mały|Odpowiedź prof. Romana Sikorskiego na zamówienie na pierwszy artykuł do „Delty” z 1973 roku

Delta – polski miesięcznik popularnonaukowy, poświęcony głównie matematyce, fizyce, astronomii i informatyce, wydawany przez Uniwersytet Warszawski przy współpracy czterech polskich towarzystw naukowych: Polskiego Towarzystwa Matematycznego (PTM), Polskiego Towarzystwa Fizycznego (PTF), Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (PTA), Polskiego Towarzystwa Informatycznego (PTI).

Miesięcznik ukazuje się od 1974 roku, a w 2024 roku otrzymał Nagrodę Główną w konkursie „Popularyzator Nauki” organizowanym przez Polską Agencję Prasową (PAP) i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) Urszula Kaczorowska, 20. edycja konkursu Popularyzator Nauki. Przyznano Nagrodę Główną,Polska Agencja Prasowa, pap.pl, 11 grudnia 2024 [dostęp 2024-12-14].. Nagroda Główna w konkursie „Popularyzator Nauki” z 2024 roku miała uzasadnienie: „Za pół wieku popularyzacji matematyki, fizyki, astronomii i informatyki na bardzo wysokim poziomie. Za umiejętność włączania w te działania naukowców, doktorantów i nauczycieli. Za wysoką merytoryczną i redakcyjną jakość publikacji”.

Historia Czasopismo zaczęło ukazywać się w roku 1974, a nakład próbny pierwszego numeru, liczący 50 egzemplarzy, rozprowadzono 8 grudnia 1973. Publikowanie musiano przerwać w 1981 roku, z powodu wprowadzeniu stanu wojennego. Od chwili powstania czasopisma do 30 września 2018 jego redaktorem naczelnym był Marek Kordos. Od 1 października 2018 redaktorem naczelnym jest Szymon Charzyński. Przewodniczący Komitetu Redakcyjnego, począwszy od 1974 roku to kolejno: Leon Jeśmanowicz, Grzegorz Białkowski, Janusz Zakrzewski, Wojciech Żakowski, Marta Kicińska-Habior, Wiesław Żelazko, Jan A. Gaj, Michał Nawrocki, Krzysztof Ciesielski.

Artykuły najczęściej pisane są przez pracowników naukowych polskich uniwersytetów i politechnik związanych z tematyką czasopisma oraz studentów. Skład dokonywany jest systemem TeX. W lutym 2020 cena jednego egzemplarza zaczęła wynosić 5,50 zł.

Od 1982 roku w czasopiśmie działa Liga Zadaniowa Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki (Klub 44M), a od 1985 roku Liga Zadaniow Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Redakcji „Delty” (Klub 44F). W każdym numerze publikowane są (obecnie po 2) zadania z matematyki i z fizyki. Nadesłane rozwiązania są oceniane przez redaktora rubryki, po zdobyciu 44 punktów rozwiązujący stają się członkami Klubu. Klub 44M od początku prowadzi Marcin E. Kuczma, a prowadzący Klub 44F to kolejno: Andrzej Nadolny, Jerzy Brojan, Elżbieta Zawistowska.

Od 1990 roku jedną stronę w każdym numerze czasopisma zajmuje samodzielny dodatek, przygotowywany przez osoby spoza redakcji, współpracujące z „Deltą”. Te dodatki to kolejno: „Epsilon” (Krzysztof Ciesielski, 1992–1997), „Gammalimatias” (Jarosław Wróblewski, 1998–2004), „Deltoid” (Joanna Jaszuńska, 2009–2018), „Kącik początkującego olimpijczyka” (Bartłomiej Bzdęga, od 2019) oraz „Kąt otwarty” (Bartłomiej Pawlik, od marca 2025).

Od 1980 roku w każdym numerze „Delty” pojawia się krótki kącik astronomiczny „Patrz w niebo”. Redagowali go kolejno: Tomasz Chlebowski, Joanna Udalska, Tomasz Kwast, Michał Bejger, ,. Anna Durkalec.

Nagroda Dziekanów za najlepszy artykuł w Delcie

Dziekani Wydziału Fizyki oraz Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego przyznają Nagrodę Dziekanów za najlepszy artykuł opublikowany w Delcie w minionym roku akademickim. Laureaci: +Rok akademickiAutorzyTytułNumer czasopisma2001/02Magdalena Sroczyńska-KożuchowskaPluton – planeta czy planetoida?8/20022002/03Andrzej Hryczuk i Robert ŻakNiebieski las8/20032003/04Paweł StrzeleckiHipoteza Poincarégo?1/20042004/05Janusz SkalskiKwanty światła6/20052005/06Andrzej NiedzielskiPrecyzyjne pomiary radialnych prędkości gwiazd9/20062006/07Agnieszka BzowskaTrzy oszustwa wirusa grypy12/20062007/08Tomasz BartnickiNajwiększa liczba na świecie3/20082008/09Marcin E. KuczmaDzieje świata faktoriałem odmierzane4/20092010/11Piotr RóżańskiIlu mamy przodków?4/20112009/10Aleksander M. Kubica i Wiktor A. PilewskiJak skupiać światło przy użyciu drukarki i folii i co z tego wyniknąć może5/20102011/12Damian NiwińskiNiemożliwy skrót8/20122012/13Przemysław KiciakNajładniejsza choinka4/20132013/14Urszula Foryś i Paweł MatejekO pewnym ciekawym zastosowaniu modelu drapieżnik-ofiara8/20142014/15Lech FalandyszWycieczka na Marsa8/20152015/16Barbara Ciesielska i Agnieszka KowalczykTam gdzie matematyka6/20152016/17Marek GradJak badamy głębokie wnętrze Ziemi?11/20162017/18Michał TarnowskiPrzez eter do teorii względności6/20182018/19Piotr PikulMatematyka torowa8/20192019/20Piotr FitaNarzędzia zrobione ze światła4-5/20202020/21Jan SołekJaśnie Pan bąbelek1/20212021/22Stanisław CichomskiJak rzucić monetą6/20222022/23Jan Turczynowicz i Radost WaszkiewiczNawijanie miodu11/20222023/24Jadwiga CzyżewskaSzerokość ścieżkowa9/20242024/25Maria PieczarkaO najgorszej metodzie wieszania obrazków8/2025

Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki

W 1978 roku redakcja „Delty” i Polskie Towarzystwo Matematyczne (PTM) zaczęły organizować Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki (KUPzM) O konkursie, deltami.edu.pl [dostęp 2024-11-05].. Nazwano go potem imieniem Pawła Domańskiego Konkursu Prac Uczniowskich z Matematyki im. Pawła Domańskiego, deltami-old.mimuw.edu.pl, 29 września 2022 [dostęp 2024-11-05].. Prace konkursowe dotyczą różnych działów matematyki jak: podstawy matematyki – logika matematyczna i teoria mnogości, algebra, geometria, teoria grafów, analiza matematyczna, probabilistyka.

Laureatom przyznaje się nagrody pieniężne oraz medale – złote, srebrne i brązowe, przy czym zdarzało się, że w jednej edycji przyznano dwa złote medale lub żadnego złotego. Obecny skład Jury to: Adam Gregosiewicz, Andrzej Komisarski – przewodniczący, Zdzisław Pogoda, Łukasz Rajkowski, Daniel Strzelecki Jury, deltami.edu.pl [dostęp 2024-11-05]..