Feliks (Szczęsny) Kryski z Drobina herbu Prawdzic (ur. 1562, zm. 10 lutego 1618) – kanclerz wielki koronny (1613-1618), podkanclerzy koronny od 1609 roku do 1613, referendarz wielki koronny od 1606 rokuUrzędnicy centralni i nadworni Polski XIV–XVIII wieku, Kórnik 1992, s. 142., marszałek sejmu zwyczajnego w Krakowie w 1603 rokuWładysław Konopczyński, Chronologia sejmów polskich 1493–1793, Kraków 1948, s. 145., starosta kruszwicki, kowalski, przedecki, starosta zakroczymski od 1609 rokuKrzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565–1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 366., pisarz i mówca polityczny. W roku 1610 otrzymał nominację na urząd kasztelana zakroczymskiego.
Jako senator wziął udział w sejmach: 1611, 1613 (I), 1613 (II), 1615 i 1616 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 88..
Życiorys Urodził się w rodzinie Stanisława Kryskiego (1536-1595), kasztelana raciążskiego i wojewody mazowieckiego i Małgorzaty Uchańskiej, córki Arnolfa Uchańskiego, wojewody płockiego i bełskiego. Jego rodzony brat Wojciech Kryski (zm. 1616), był kasztelanem sierpskiem, raciążckim i płockim.
Ożenił się z Zofią Lubieniecką herbu Doliwa. Z małżeństwa urodziły się następujące dzieci: Paweł (1599-1624), dworzanin królewski i starosta kowalski; Wojciech, starosta przedecki; Hieronim i Arnolf. Z jego dwóch córek, jedna poślubiła Mikołaja Kempskiego (1644-1735), wojewodę mazowieckiego i kasztelana raciążskiego.
Poseł na sejm pacyfikacyjny 1589 roku z województwa płockiego, uczestniczył w rokowaniach i podpisał traktat bytomsko-będzińskiPosłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 314.. W 1592 roku został deputatem do Trybunału Głównego Koronnego. W latach 1597–1609 był posłem na każdy sejm. Marszałek sejmiku generalnego województwa mazowieckiego w 1597 i 1601 rokuJolanta Choińska-Mika, Sejmiki mazowieckie w dobie Wazów, Warszawa 1998, s. 69.. 7 października 1606 roku podpisał ugodę pod JanowcemAlexander Rembowski, Rokosz Zebrzydowskiego: materyały historyczne poprzedzone przedmową i rozprawą pod tytułem Konfederacya i rokosz w dawnem prawie państwowem polskiem, Warszawa 1893, s. 213.. W 1607 roku był posłem na sejm z województwa mazowieckiegoAnna Filipczak-Kocur, Senatorowie i posłowie koronni na sejmie 1607 roku, w: Przegląd Historyczny, 76/2, 1985, s. 298.. Został członkiem stronnictwa regalistycznego zwolenników króla Zygmunta III Wazy, zwalczającego wpływy na dworze Jana Zamoyskiego. W 1603 został marszałkiem sejmu. Był bliskim współpracownikiem marszałka wielkiego koronnego Zygmunta Myszkowskiego i dzięki tej koneksji stał się jednym z najbliższych doradców króla Zygmunta III. W czasie rokoszu Zebrzydowskiego stanął wiernie przy monarsze. Napisał wówczas pismo polemiczne Deklaracja pana wojewody krakowskiego, w którym odpierał wszystkie zarzuty rokoszan. W 1607 został marszałkiem sejmu. W 1609 został podkanclerzym koronnym. Przygotowywał wówczas wyprawę na Rosję, organizując propagandę prowojenną. Wydał wówczas szereg pism m.in. Diskurs słusznej wojny z Moskwą, rationes pro et contra. Towarzyszył królowi w wyprawie na Moskwę w 1610. Przy przekraczaniu granicy rosyjskiej wygłosił przemówienie do króla, w którym winszował szczęśliwego wejścia w to państwo, które sobie gruby naród windykować śmiał i chciał przez lat 96. W 1610 przywitał oracją powracającego po zwycięstwie kłuszyńskim hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego. Był bezkompromisowym zwolennikiem aneksji Rosji do Rzeczypospolitej. W 1611 zorganizował uroczysty hołd przed Zygmuntem III wziętych do niewoli cara Wasyla Szujskiego i jego rodziny. W 1612 towarzyszył królowi w jego odsieczy Moskwy. W 1613 został kanclerzem wielkim koronnym. Został pochowany w krypcie rodowej w Drobinie, której był właścicielem.
Był marszałkiem sejmiku generalnego województwa mazowieckiego w 1597 i 1601 roku. Poseł na sejm koronacyjny 1587/1588 roku z województwa płockiegoPosłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 302.. Poseł ziemi zakroczymskiej na sejm 1596, 1598 i 1601 roku, poseł województwa płockiego w 1593 rokuJolanta Choińska-Mika, Sejmiki mazowieckie w dobie Wazów, Warszawa 1998, s. 69, 154, 156, 178..
Sławę zyskał jako wybitny mówca sejmowy. Został nazwany przez sobie współczesnych polskim Demostenesem. Był jednym z najzdolniejszych polskich dyplomatów.
thumb|200px|Kaplica Kryskich w Drobinie
Przypisy
Bibliografia Adam Boniecki, „Herbarz Polski”, (tom XII, s. 382: Kryscy h. Prawdzic z Kryska, w ziemi ciechanowskiej) Hr. Seweryn Uruski, „Rodzina. Herbarz szlachty polskiej”, (tom 8, s. 109–111, Kryscy herbu Prawdzic)
Kategoria:Członkowie dworu Zygmunta III Wazy Kategoria:Deputaci świeccy Trybunału Głównego Koronnego Kategoria:Kanclerze wielcy koronni Kategoria:Kasztelanowie zakroczymscy Feliks Kategoria:Marszałkowie sejmiku generalnego województwa mazowieckiego Kategoria:Marszałkowie Sejmu I Rzeczypospolitej Kategoria:Podkanclerzowie koronni Kategoria:Polscy pisarze polityczni XVII wieku Kategoria:Posłowie na sejm koronacyjny 1587/1588 Kategoria:Posłowie na sejm pacyfikacyjny 1589 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1593 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1596 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1597 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1598 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1600 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1601 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1603 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1606 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1607 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1609 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo płockie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia zakroczymska) Kategoria:Referendarze wielcy koronni Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1611 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1615 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1616 Kategoria:Senatorowie na sejmie nadzwyczajnym 1613 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1613 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Starostowie kowalscy Kategoria:Starostowie kruszwiccy Kategoria:Starostowie przedeccy Kategoria:Starostowie zakroczymscy Kategoria:Sygnatariusze traktatu bytomsko-będzińskiego 1589 Kategoria:Sygnatariusze ugody pod Janowcem 1606 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1609–1618 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1562 Kategoria:Zmarli w 1618