Odmrożenie () – czasowe lub nieodwracalne uszkodzenie skóry (tkanek powłoki właściwej), powstające w wyniku działania na nią niskiej temperatury. Ciężkość i rozległość uszkodzenia skóry zależą od temperatury otoczenia oraz czasu, w jakim skóra była poddana działaniu niskiej temperatury. Wiatr i duża wilgotność powietrza nasilają skutki działania mrozu. Zmiany w naczyniach krwionośnych, spowodowane spożyciem dużej ilości alkoholu, powodują u poszkodowanych ciężkie odmrożenia, często przyczyniając się do nadmiernego wychłodzenia ciała i – w wyniku tego – śmierci. Miejsca szczególnie narażone na odmrożenie to: nos, uszy, policzki oraz palce rąk i stóp.
Głębokość odmrożenia Ciężkość odmrożenia, podobnie jak oparzenia, określa się w stopniach. I stopień charakteryzuje się przejściowymi zaburzeniami w krążeniu krwi w skórze, bólem, często silnym, bladością lub sinoczerwonym zabarwieniem skóry, obrzękiem, pieczeniem i świądem skóry, II stopień odmrożenia to pojawiające się na skórze pęcherze z płynem surowiczym, III stopień – martwica powierzchowna skóry, IV stopień – martwica głęboka, której ulegają np. palce, uszy lub nos. W takim przypadku może dojść do samoistnej amputacji odmrożonej części ciała.
Skutki i leczenie Przyczyną odmrożenia części ciała jest najczęściej przechłodzenie całego organizmu. Dlatego w czasie ratowania poszkodowanego konieczne jest przemieszczenie go do ciepłego (nie gorącego) pomieszczenia. Należy zdjąć z poszkodowanego mokre, zimne ubranie, a z jego palców ściągnąć biżuterię. Jeśli odmrożeniu uległy palce, trzeba zanurzyć je w letniej wodzie, początkowo o temperaturze 30 °C, a następnie 36 °C. Na odmrożone policzki, nos czy uszy nakłada się czyste (nie gorące) opatrunki. Jeśli na skórze są widoczne pęcherze lub sinoczerwone albo blade plamy, należy zastosować suche, czyste opatrunki, najlepiej z wyjałowionej gazy. Ze względu na ogólne wychłodzenie ciała, poszkodowanemu podaje się ciepłe (nie gorące) napoje. Po ociepleniu odmrożonych części ciała, należy jeśli to możliwe ułożyć je nieco wyżej i okryć. Jeśli poszkodowany jest przytomny i dobrze się czuje, a do dyspozycji jest ogrzewany samochód, można odtransportować go do lekarza, jeśli nie – należy wezwać pogotowie ratunkowe.
W każdym przypadku odmrożenia stan poszkodowanego powinien ocenić lekarz. Przy odmrożeniach powyżej II stopnia poszkodowanemu podaje się surowicę przeciwtężcową. Nie wolno przekłuwać pęcherzy, masować i nacierać czymkolwiek odmrożonych okolic skóry oraz gwałtownie rozgrzewać odmrożonych części ciała, gdyż skóra w okolicy odmrożenia jest bardzo delikatna. Nie wolno także podawać poszkodowanemu alkoholu.
Jeśli na skutek przebywania na mrozie skóra zaczyna być zaczerwieniona i w miejscach zaczerwienionych staje się bolesna, można spodziewać się odmrożenia. Należy wtedy udać się do ciepłego pomieszczenia i delikatnie ogrzać miejsca przechłodzone. Natomiast bladość skóry i ustąpienie bólu świadczą już o jej odmrożeniu.
Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Powierzchowne odmrożenie Powierzchowne odmrożenie głowy Powierzchowne odmrożenie szyi Powierzchowne odmrożenie klatki piersiowej Powierzchowne odmrożenie brzucha, dolnej części grzbietu i miednicy Powierzchowne odmrożenie kończyny górnej Powierzchowne odmrożenie nadgarstka i ręki Powierzchowne odmrożenie biodra i uda Powierzchowne odmrożenie kolana i podudzia Odmrożenie z martwicą tkanki Odmrożenie głowy z martwicą tkanki Odmrożenie szyi z martwicą tkanki Odmrożenie klatki piersiowej z martwicą tkanki Odmrożenie brzucha, dolnej części grzbietu i miednicy z martwicą tkanki Odmrożenie kończyny górnej z martwicą tkanki Odmrożenie nadgarstka i ręki z martwicą tkanki Odmrożenie biodra i uda z martwicą tkanki Odmrożenie kolana i podudzia z martwicą tkanki Odmrożenie okolicy stawu skokowego i stopy z martwicą tkanki Odmrożenie obejmujące liczne okolice ciała i odmrożenie nieokreślone Powierzchowne odmrożenie obejmujące liczne okolice ciała Odmrożenie z martwicą tkanki obejmujące liczne okolice ciała Nieokreślone odmrożenie głowy i szyi Nieokreślone odmrożenie klatki piersiowej, brzucha, dolnej części grzbietu i miednicy Nieokreślone odmrożenie kończyny górnej Nieokreślone odmrożenie kończyny dolnej Nieokreślone odmrożenie obejmujące liczne okolice ciała Nieokreślone odmrożenie nieokreślonej okolicy Zobacz też przechłodzenie ciała chłód
Przypisy
Bibliografia Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL 2005, .
Kategoria:Choroby skóry Kategoria:Medycyna ratunkowa