwebu ocenił, że Glina zdecydowanie przewyższa konkurencyjne produkcje telewizyjne i że od czasu pierwszej Ekstradycji nie powstał w Polsce równie dobry serial sensacyjny; docenił precyzyjne prowadzenie fabuły i nagłe, brutalne wybuchy przemocy, a także zauważył, że w porównaniu z wcześniejszymi filmami Pasikowskiego postacie kobiece nie są tu karykaturalne i zyskują rys tragizmu. Recenzent uznał zarazem, że produkcja stanowi przykład właściwego wykorzystania publicznych pieniędzy przez TVP.

Nagrody W 2009 roku Taurus World Stunt Award przyniosła serialowi nominację w kategorii najlepsza scena akcji w filmie zagranicznym – dla koordynatora kaskaderów Zbigniewa Modeja.

Kontynuacja Scenariusz trzeciej serii istniał od lat, jednak Telewizja Polska nie podjęła jego realizacji; scenarzysta Maciej Maciejewski wiązał to z zastrzeżeniami politycznymi wobec części rozwiązań fabularnych i wobec osób zaangażowanych w projekt. Także w późniejszych latach nadawca podchodził do pomysłu niechętnie, mimo że widzowie domagali się kolejnej odsłony.

Kontynuacja powstała ostatecznie jako sześcioodcinkowy serial Glina. Nowy rozdział – koprodukcja platformy SkyShowtime i Telewizji Polskiej zrealizowana przez Apple Film, w reżyserii Władysława Pasikowskiego, według scenariusza Macieja Maciejewskiego. Do ról powrócili m.in. Maciej Stuhr (Artur Banaś) i Jacek Braciak (Bonifacy Jóźwiak), a do zespołu dołączyła aspirantka Tamara Rudnik w wykonaniu Neli Maciejewskiej. Serial zadebiutował w październiku 2025 roku na SkyShowtime, a jego telewizyjna premiera odbyła się w TVP1 – odcinki emitowano w piątki o godz. 20.30 od 6 marca do 17 kwietnia 2026 roku.

Według danych Nielsen Audience Measurement średnia widownia sześciu premierowych odcinków w TVP1 wyniosła 726 tys. osób, co dało stacji 6,36% udziału w rynku w grupie ogólnej i 4,40% wśród widzów w wieku 16–59 lat. Najwyższy wynik osiągnął odcinek pierwszy (średnio 879 tys. widzów), najniższy – trzeci, wyemitowany 20 marca (608 tys.).

Przypisy

Linki zewnętrzne

Odcinki serialu na VOD TVP

Kategoria:Filmy w reżyserii Władysława Pasikowskiego Kategoria:Polskie telewizyjne seriale kryminalne Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 2004 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 2008 Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie