thumb|240px|Latarnia magiczna, Muzeum Zamkowe Aulendorf thumb|240px|Zasada działania. Rycina z encyklopedii Meyers Konversations Latarnia czarnoksięska, latarnia magiczna (z łac. również laterna magica, lanterna magica) – prosty aparat projekcyjny rzutujący obraz ze szklanych przeźroczy, wyposażony w soczewkę i źródło światła.
Historia Za wynalazcę urządzenia uznaje się jezuitę Athanasiusa Kirchera (1602–1680), który opisał ją w książce Ars Magna Lucis et Umbrae (tłum. Wielka sztuka światła i cienia) z 1671 roku. Kircher skonstruował latarnię w 1645 roku. Prototypem latarni był przyrząd do rzutowania obrazów opisany w 1430 roku przez włoskiego inżyniera Giovanniego Fontanę (ok. 1395–1455). Przyrząd był rodzajem lampy ze szklaną szybą, na której malowano obraz, zazwyczaj postać diabła lub kościotrupa.
Latarnia czarnoksięska została udoskonalona przez belgijskiego fizyka E.G. Robertsona (1763–1837), który do urządzenia dodał mechanizm regulacji ostrości – tzw. fantoskop.
W XIX wieku oglądanie obrazów rzucanych przez latarnię – teatrzyk optyczny – stało się popularną rozrywką.
Aparat ten można uznać za prekursora: diaskopu – aparatu do wyświetlania przezroczy w świetle przechodzącym episkopu – aparatu do wyświetlania obrazów nieruchomych w świetle odbitym epidiaskopu – połączenia diaskopu z episkopem powiększalnika fotograficznego projektora filmowego
Zobacz też fantasmagoria (spektakl) camera obscura fotoplastykon
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Historia fotografii Kategoria:Sprzęt fotograficzny Kategoria:Urządzenia optyczne Kategoria:Historia techniki filmowej Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019