Gymnothorax – rodzaj ryb promieniopłetwych z podrodziny Muraeninae w obrębie rodziny murenowatych (Muraenidae).
Rozmieszczenie geograficzne Do rodzaju należą gatunki występujące w wodach Oceanu Atlantyckiego, Oceanu Indyjskiego i Oceanu Spokojnego oraz Morza Czerwonego i Morza Śródziemnego.
Morfologia Długość ciała do 300 cm; masa ciała (największa opublikowana) 30 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1795 roku niemiecki przyrodnik Marcus Elieser Bloch w publikacji własnego autorstwa poświęconej historii naturalnej zagranicznych ryb. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie przez ICZN) G. reticularis.
Etymologia Gymnothorax: gumnos ‘goły, nagi’; θωραξ thōrax, θωρακος thōrakos ‘klatka piersiowa’. Thaerodontis: θαιρoς thairos ‘zawiasy drzwi’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczanie): Thaerodontis reticulata McClelland, 1844 (= Gymnothorax favagineus Bloch & Schneider, 1801). Siderea (Sidera): gr. σιδηρoς sidēros ‘żelazo’. Gatunek typowy (absolutna tautonimia): Muraena siderea Richardson, 1848 (= Muraena picta Ahl, 1789). Thyrsoidea: gr. θυρσος thursos ‘łodyga’; ιδεα idea ‘forma, kształt’. Gatunek typowy (absolutna tautonimia): Muraena thyrsoidea Richardson, 1845. Polyuranodon: gr. πολυς polus ‘dużo, wiele’; ουρανος ouranos ‘podniebienie’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Polyuranodon kuhli Kaup, 1856 (= Muraena polyuranodon Bleeker, 1853). Neomuraena: gr. νεος neos ‘nowy’; ‘murena’, od gr. μυραινα muraina ‘murena’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Neomuraena nigromarginata Girard, 1858. Priodonophis: gr.πριων priōn, πριονος prionos ‘piła’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Gymnothorax ocellatus Agassiz, 1831. Taeniophis: gr. ταινια tainia „opaska, taśma”; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Taeniophis westphali Kaup, 1859 (= Gymnothorax funebris Ranzani, 1839). Pseudomuraena: gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; rodzaj Muraena Linnaeus, 1758. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Pseudomuraena maderensis Johnson, 1862. Rabula: łac. rabula ‘awanturnik, krzykacz’, od rabere ‘być szalonym’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Muraena davisi Fowler, 1912 (= Muraena mordax Ayres, 1859). Lycodontis: gr. λυκος lukos ‘wilk’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Lycodontis literata McClelland, 1844 (= Muraenophis tile Hamilton, 1822). Ahynnodontophis: gr. przedrostek negatywny α- a-; ὑνις hynis, ὑνεως hyneōs ‘lemiesz’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Gymnothorax (Ahynnodontophis) stigmanotus Fowler, 1912 (= Sidera castanea Jordan & Gilbert, 1883). Verdithorax: ‘zielony’; θωραξ thōrax, θωρακος thōrakos ‘klatka piersiowa’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Muraena prasina Richardson, 1848. Notorabula: gr. νοτος notos ‘południe’; rodzaj Rabula Jordan & Davis, 1891. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Muraena callorhyncha Günther, 1870 (= Muraena prasina Richardson, 1848). Heteromyrus: gr. ἑτερος heteros ‘różny, inny’; mυros myros ‘gatunek węgorza morskiego’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Heteromyrus atolli Pietschmann, 1935. Serranguilla: łac. serra ‘piła’; anguilla ‘węgorz’, od anguis ‘wąż’; przyrostek zdrabniający -illus-a-um. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Gymnothorax prionodon Ogilby, 1895. Chasmenchelys: gr. χασμα khasma, χασματος khasmatos ‘szeroko otwarte usta’; εγχελυς enkhelus ‘węgorz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie (również monotypowe)): Muraena panamensis Steindachner, 1876.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki:
Uwagi
Przypisy
(pdf)
Bibliografia
Kategoria:Murenowate