Olsza zielona, kosa olcha (Alnus alnobetula (Ehrh.) K.Koch) – gatunek krzewu z rodziny brzozowatych (Betulaceae). Występuje w strefie klimatu okołobiegunowego oraz na obszarach górskich w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej w Ameryce Północnej, w Europie i w Azji (m.in. na Syberii i na Kamczatce). W Polsce na naturalnych stanowiskach występuje wyłącznie w Bieszczadach Zachodnich. Rośnie także w Tatrach, gdzie została introdukowana.
Morfologia thumb|180px|left|Pokrój thumb|180px|left|Kwiatostany i liście Pokrój Rozłożysty krzew, rzadko małe drzewko, osiągające do 2,5 m wysokości. Pędy Wzniesione lub pokładające się. Roczne pędy o oliwkowozielonym kolorze są nieco spłaszczone i słabo owłosione. Starsze pędy są czerwonobrunatne, o korze gładkiej. Pąki Odstające stożkowate, okryte 4-6 purpurowobrunatnymi lub zielonawymi, orzęsionymi łuskami, czasami nieco lepkie. Liście Jajowate lub eliptyczne, o długości 3-6 cm, zaostrzone, brzegi podwójnie piłkowane. Nerwy wyraźnie widoczne, w liczbie 5–10 par, w kątach nieco owłosione. Kwiat Roślina jednopienna, o oddzielnych kwiatostanach męskich i żeńskich występujących na tej samej roślinie. Już przed zimą na gałązkach występują kwiatostany męskie i żeńskie, które zakwitną dopiero na wiosnę. Zakwitają równocześnie z rozwojem liści (kwiecień-maj) i są wiatropylne. Owoce Kuliste lub jajowate owocostany, silnie zdrewniałe, przypominające wyglądem szyszki, zawierające oskrzydlone orzeszki. Długo utrzymują się na roślinie.
Biologia i ekologia W Polsce jest gatunkiem wysokogórskim. W Bieszczadach występuje ponad górną granicą bukowych lasów, zarastając połoniny, na których zaprzestano wypasu bydła, a także opuszczone pola uprawne. Najniższe jej stanowisko znajduje się w Orelcu (464 m n.p.m.). Szczególnie obficie rośnie wzdłuż potoków. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Pulmonario-Alnetum viridis. Jest jednym z nielicznych w Polsce gatunków roślin, który zwiększa swój zasięg schodząc z wysokich gór w dół. Liczba chromosomów 2n = 28.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Brzozowate