Środki zapobiegawcze – instrumenty prawne w ramach postępowania karnego, służące zamknięciu podejrzanemu lub oskarżonemu dróg manipulowania jego biegiem, w szczególności możliwości ucieczki, ukrywania się przed sądem i organami ścigania, zacierania śladów, nakłaniania świadków do zmiany zeznań itp.; tylko w przypadku podejrzenia o popełnienie ciężkich przestępstw można je również opierać na potrzebie zapobieżenia kolejnym takim przestępstwom podejrzanego lub oskarżonego.
W Polsce
Katalog środków zapobiegawczych Obowiązujący polski kodeks postępowania karnego z 1997 r. (dalej: „k.p.k.”) przewiduje następujące środki zapobiegawcze: tymczasowe aresztowanie, poręczenie majątkowe, poręczenie społeczne, dozór policyjny, nakaz opuszczenia przez oskarżonego lokalu mieszkalnego, zakaz opuszczania kraju, zawieszenia i zakazy z art. 276 k.p.k.: zawieszenie w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu, nakaz powstrzymania się od określonej działalności lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów, zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne na czas trwania postępowania.
Organy uprawnione do stosowania środków zapobiegawczych Uprawnienie do zastosowania tymczasowego aresztowania posiada wyłącznie sąd, na wniosek prokuratora. Postanowienie sądu w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania może uchylić lub zamienić na inny środek zapobiegawczy prokurator w formie postanowienia.
Pozostałe środki stosuje sąd, zaś w postępowaniu przygotowawczym – prokurator.
Linki zewnętrzne Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego ()
Kategoria:Postępowanie karne