thumb|Grób Kazimierza Rudzkiego i jego żony Wali – cmentarz Wojskowy na Powązkach Kazimierz Rudzki (ur. 6 stycznia 1911 w Warszawie, zm. 2 lutego 1976 tamże) – polski aktor, reżyser, konferansjer, pedagog i oficer rezerwy Wojska Polskiego, żołnierz września.

Życiorys Urodził się w rodzinie Bronisława, właściciela wydawnictwa nutowego i wytwórni płytowej (zginął 23 stycznia 1940 na Pawiaku), oraz Anny z domu Szklawer (zmarła w niemieckim obozie koncentracyjnym w 1942 lub 1943), która była żydowskiego pochodzenia. Jego siostrą była Lena Rudzka-Głowacka, matka pisarza Janusza Głowackiego.

Ukończył w 1929 Liceum Ziemi Mazowieckiej, następnie podjął studia ekonomiczne w Wyższej Szkole Handlowej, które ukończył w 1935 roku broniąc pracy dyplomowej pt. „Przemysł muzyczny w Polsce”. Był słuchaczem Instytutu Reduty związanego z Juliuszem Osterwą, a następnie studiował na Wydziale Reżyserskim Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie, który ukończył w 1938. W tym samym roku zadebiutował w Warszawie. W międzyczasie odbył jednoroczną służbę wojskową i został mianowany na stopień podporucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 81. lokatą w korpusie oficerów rezerwy łączności.

W 1939 został powołany do wojska, brał udział w kampanii wrześniowej. W bitwie pod Kockiem został wzięty do niemieckiej niewoli. Początkowo przebywał w obozie w Weilburgu, od sierpnia 1940 do końca wojny w Oflagu II C Woldenberg (Dobiegniew). Tam zorganizował teatr, w którym był aktorem, reżyserem i konferansjerem.

Po wojnie wrócił do Warszawy i występował w teatrze, radiu i telewizji (niemal od początku). Był dyrektorem Teatru Syrena w Warszawie w latach 1950–1953. Występował w kabaretach Szpak (1955), Wagabunda (1955–1957) oraz u Jana Pietrzaka w kabarecie Pod Egidą (1971–1974).

Jego dorobek sceniczny to ponad 40 ról filmowych i teatralnych. Wykorzystywał w nich perfekcyjnie swoje warunki fizyczne (był wysoki, szczupły, z orlim nosem i bardzo charakterystycznym tembrem głosu, podawał mistrzowsko błahe i komiczne teksty z kamienną twarzą i tonem), wypracował swoisty styl konferansjerki estradowej i kabaretowej.

Od 1956 profesor warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, a następnie jej prorektor. Sukces przyniosła mu rola podporucznika Turka w filmie Eroica Andrzeja Munka, lecz dziś pamiętany jest z roli ojca Pawła w serialu Wojna domowa Jerzego Gruzy. Prowadził też w Polskim Radiu audycje dla młodzieży propagujące kulturę słowa, uczące podstawowych umiejętności aktorskich.

Był żonaty z Walą (Walerią) z Ablewskich (1914–1986), nie mieli dzieciTygodnik Życie na gorąco nr 1, 2 stycznia 2015, s. 35..

Zmarł w Warszawie, pochowany 6 lutego 1976 na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A39-3-2)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.. W pogrzebie uczestniczył wicepremier, minister kultury i sztuki Józef Tejchma oraz kierownik Wydziału Kultury KC PZPR Lucjan Motyka. W imieniu środowiska artystycznego przemawiali: Gustaw Holoubek, Jan Łomnicki oraz Erwin AxerPogrzeb Kazimierza Rudzkiego, „Życie Warszawy”, nr 32, 7 lutego 1976, s. 2..

Filmografia Eroica (1957) – podporucznik Turek Głos z tamtego świata (1962) – Zenon Aksamitowski Pasażerka (1963) – delegat komisji międzynarodowej „Awatar”, czyli zamiana dusz (1964) – psychiatra Pierwszy dzień wolności (1964) – podpułkownik Ostrowski Trzy kroki po ziemi (1965) – mecenas Wojna domowa (1965–1966) – Kazimierz Jankowski, ojciec Pawła Lenin w Polsce (1966) – ksiądz Marysia i Napoleon (1966) – Charles-Maurice de Talleyrand-Perigord Ja gorę! (1967) – autor Poradnik matrymonialny (1967) – fryzjer Szach i mat! (1967) – autor Ślepy tor (1967) – autor Mistrz tańca (1968) – autor Pożarowisko (1968) – autor Jak rozpętałem drugą wojnę światową (1969) – kapitan Ralf Peacoock Dzięcioł (1970) – lekarz w supersamie Nie lubię poniedziałku (1971) – dyrektor „Maszynohurtu” Milion za Laurę (1971) – lekarz psychiatra Wielka miłość Balzaka (1973) – Klemens von Metternich (odc. 4) Czterdziestolatek (1974) – profesor Karwowskiego (odc. 1)

Spektakle Teatru Tv Ondyna (1957) – Nadintendent królewskiego teatru Bal manekinów (1961) – Manekin 41 i Poseł Ribande Przesada (1961) – Pan domu Sezon (1961) – Dyrektor sanatorium Wspomnienia z teraźniejszości (1961) Z gawędy wuja (1961) Amfitrion 38 (1962) Stranitzky i bohater narodowy (1962) – Narrator Szkoła żon (1962) – Chryzald Węzeł rodzinny (1963) – Kamerdyner Biedermann i podpalacze (1964) – Koryfeusz chóru Hipnoza (1966) – Lekarz Dożywocie (1968) – Twardosz Zemsta sieroty (1968) – Generał Bosquet Mieszczanin szlachcicem (1969) – Nauczyciel filozofii Mikromegas (1970) Żaglowce, białe żaglowce (1970) – Mecenas Dwaj panowie w pubie (1971) 12 krzeseł (1972) – Worobianow Cezar i Kleopatra (1972) – Brytanus Arszenik i stare koronki (1975) – Whiterspoon

Role teatralne (wybór) Fouché w Madame Saint-Gêne Dr Knock w Knock, czyli triumf medycyny

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967) Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1965)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 25, 1 grudnia 1965, s. 2.

Nagrody Nagroda Państwowa III stopnia za realizację programu satyrycznego „To się pokaże” w Państwowym Teatrze „Syrena” w Warszawie (1952)Dziennik Polski, rok VIII, nr 176, (2639), s. 3. Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za prace sceniczne, filmowe i estradowe (1963)

Przypisy

Bibliografia

Szkic – esej: Kazimierz Rudzki – Mistrz stylu, [w:] Marek Różycki jr. Artystyczny Bazar Różyckiego, Oficyna Wydawnicza Rafał Brzeziński /rafalbrzezinski.info/, 2016 – rozmowy, szkice i felietony z- i o najwybitniejszych twórcach kultury i sztuki, s. 451, .

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Dyrektorzy Teatru Syrena w Warszawie Kategoria:Jeńcy Oflagu II C Woldenberg Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie Polskiego Radia Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Podporucznicy łączności II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Prorektorzy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kockiem (1939) Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1976